06.12.1937
Efri deild: 43. fundur, 52. löggjafarþing.
Sjá dálk 87 í C-deild Alþingistíðinda. (1791)

8. mál, eftirlit með skipum

*Frsm. meiri hl. (Sigurjón Á. Ólafsson):

Ég vil leyfa mér að beina örfáum orðum til hv. 1. þm. N.- M. út af ræðu hans. Það er rétt, sem hann tók fram, að farmannaþingið beindi því til stjórnar farmannasambandsins að flytja brtt. við þessi l., og n. var skipuð í það mál, sem þó ekkert hefir gert. Eins og ég hefi upplýst, þá hefir form. þessarar n. tjáð mér, að hann hafi eiginlega ekkert að athuga við frv. og brtt. mínar, en til þess að látast vilja eitthvað gera, hefir hann lagt til, að málið verði falið milliþn. Það er rangt hjá hv. 1. þm. N.-M., að ég hafi sagt, að það vantaði upplýsingar í málinu. Og ég er sannfærður um, að þó afgreiðsla þess dragist til næsta þings, þá kemur ekkert nýtt fram á þeim tíma, nema skipaskoðunarstjóri fái einhvern hv. þm. til að flytja sínar brtt. (JJós: Er hann ekki sammála hv. þm.?). Ég sagði áðan, að milli okkar væri nokkur ágreiningur um smærri atriði, t. d. um það, hvort skipaskoðunarmenn í einstökum héruðum ættu að vera líka trúnaðarmenn. — Annars vildi ég segja það, að ég hélt, að hv. 1. þm. N.-M. væri svo velviljaður því, að öryggið á sjónum yrði sem fyrst tryggt, að ég hélt, að hann vildi ekki tefja fyrir málinu.

Hv. þm. Vestm. sagði í sinni löngu ræðu, að málið þyrfti ekki að tefjast, þó því yrði frestað til næsta þings. Þetta stangast á hjá honum við það, að hann taldi nægilegt, að l. kæmu til framkvæmda fyrir síldartímann. Það er einmitt ekki nægilegt, því þetta mál snertir allan skipaflotann; það er ekki aðeins hleðslumerkingin, sem hér er um að ræða hvað eftirlit snertir, og það fæst fyrst með því að samþ. till. meiri hl. n. Hann gerir ráð fyrir, að fulltrúar frá öllum sjómannafélögum eigi að koma saman til að gera till. í málinu. Slíkt hlýtur að tefja tímann, og eitthvað kemur það til með að kosta. Ef gengið er út £rá venjulegum hraða í slíkum störfum, eru engar líkur til, að sú athugun yrði búin fyrir næsta þing. sem líklega kemur saman um 20. febr. næstk. Með þessu mundi þá hv. þm. Vestm. ná sínum tilgangi, að draga þetta mál á langinn um eitt ár.

Þá var hv. þm. að blanda inn í umr. öðru máli, frv. um atvinnu við siglingar, og sagði, að þar hefði ég ekki reynzt óskeikull; eins mundi geta verið í þessu máli. Ég var nú ekki einn um að semja það frv., og ég býst við, að hann taki meira tillit til sumra annara, sem þar lögðu hönd að verki. En ég vil spyrja hv. þm., hvaða l. það eru, sem sett eru og ekki hafi á sér agnúa. Og úr því svo mikið er vitnað í farmannasambandið, þá skal ég taka það fram, að vitanlegt er, að þetta félag vildi ekki láta breyta þeim h, fyrr en þá að meiri reynsla væri fengin.

Hv. þm. var að vitna um þá örðugleika, sem komið hefðu fram á því, að Vestmannaeyingar gætu sótt námskeið hér í Reykjavík. Hv. þm. veit vel, að það voru ekki þessi l., sem stóðu í vegi fyrir því, að þessir menn kæmust á umrætt námskeið, heldur voru það reglugerðarákvæði, sem stóðu þar í vegi og síðar var breytt. Nei, slíkur málaflutningur sem þessi held ég, að hljóti að hefna sín, en þar sem þetta mál er ekki til umr. ætla ég ekki að svara hv. þm. frekar. Ég hefi ekki orðið var við, að það hafi þurft að brjóta þessi l. síðan þau gengu í gildi. Hann var að tala um, að nú væru fjórir lærðir menn á hverju skipi. En er nokkuð að lasta það, þó íslenzku sjómennirnir séu kannske betur færir en tíðkast hjá einhverjum öðrum þjóðum? Þessir menn vinna sín verk á skipunum. Svo segir hv. þm. aftur á móti, að aðalatriðið sé, að mennirnir hafi þekkingu og dugnað til að bera. Þannig stangast hans ályktanir.

