02.04.1935
Sameinað þing: 8. fundur, 49. löggjafarþing.
Sjá dálk 40 í D-deild Alþingistíðinda. (4722)

112. mál, verðuppbót á útflutt kjöt

Sigurður Einarsson [óyfirl.]:

Ég má vel una því, sem fram hefir farið í dag, því að aðaltalsmaður hins svonefnda sparnaðar hv. I. þm. Reykv., varð að ganga inn á flest af því, sem ég hélt fram í umr. í gær, sem sýndi ljóslega, að hér er um lítinn sparnað að ræða. Hv. þm. hefir játað, að ef hætt er að prenta umræðupartinn, þá mundu nál. verð, — eins og hann orðaði það — ýtarlegri, m. ö. o. skjalaparturinn lengri. Hann mundi bólgna út og prentun hans verða að stórum mun dýrari. En þegar inn á þetta svið er komið og menn eru samt sem áður að tala um sparnað, þá er augljóst, að það eru ekki sparnaðarmöguleikarnir, sem knýja, heldur eitthvað annað. Hvað mun það þá vera?

Hv. 1. þm. Reykv. lét svo um mælt, að ræðupartur Alþt. væri engin sönn mynd af ræðum manna á Alþingi. Ég held það sé misskilningur. Hann er fullgóð mynd af ræðum manna. Og ég hygg, að um flesta þá menn, sem nokkuð að ráði vegna skrifarastörfum innan þings, fari svo, að þeir ná furðu vel því, sem talað er. Það eru engin rök í þessu máli, þó að ræðurnar standi ekki heima við það mælskuorð, sem fer af einstökum þm., því að það er ákaflega oft flokks-„agitation“. Hv. 1. þm. Reykv. er talinn mjög mikill mælskumaður í sínum flokki. En ég veit, að honum dettur ekki í hug að kenna þingriturum um það, þó að hann hafi ekki fengið þá ánægju að finna staðfestan þann orðróm við lestur sinna eigin ræðna í þingtíðindunum.

Fyrst þetta er nú ekki sparnaður, hvað er það þá, sem vakir fyrir talsmönnum niðurfellingarinnar? Hv. 1. þm. Reykv. segir, að það sé sín skoðun, að þingtíðindin verði betri, ef tekinn er útdráttur úr ræðunum. Ja, betri fyrir hverja? Betri fyrir þá, mundi ég svara, sem ekki vilja. eða telja einhverra hluta vegna æskilegra, að það sé ekki fyllilega greiður gangur að því fyrir alþýðu manna, hvað gerist í Alþingi. Þetta geta verið betri þingtíðindi — þessi þrjú eintök, sem liggja uppi í hillu og erfitt er að ná aðgangi að — betri fyrir þá stjórnmálamenn, sem vilja, að fyrir augum alþýðumanna í landinu sé hula yfir því, sem sagt er og gert á þingi þjóðarinnar, og hvernig menn snúast þar við málum.

Þá hefir því ekki verið mótmælt, sem ég færði fram í gær, að það kostar að áliti hins fróðasta manns 8000 kr. að ganga frá því, sem talað er í þinginu, svo að viðunandi sé, í þremur einstökum til varðveizlu fyrir söfn og fyrir þingið sjálft.

