01.02.1945
Neðri deild: 118. fundur, 63. löggjafarþing.
Sjá dálk 1487 í B-deild Alþingistíðinda. (4127)

24. mál, atvinna við siglingar

Sigurður Kristjánsson:

Herra forseti. — Ég sé nú, að allir þingsveinar eru veikir eða dánir, því að enginn sést hér í hv. d., en mig vantar frv., en það er nú svo einfalt, að það kemur kannske ekki að sök.

Hv. Nd. er kunnugt um það, hvernig þessu máli er háttað. Það var hér til umr. fyrir alllöngu og var afgr. úr hv. d., þó með nokkrum ágreiningi.

Þá var flutt hér við málið brtt., sem gekk út á það að veita aukin réttindi til skipstjórnar mönnum, sem búnir voru að sigla vissan tíma á smærri skipum, þannig að þeir, sem höfðu haft réttindi til þess að fara með allt að 75 rúml. skip, fengju heimild til þess að fara með allt að 120 rúml. skip. Þessi brtt. var felld með allmiklum mun atkvæða. Síðan fór málið til Ed., og hefur hún nú sett þetta ákvæði inn í frv. Málinu var síðan frestað, og er það gert til þess, að sjútvn. þessarar hv. d. tæki það til nýrrar yfirvegunar. Hún hefur gert það.

Þó að nokkur atriði séu nú í frv., eftir að það er komið frá hv. Ed., fleiri en þetta, sem nm. mundu gjarnan vilja hrófla við, sá n. sér þó ekki fært að vekja ágreining um slík atriði, ef von ætti að vera til þess, að frv. yrði að l. nú á þessu þingi. Hins vegar hafa nm. takmarkað sig við það að leggja til, að frv. verði breytt í sama horf sem það var, þegar það fór héðan úr hv. d., en það er, að niður falli ákvæðið um, að óskólalærðir minnaprófsmenn eða þeir, sem hafa réttindi til þess að fara með fiskiskip, — sem hafa verið skipstjórar á 75 rúml. skipum, — fái réttindi til þess að fara með 150 rúml. skip, eins og það er nú í frv., eftir að það kom frá hv. Ed.

Ég geri ekki ráð fyrir, að það séu orðnar neinar breyt. á skoðun manna um þetta efni frá því, sem var, þegar málið var afgr. héðan í fyrra skiptið, og að hér sé þess vegna engin ástæða til annars en atkvgr. um málið, — auk þess, að þá voru færðar ástæður bæði með og móti þessu ákvæði, og get ég því orðið um það stuttorður. Ég vil þó leiðrétta þann misskilning, sem ég hef orðið var við, að hér sé verið að taka af mönnum réttindi, sem þeir hafi haft. Svo er ekki. Allir þeir menn, sem hafa haft réttindi til þess að fara með þessi skip, 75 rúml., halda þeim réttindum, en aðeins verður hagur þeirra betri að því leyti, ef frv. verður samþ. eins og það fór frá þessari hv. d., og ætlazt er til, að þessir menn fái tækifæri á eftir til þess að auka réttindi sín upp í fullkomið fiskimannapróf með námsskeiði, sem er að sjálfsögðu ekki nálægt því eins tímafrekt og að setjast á skólabekk samkv. reglugerð Stýrimannaskólans. Og það er gert ráð fyrir því af nákunnugum mönnum um þekkingarstig þessara minnaprófsmanna, að þeir muni yfirleitt geta náð prófi með fjögurra mánaða kennslu; og jafnvel sumir þeirra manna, sem hafa aflað sér sjálfir aukinnar menntunar á sínum skipstjórnartíma, muni geta tekið prófið án nokkurrar viðbótar. Er sjálfsagt fyrir þá að nota sér það, því að ef menn afla sér menntunar jafnhliða starfi sínu, þá er sjálfsagt, að þeir fái að njóta þess. En það þykir ekki fært á þeim tímum, sem nú eru, og við þau hryggilegu sjóslys, sem hafa átt sér stað og valdið hafa bæði mann- og eignatjóni, að fara að minnka þær kröfur, sem gerðar hafa verið um kunnáttu manna, og sannleikurinn er sá, að engir menn í þjóðfélaginu hafa skilyrði til þess að fá hærra launaðar stöður í þjóðfélaginu en skipstjórar hinna stærri skipa. Og engum er trúað fyrir eins miklu verðmæti og þeim. Þeim er trúað fyrir mörgum mannslífum og eignum upp á margar millj. kr. Þess vegna virðist ekki vera óeðlilegt, þó að menn þyrftu að eyða fjórum árum til þess að undirbúa sig undir þetta mikla starf.

Ef ekki gefst tækifæri til, sé ég ekki ástæðu til þess að ræða þetta meira, en bið eftir úrskurði hv. d. um það með atkvgr.