19.12.1942
Neðri deild: 23. fundur, 61. löggjafarþing.
Sjá dálk 77 í B-deild Alþingistíðinda. (220)

85. mál, dómnefnd í verðlagsmálum

Jörundur Brynjólfsson:

Hv. þm. V.-Sk. hefur nú sagt sumt sem ég vildi benda á í sambandi við hina skrifl. brtt. Því var hreyft af hv. 2. þm. Eyf. í n., að slíka breyt. ætti að gera, en í n. fékk það enga áheyrn. Nú hefur hæstv. fjmrh. lýst yfir f.h. ríkisstjórnarinnar, að hún teldi sig hafa tryggingu fyrir því, að innlendar afurðir yrðu ekki hækkaðar í verði fyrir 1. marz, eða a.m.k. var engan efa að heyra á ráðh. um, að það væri tryggt. Enn fremur er talið nokkuð öruggt, að grunnkaup verkamanna hækki ekki á þessu tímabili. Þetta er það, sem langmestu máli skiptir í þessu samhandi. Það virðist bæði óþarfi og miður rökrétt að fara að binda það með lögum, sem búið er að binda nægilega á annan hátt, enda nær brtt. ekki til kaupgjalds, en við vitum, hve nátengt þetta tvennt er, afurðaverð og kaupgjald, og ekki heppilegt að greina þar á milli. E.t.v. telur hv. 7. þm. Reykv. kaupgjaldið þýðingarminna í þessari tímabundnu löggjöf fyrir það, að breyting þess í jan. færi ekki að breyta vísitölu fyrr en í febr. og vísitölubakkanir hækka ekki kaupgjald fyrr en mánuðinn eftir, að þær koma fram. En til lengdar gerir það lítinn mismun. Ef til vill byggist afstaða hv. 2. þm. Eyf. og hv. 7. þm. Reykv. öll á því, að þeir treysta alls ekki yfirlýsingu verðlagsnefndanna. En til þeirrar tortryggni hafa þeir engar gildar ástæður. Háttv. þm. Reykv. talaði um, að taka þyrfti á þessu máli með velvild og skilningi. Ekki er hann svo skyni skroppinn, að hann búist við, að brtt, hans, sem sýnir slíka fyrirlitningu á yfirlýsingu þeirra aðila, sem verði innlendrar vöru ráða, verði til að auka velvildina. Mér skildist fylgi hans við frv. vera undir því komið, hvort brtt. yrði samþ. Það er þá velvild hans til málsins.

Hv. 2. þm. Eyf. spurði, hver ástæða væri til að lögbinda þetta ekki, ef það ætti ekki að hækka. Meira vit er í hinu að spyrja, hvers vegna eigi að lögbanna hækkun, þegar vitað er, að ekki verður hækkun. Fyrir breyt., sem skrifl. brtt. stefnir að, hlýtur þá að vera einhver önnur ástæða.

Það kom fram í ræðu hv. þm. G.-K., að sumar vörur væri minni ástæða að verðfesta vegna þess, að þær eru lítt eða ekki reiknaðar með í vísitölunni, — hann átti við vísitöluna, þegar hann nefndi „dýrtíð“. En ýmsar þessar vörur hafa alls ekki lítil áhrif á afkomu almennings í landinu, og veltur á miklu, að þær hækki ekki. Ég ætla ekki að fjölyrða frekar um þetta. En hin skrifl. brtt., sem betur hefði aldrei í dagsljós komið og aldrei getur nema illt eitt sprottið af, er vel þess verð, að um hana fari fram nafnakall, og vil ég beina þeim tilmælum til hæstv. forseta, að henni sé sýndur sá verðskuldaði sómi.