Þá ætla ég að víkja nokkrum orðum að ræðu annars hv. þm., sem gerðist talsmaður þessa svokallaða sparnaðar. Það er hv. þm. Borgf. Hann hefir það nú til, þessi hv. þm., að rjúka upp með talsverðum geysingi. Og hann sagði, að andstaða okkar gegn niðurfellingu á prentun ræðupartsins sé fyrst og fremst andúð gegn því að spara. Það fer ákaflega illa á því af hálfu hv. þm. Borgf. að vera með nokkrar særingar og brigzl í garð Alþfl.manna um það, að þeir vilji ekki spara. Hv. þm. Borgf. er kunnugt, að ekki svo lítill partur af starfi fjvn. að þessu sinni hefir gengið í að athuga möguleikana til að spara. Það er sá partur, sem aðalflokksblað hans hefir látið svo um mælt, að ekkert starf væri. Og ég hefi ekki orðið var við, að það hafi orðið meiri gleði yfir hugsanlegum sparnaði hjá flokksmönnum hans en meðal annara. Við höfum minnzt á æðimargt, sem mætti spara. T. d. það, að launagreiðslur til opinberra starfsmanna væru miðaðar við laun forsætisráðherra Íslands sem hámark. Við hugsum, að fyrir fátæka og fámenna þjóð séu þau launakjör, sem boðin eru í æðsta embættinu, þau beztu kjör, sem fólkið í landinu yfirleitt hefir ráð á að bjóða nokkrum manni. En hvernig fer? Það varð engin gleði hjá hv. sjálfstæðismönnum yfir því, að slíkur sparnaður kæmist á; þeir kærðu sig ekki um, að hann kæmi niður á vissum mönnum í landinu. Og það er djarfmæli í mesta lagi af hv. þm. Borgf. að segja hér í hv. Alþingi, að rök okkar fyrir því, að varhugavert sé að fella niður prentun ræðupartsins, séu vísvitandi tilbúningur, eins og mér skildist hann komast að orði. Nei, rök okkar eru blátt áfram það, sem lagt var fram, að sparnaðurinn er minni en látið er í veðri vaka, auk annara óþæginda og háska, sem af þessu getur leitt. Sannleikurinn er sá, að við trúum ekki á þann ímyndaða sparnað. Það er betri trú heldur en að vera trúaður sparnaðarmaður í eyðsluflokki.

Þessi sami þm. vildi gefa í skyn, að Alþt. væru lítið verðmæti fyrir alþýðu manna. Það er allt eftir því, hvernig á það er litið. Verðmæti ræðupartsins er verðmæti staðreyndanna, sem ekki verður móti mælt, þegar um það er að gera að skýra mönnum afstöðu þingmanna og þingflokka til mála. Það eru þessar staðreyndir, sem ýmsum mönnum í flokki hv. þm. er illa við. Þess vegna vilja þeir spara á þeim, — spara á staðreyndunum, sem geta verið fólkinu mikill leiðarvísir um það, hverjir eru í raun og veru sparsemdarmenn. En flokkur þessa hv. þm. hefir stundum alls ekki viljað sparnað. Hann hefir borgað 100 þús. kr. fyrir milligöngu við eina lánveitingu, einum bankastjóra 35 þús. kr. til þess að fara ferð til Ameríku, og svona má lengi telja. Þjóðabandalagið borgar opinberum erindrekum í sinni þjónustu 8 gulldollara á sólarhringinn í dvalar- og ferðakostnað, og þykir nægilegt. Það er auðséð, að þjóðabandalagið myndi ekki hafa ráð á því að hafa bankastjóra og aðra stórlaxa þessa „sparnaðarflokks“ í sinni þjónustu.

Þá er það hv. þm. V.-Húnv., sem stundum gerir mér þá ánægju að varpa á mig orði. Hann notaði nú tækifærið til að færa sönnur á það enn einu sinni, að hann á meira af molbúahætti en annarsstaður þekkist og fer ljósar með hann hér í hv. deild en skynsamlegt og hæfilegt er. Annars get ég látið mér í léttu rúmi liggja, þótt þessi hv. þm. uppnefni mig og þjóni lund sinni að öðru leyti; honum er það velkomið. En ég ætla aðeins að drepa á þá afareinkennilegu framkomu hans, að þegar Alþfl. tekur afstöðu í einhverju því máli, sem varðar atvinnubætur til bænda, þá stendur hann upp og ber sér á brjóst og segir, að verið sér að níðast á verkamönnum. En þegar eru borin fram mál til hagsmuna og verndar verkamönnum, þá stendur hann líka upp og ber sér á brjóst og segir, að verið sé að níðast á bændum. Það er til einn einasti aðili í þessari tilveru eftir framkomu þm. að dæma, sem svo er ástatt um, að þegar um hans hag er að ræða, þá missir hann tilfinninguna fyrir bændum og verkamönnum. Og þessi eini aðili er hv. þm. V.-Húnv.