21.02.1941
Neðri deild: 5. fundur, 56. löggjafarþing.
Sjá dálk 361 í B-deild Alþingistíðinda. (666)

17. mál, loftvarnir

Einar Olgeirsson:

Mér þykir vænt um, að hv. þm. Ísaf. hefur tekið undir þær almennu kröfur, að hér verði komið upp sprengjuheldum. loftvarnabyrgjum. Ég hef fengið þær upplýsingar, að þau mundu kosta 3–4 hundruð kr. á hvern einstakling, og mega þá allir sjá, að kostnaðurinn mundi verða fleiri millj. kr. fyrir Reykjavík alla. En spursmálið er fyrst og fremst það, hvort hægt sé að finna út þann útbúnað, sem geti talizt nægilega öruggur. Vinnuaflið er fyrir hendi, og þá ætti að vera hægt að fá eitthvað af járni og sementi, og ég teldi það miklu skynsamlegra að nota vinnuaflið til slíkra athafna heldur en að nota það til hernaðaraðgerða.

Myrkvunin hefur verið mikið rædd, og er því haldið fram af fróðum mönnum, að vogskorið land eins og Ísland sé mjög auðvelt að greina frá sjó, og þar sem bæirnir liggja með ströndinni, mundi myrkvunin ekki koma að fullu gagni. Hins vegar geri ég ráð fyrir, að hægt sé að framkvæma hér myrkvun með mjög litlum fyrirvara.

Þá kom hv. þm. Ísaf. með mjög góða uppástungu, þar sem hann mæltist til þess, að rannsakað yrði, hvort nokkur Íslendingur hefði verið riðinn við hernám Breta hér. Ég vil í því sambandi beina þeirri fyrirspurn til hæstv. ríkisstj., hvort henni hafi þ. 5. des. 1939 verið kunnugt um, að Bretar ætluðu að taka Ísland, ef þýzki herinn tæki hluta af Norðurlöndum. Enn fremur vil ég beina þeirri spurningu til hæstv. ríkisstj., hvort henni hafi þann 9. apríl s. l. borizt bréf frá aðalræðismanni Breta í Reykjavík, þar sem sagt hafi verið, að svo framarlega sem Ísland vilji gerast hernaðaraðili, mundi brezka herstj. taka á sitt vald einhvern hluta af landinu. Enn fremur vil ég spyrja hæstv. ríkisstj., hve margir af þm. hafi vitað um þetta bréf og hve margir menn úr miðstj. flokkanna. Það má enn fremur í þessu sambandi spyrja um það, hvort sú verzlunarnefnd, sem Ísland hafði lengi starfandi í Englandi 1939, hafi vitað nokkuð um það, að ráðagerðir væru uppi um hernám Íslands. Ég vil ekki segja, að n. hafi beinlínis gefið ástæðu til að ætta, að svo væri,en það væri mjög æskilegt, að þetta væri tekið til rannsóknar. Ég álít, að heppilegt væri að stofna til sérstakra umr. um þetta mál á Alþ.