Þá segir hv. þm., að hann hafi ekki orðið var við óánægju eða andúð í garð skipaskoðunarstjóra hjá öðrum en mér. Það er merkilegt, eins oft og hann þykist eiga tal við sjómenn, að hann skuli ekki víðar hafa orðið var við gagnrýni á honum. Það hafa þó verið haldnir fundir bæði hér og annarsstaðar á landinn, þar sem mjög hörð gagnrýni hefir fram komið í garð þessa manns, og þó sú gagnrýni hafi ekki alltaf verið að öllu leyti sanngjörn, þá vita allir kunnugir, að hún hefir við nokkuð að styðjast.

Hann ber mjög fyrir sig stjórn farmannasambandsins, og mun það rétt, að einhverjir í henni vilji tefja fyrir málinu, en svo er það líka aðallega annað, sem á bak við vakir hjá hv. þm. Hann segir, að það verði ekki ég, sem verði skorinn í þessu máli; kostnaðurinn af þessu frv. komi á aðra. Það er útgerðarmaðurinn. sem þarna talar; það er budda hans, en ekki nauðsyn málsins, sem hann setur á oddinn. Hér eru ekki aðrar kröfur á ferðinni en þær, sem teknar eru til greina í öðrum löndum, að útgerðarmenn geri skip sín svo úr garði, að lífi og limum þeirra, sem á þeim starfa, sé ekki hætta búin. Það er aðeins þessi sjálfsagða krafa, og það hefir reynzt svo, að einstaklingunum sjálfum væri ekki trúandi í þessum efnum, svo hið opinbera verður að skerast í leikinn og setja reglur og lög um eftirlit með skipunum. Það er hinn mannlegi breyskleiki, sem hér þarf að hafa eftirlit með, og hv. þm. veit, að í útlöndum eru ákvæði um þetta miklu strangari en í þessu frv.

Ég skal ekki fjölyrða um ósk hins mæta manns, skipstjórans á Esju, sem hann á að hafa flutt við hv. þm. Vestm., en mig furðar á því, að hann skyldi ekki snúa sér til n. með sínar óskir, eða mín, því ég hygg, að ég þekki þennan mann betur en hv. þm., og furða mig á því, að hann skuli ganga framhjá mér með sínar óskir, svo að ég legg tæplega fullan trúnað á þær. (JJós: Ég vænti, að hv. þm. sé ekki að væna mig um, að ég segi ósatt. — IngP: Þessi maður hefir staðfest hið sama í viðtali við mig og hv. þm. Vestm. hefir eftir honum). En þó málinu væri nú frestað vegna þessa manns, er engin von til þess, að hann fái tíma til að sinna því. Hann er alltaf í ferðum kringum landið og mundi því ekki geta tekið þátt í því starfi, sem hv. þm. heldur fram, að eigi að fara fram milli þinga.

Ég vænti, að ég hafi þá svarað því, sem ég þarf að svara úr ræðum hv. þingmanna, en fari svo, að dagskráin verði samþ., þá eru engar líkur til, að sá undirbúningur, sem þar er gert ráð fyrir, verði búinn fyrir næsta þing, ef kalla á saman fulltrúa víðsvegar af landinu. Og ekki alllítið hlýtur það að kosta að stefna þessum fulltrúum hingað til Reykjavíkur og láta þá sitja hér í viku til hálfan mánuð við þessa athugun. Nei, það er allt annað en þetta, sem á bak við liggur hjá hv. þm. Þær ástæður, sem hann færir fram, eru tómar blekkingar. Ef farmannasambandinu er alvara, getur það sent sjútvn. sitt álit, en ég get eins vel búizt við, að aldrei komi neitt frá þessu sambandi.

Ég hefi svo ekki fleira að segja, nema nýtt tilefni gefist, en óska, að atkvgr. fari ekki fram fyrr en hv. d. er fullskipuð.