11.09.1944
Sameinað þing: 40. fundur, 63. löggjafarþing.
Sjá dálk 317 í D-deild Alþingistíðinda. (4845)

103. mál, endurbygging Ölfusárbrúarinnar o.fl.

Flm. (Jörundur Brynjólfsson):

Ég hygg, að það þurfi ekki að fylgja þessari þáltill. mörg orð. Efni hennar er hv. þm. svo kunnugt og hver nauðsyn er á, að þessi mannvirki komist bráðlega á fót, að það er óþarfi að láta því fylgja mikinn rökstuðning umfram það, sem efni till. sjálfrar segir til um.

Við daglegan flutning yfir þetta vatnsfall þá er það nú svo, að ekki er hægt að halda uppi nema allra brýnustu flutningum, og þó veldur það feikilegum erfiðleikum og hefur í för með sér nokkra áhættu fyrir þá menn, sem að flutningunum standa. Auk þess er alveg víst, að undireins og veðurfar breytist og vatnavextir eða frost og ísskrið fara að verða í þessu vatnsfalli, þá má heita alveg útilokað, að flutningar geti farið fram á ferju yfir Ölfusá. Menn geta gert sér í hugarlund, hverjum erfiðleikum þetta veldur, ekki eingöngu í austursýslunum þremur, heldur og fyrir bæina vestan heiðarinnar, Reykjavík og Hafnarfjörð. Og eflaust tekur það líka til fleiri staða, þó í minna mæli en þeirra, sem nú eru taldir.

Það mun nú vera í ráði að reyna að bæta að nokkru úr fyrir það, að brúin bilaði, unz ný brú verður fullgerð og flutningar geta hafizt um hana. En það hlýtur að dragast nokkuð, því að það mun vera langt frá því, að hinn nauðsynlegasti undirbúningur, sem þarf til brúarsmíði, sé fullgerður, og þótt svo væri, þá er þetta svo mikið mannvirki, að það mun taka alllanga stund að fullgera það. En á meðan sú smíði stendur yfir, þarf að annast flutninga og það mikla og mikilvæga yfir vatnsfallið.

Nú mun ráð fyrir því gert að koma upp skyndibrú til þess að bæta nokkuð úr brýnustu þörf. Hve langan tíma það þarf að taka, get ég ekki um borið, — vonandi sem stytztan. En þetta er aðeins skyndiráðstöfun og má á engan hátt draga úr smíði þeirrar nýju brúar. Að fara aðra leið til þessara flutninga er lítt gerlegt nema það allra brýnasta. Að fara t. d. upp að Brúarhlöðum, þar sem Hvítá er nú brúuð, mun lengja veginn um 120–130 km. Það er þó sök sér um nokkurt skeið, en þá verður að hafa þann veg svo góðan, að hægt sé með fremur auðveldu móti að beina flutningum þar um, eftir því sem nauðsynlegt er. En 17 km kafli á þessari leið er ófær. Það verður því að vinda bráðan bug að því, að þessi vegur verði bættur, og leggja mikið kapp á að flýta þeim endurbótum.

Ég veit ekki, hve mikið kann að hafa verið gert til að bæta veginn, en svo mikið er víst, að það á langt í land enn, svo að bílfær geti kallazt. Seinast í gær talaði ég við bílstjóra, sem fór frá Ölfusá eftir þessari leið og var búinn að vera 11 klst., frá því að hann lagði af stað frá Ölfusá, þar af 6 klst. frá Skipholti að Brúarhlöðum. Ég treysti mér ekki að segja alveg upp á km, hve mikil vegalengdin er, en lætur nærri, að það sé 8–10 km lengri leið, — og það tók hann 6 klst. að komast þessa leið. Það er náttúrlega ekkert undarlegt í raun og veru. Vegarkaflinn er ekkert nema moldargötur, sem léttum bílum hefur að vísu tekizt að fleyta sér yfir, þegar þurrviðri hafa gengið lengi, en þungir bílar hafa alls ekki komizt það. Það hefur ekkert heyrzt um, að búið sé að gera við þennan veg, a. m. k. hefur ekki verið lagt mikið kapp á þá vegarbót, því að eftir því sem bílstjóri, er ég átti tal við, sagði mér, þá undrar mig ekki, þó að það sé skammt á veg komið. Hann sagði, að 6 menn með tvo bíla væru að vinna við veginn. Hefðu það verið 50 bílar og mannafli eftir því, þá hefði mátt segja, að vilji væri á að bæta veginn, en tveir bílar til þess að bæta 17 km vegarspotta, það er meira sagt til gamans en maður taki það alvarlega. Enda skýrir þetta sig sjálft, þegar bílar, þó að góð farartæki séu, eru upp undir hálfan sólarhring á leiðinni. Þegar þetta er strax orðið svona til að byrja með eftir alllanga þurrka, þá sér maður, hvernig það muni enda. Og þó að ferju verði komið upp, nokkru fullkomnari en almennt tíðkast, þá getur það aðeins orðið skyndiráðstöfun og meðan vatnavextir eru ekki miklir í ánni og ekkert ísskrið. Samstundis og þetta kemur, er ómögulegt að ferja yfir Ölfusá. Ég sá nú reyndar í einu dagblaðinu talað um kláfferju. Þeir, sem nokkuð þekkja til flutninga yfir Ölfusá, geta gert sér grein fyrir, hvernig það mundi fara að annast flutninga á kláfferju yfir ána, þar sem tugi tonna þarf að flytja á hverjum einasta degi þar yfir. Ég tek þetta fram til þess, að hæstv. Alþ. og ég vona hæstv. ríkisstj. beiti sér fyrir því af alefli að fá úr þessu máli bætt, eftir því sem frekast eru föng til. Ég vil vona, að hæstv. Alþ. sé sammála okkur flm. um þessa till., um að þetta sé svo þýðingarmikið atriði og mikilvægt, að af hálfu þess opinbera, Alþingis og ríkisstj., verði að gera allt til þess að greiða fyrir flutningum yfir vatnsfallið og ekkert, sem geti stuðlað að fyrirgreiðslu þessa máls, megi hjá líða að framkvæma.

Ég vil leyfa mér að þessari fyrri umr. lokinni að gera að till. minni, að þessari þáltill. verði vísað til hv. fjvn. Mér þykir í alla staði eðlilegt, að þetta mikilvæga mál fari til n., og tilheyrir hv. fjvn. að fjalla um það.