13.12.1935
Neðri deild: 98. fundur, 49. löggjafarþing.
Sjá dálk 1910 í B-deild Alþingistíðinda. (2857)

192. mál, bráðabirgðatekjuöflun til ríkissjóðs

Magnús Torfason:

Ég get ekki neitað því, að ég er farinn að hækka í verði. Hv. þm. G.-K. hefir vanalega nefnt mig á þessum seinni hluta þingsins utanþingsmann eða fyrrv. þm. En nú gefur hann mér þann hæsta titil, sem hægt er að sæma almennan þm., og kallar mig 1. þingkjörinn. Ég þakka fyrir og sé nú, að hv. þm. er snúinn af villu síns vegar.

Ég leiddi sjálfur og sjálfkrafa inn í umr., hvernig stóð á utanför minni, og lýsti því yfir, að ég hefði ráðið henni sjálfur. En þetta, sem hér hefir verið sagt, kemur hvergi nærri því, sem fram fór í málinu. Ég fór til þáv. forsrh. og óskaði eftir því að fara utan, og taldi fyrir honum ástæður þær, sem ég hafði fyrir þessari ósk minni. Hann fellst á ástæður mínar og þau rök, sem ég færði fram fyrir beiðni minni. (ÓTh: Hver voru þau rök?). Ég er ekki skyldugur til þess að skýra frá þeim. En hann fellst á rök mín, og var þá ekki annað eftir en fá ávísun fyrir upphæðinni. Allt það, sem sagt hefir verið um þetta hér, eru staðlausir stafir og kemur hvergi nærri sannleikanum. Annars hefi ég áður gefið skýringar á þessu þeim, sem það hefir komið við.

Hv. þm. V.-Húnv. var enn að reyna að bæta fyrir sér um það, hvernig honum hefði farizt. (Og ég sé, að þetta, sem ég rifjaði upp áðan, hefir haft tilætluð áhrif. Hann er nú loksins farinn að skilja vinnubrögðin í þinginu, svo að ég þarf ekki að sjá eftir þeirri kennslu, sem ég veitti honum um þau. En þegar hann er að segja, að ég hefði átt að fela málið, þá þykir mér það hart, að hann skuli dirfast að halda því fram, að það hafi verið á mínu valdi, þar sem það voru einir 6 þm., sem greiddu atkv. móti málinu, og sást á því, að frv. hefði aldrei verið fellt. En hann á eftir að læra svolítið í vinnubrögðum þingsins, því að hann skilur ekki, að ef kaflinn hefði verið felldur umsvifalaust í þessari d., þá gat þessi d. ekki haft áhrif á það, hvað um hann varð, þegar frv. kom til Ed. En með því að fella aðeins þessa einu gr. og það ákvæði, sem mestu máli skipti, þá var stj. neydd til, ef hún óskaði þess, að sæmilega væri gengið frá málinu í d., að semja um lagfæringar á því, eins og líka varð. Þetta er staðreynd, sem þýðir ekki að mótmæla. — Ég þarf svo ekki meira að svara þessu, allra sízt þessum skemmtiatriðum, sem hv. þm. V.-Húnv. fór með. Þau eiga alls ekki við á þingi, og ég ætla mér alls ekki að ræða það. Og ég get þess vegna lofað hv. þm. að hafa seinasta orðið um þetta. Hann sagði fyrst, að hann hefði ekki minnzt á mig, en hann hélt síðan fyrirlestur mér til ófrægðar um það, hvernig hafi staðið á því, að ég varð ekki forseti 1930. Ég skal ekkert um það segja, hvort hann hefir viljandi farið með staðlausa stafi, en sú lýsing, sem hann gaf, er ekki rétt. Það er leitt, að hv. þm. skuli vera að fara með það inn á Alþ., sem gerist á flokksfundum, og er í rauninni ekki rétt að gera slíkt. En upptök og forsaga þess er sú, að það kom til mála innan Framsfl. á þinginu 1929 að nota þetta heiðurssæti, að vera forseti Sþ., þannig, að láta það ganga til skiptis milli þeirra manna í flokknum, sem þættu þess verðir að hljóta það. Mér var tjáð þetta, og ég sagði blátt áfram, að ég kynni vel við þá tillögu. En af ástæðum, sem mér eru ekki kunnar að öllu leyti, þá fór það svo, að ég var kosinn forseti hvert árið eftir annað. Ég segi fyrir mitt leyti, að ég hefi aldrei talið það vansæmd fyrir mig, þó að ég væri ekki forseti 1930. Eins og þá hagaði til, þá valt það á einu eða tveimur atkv., hver yrði forseti. En frá því er að segja, að hvað þetta snertir, þá urðu mannaskipti í Framsfl. þannig, að það deyr einn af mætustu mönnum flokksins, sem var vinur minn og réri fastlega að því, að ég var kosinn forseti á þinginu 1928. Hann var þá dáinn, en annar kominn í hans stað, sem réri eins mikið á móti mér eins og hinn hafði verið mikið með mér. Þetta hefir því allt haft sínar eðlilegu orsakir. Og ég finn ekki til neinnar sektar út af því, sem ég gerði. Ég gerði ekki annað en það, sem sjálfsagt var, en það var að halda fram rétti þingsins og þingforseta. Það er mér nóg, að þeir, sem fjölluðu um þessi mál, féllust á mínar röksemdir og ástæður fyrir því að fara utan.