19.12.1942
Efri deild: 20. fundur, 61. löggjafarþing.
Sjá dálk 155 í C-deild Alþingistíðinda. (2699)

66. mál, skólasetur á Reykhólum

Hermann Jónasson:

Ég fer nú ekki að segja mikið um málið á þessu stigi.

Við hv. þm. Barð. erum sammála um það, að niðurníðsla hafi verið á jörðinni og óheppilegt hafi verið að byggja á henni, nema að undangenginni rannsókn, — jafnvel núverandi bygging er óheppileg. En ekki meira um það.

Viðvíkjandi því, sem hv. þm. Barð. minntist á, að dregizt hefði að reisa fyrirhugað skólasetur í Skagafirði, þá vita allir, að um skeið þótti sumum of margir skólar vera reistir, og á undanförnum kreppuárum hefur þetta verið eðlilegur dráttur, þegar almenningi þótti fremur of en van orðið í þeim efnum. Eftir kreppuárin kom svo stríðið. En ég vil upplýsa, að heima fyrir hefur ekki verið sofið á þessu máli. Þar, sem skólinn á að standa, hefur verið byggð önnur myndarlegasta sundlaug utan Rvíkur, og er svo ætlazt til, að skólinn komi inn í þetta kerfi. Jafnframt hefur verið unnið að því að undirbúa fyrirkomulag skólans, hús hafa verið keypt þarna, teikningar fullgerðar og fé safnað í sjóði. Þá hafa þegar verið haldin námskeið. Þetta vildi ég tal;a fram, af því ég álít, að vinnubrögðin þarna hafi einmitt verið með miklum myndarskap.

Ég skal svo ekki fara nánar út í þetta með skiptaráðandann, nema ég áleit honum skylt að beita eignarnámsheimildinni, og skulum við láta falla niður deilur um það mál.

Jörðin var illa setin og heppilegra var, að ríkið keypti hana, eins og líka varð. Það mun ekki vera umdeilt mál. Þá var hún keypt fyrir 40 þúsundir, en nú er hún ferfalt meira virði. Það er því ólíku saman að jafna. Og nú er einmitt hægt að gera þær ráðstafanir þarna, sem þetta frv. fer fram á, af því að jörðin er ríkiseign.

Ég lít svo á, að vafamál sé, hvort þetta mál eigi að fara til menntmn. Það mun fremur heyra undir landbn., þar sem hér er um búnaðarskóla að ræða. (BBen: Er ákveðið, að þetta eigi að verða Búnaðarskóli?). Það skildist mér af því, sem hv. flm. las hér upp áðan. Vilji almennings í sveitunum mun nú einmitt farinn að hneigjast meira í þá átt að breyta héraðsskólunum að sumu leyti í búnaðarskóla. Það sést bezt á því, að aðsókn að sérskólum sem búnaðar- og húsmæðraskólum hefur aukizt í seinni tíð, en heldur dregið úr aðsókn í héraðsskólunum.

Og samkv. þessu frv. skilst hér, að þetta eigi að verða búnaðarskóli með nokkuð sérstöku fyrirkomulagi, e.t.v. ekki nema eins vetrar nám fast, en svo kennt í námskeiðum, búnaður, matreiðsla, garðyrkja o.fl. — Ég held, að málið eigi einmitt að fara í landbn.