11.05.1938
Efri deild: 74. fundur, 53. löggjafarþing.
Sjá dálk 1124 í B-deild Alþingistíðinda. (1663)

119. mál, lántaka fyrir ríkissjóð

Bernharð Stefánsson:

Það hefir ekki verið mikill tími til þess að athuga þetta mál síðan það var til 1. umr. í morgun. Þó hafa nm. fjhn. átt tal um það, án þess að hægt sé að segja, að það hafi verið tekið fyrir á formlegum fundi, enda liggur ekki fyrir neitt nál. frá n. Það kom í ljós á þessum viðræðum nm., að hvorugur meðnm. minna eru nú á þessu stigi málsins við því búnir að fylgja þessu frv. Ég geri ráð fyrir, að hv. 1. þm. Reykv. hafi sömu afstöðu til málsins eins og flokksmenn hans í hv. Nd. og að hann sitji hjá við atkvgr., en hv. 11. landsk. hefir ekki tekið endanlega afstöðu til málsins. Ég fyrir mitt leyti mæli vitanlega með því, að þetta frv. verði samþ.

Um ástæðurnar fyrir því, að frv. er fram komið, tel ég nægja að vísa til grg. þess. Þar er það m. a. upplýst, að það, sem þjóðin mun þurfa að greiða af erlendum skuldum á þessu ári, fyrir utan vexti af þeim, er á 5. millj. kr., og þar sem það er öllum vitað, að undanfarin ár hefir oft verið flutt inn allmikið lánsfé til landsins, þó að vel hafi árað, þá er það sjálfsagt öllum skiljanlegt, að varla mun þykja fært að taka á sig svona háa greiðslu af þeim útflutningi, sem til fellur á landinu, fyrir utan það sem þjóðin þarf til þess að lifa af. Það er mikið talað um, hvað skuldirnar séu orðnar miklar, en eins og gefnar eru upplýsingar um í grg. frv., svara þessar afborganir, sem stendur til að greiða á þessu ári, til þess, að allar skuldir ríkisins og annara yrðu greiddar upp á 20 árum.

Ég held, að það þurfi ekki orðum að því að eyða, að þegar árferðið er eins og raun ber vitni, þegar fiskaflinn bregzt að miklu leyti, fiskmarkaðirnir, sem við áður höfðum hafa að mestu lokazt og fjárpestin virðist ætla að eyðileggja mikinn hluta okkar sauðfjárstofns, þá sé þess ekki að vænta, og ekkert undarlegt við það, þótt ekki sé hægt að lækka skuldirnar eins stórkostlega og í raun og veru þyrfti að gera, og ég er viss um, að það mundi oft og tíðum hafa verið talið vel sloppið að auka ekki skuldirnar í slíku árferði sem nú er.

Það kann að vera, að það megi nota þetta mál pólitískt á einhvern hátt til ófrægingar hæstv. ríkisstj. og þeim flokkum, sem bana styðja, en ég er þó ekki hræddur um, að hinn skynsamari hluti þjóðarinnar a. m. k. átti sig ekki vel á því, hvað hér er um að ræða, þegar tími gefst til að skýra þetta mál og menn geta rólega um það hugsað.

Ég vil vænta þess, að þeir menn, sem kynnu að verða nokkuð óráðnir um afstöðu sína til frv., greiði atkv. með því til 3. umr., til þess að málið þurfi ekki að tefjast, ef það á annað borð á að ná fram að ganga, því að vitanlega má taka þá endanlegu afstöðu til málsins, milli 2. og 3. umr., eins og að fara að tefja 2. umr. nú og koma því til leiðar, að málið verði tekið af dagskrá.