18.12.1944
Sameinað þing: 78. fundur, 63. löggjafarþing.
Sjá dálk 638 í B-deild Alþingistíðinda. (675)

143. mál, fjárlög 1945

Skúli Guðmundsson:

Herra forseti. — Ég hélt því fram áðan í ræðu minni, að það væri mikið ósamræmi í því í till. hv. fjvn. að leggja til. að útgjöld vegna væntanlegra launal. verði tekin inn á fjárl., en aftur á móti ekki fyrirsjáanleg útgjöld vegna dýrtíðarráðstafana skv. frv., sem fyrir liggur um það efni. Hv. frsm. n. (JJós) gerði við þetta nokkrar aths. áðan, en ekki gat ég heyrt hjá honum neinar röksemdir fyrir því, að þetta væru eðlileg vinnubrögð hjá hv. fjvn. — Eins og mönnum er kunnugt, þá er svo ástatt um þessi mál, að í hv. Ed. er nú frv. til launal. Það er aðeins komið gegnum eina umr. af þremur og á síðan eftir að fá afgreiðslu í Nd. Hitt frv., um breyt. á l. um dýrtíðarráðstafanir, er búið að fara gegnum Nd. og eina umr. í Ed. Það er þannig komið lengra áleiðis, en sama gildir um bæði þessi mál, að því er yfirlýst af hæstv. ríkisstj. og var í þeim samningi, sem stjórnarflokkarnir gerðu með sér í haust, að bæði þessi frv. ættu fram að ganga. Það eru mjög einkennileg vinnubrögð hjá fjvn., að væntanleg útgjöld vegna annars þessa frv. skuli tekin inn á fjárlfrv., en ekki útgjöld vegna hins frv. Menn tala um, að tekjur vanti á móti þessum væntanlegu útgjöldum af dýrtíðarráðstöfunum. Mér finnst ástæða til þess að gera við þetta nokkrar aths. Ég sé ekki, að það vanti tekjur til þeirra ráðstafana frekar en annarra útgjalda ríkisins. Það er ekkert sérstakt hólf í ríkisfjárhirzlunum, sem peningar til dýrtíðarráðstafana eru geymdir í. Hitt er rétt, að það vantar tekjur og það, sem um munar, í ríkissjóð, til þess að hann geti borgað öll þau útgjöld, sem fyrirsjáanleg eru á næsta ári, og þar með að nokkru þann kostnað, sem verður af dýrtíðarráðstöfunum. Á sama hátt virðist mér það vera nokkuð út í hött, þegar verið er að tengja saman þetta tvennt, væntanlega tekjuskattshækkun skv. frv., sem nýlega hefur fram komið, og hækkun á launagreiðslum til. starfsmanna ríkisins, vegna þess að tekjuskattsaukinn fer ekkert frekar til þess að greiða kauphækkun til launamanna en til annarra útgjalda. ríkisins. Allar fara þessar tekjur í sameiginlegan. sjóð, og úr þeim sjóði eru bæði greidd laun starfsmanna, framlag til dýrtíðarráðstafana og annað,. sem ríkissjóður þarf að greiða, eftir því sem tekjurnar hrökkva til.

Ég sé ekki ástæðu til að hafa um þetta fleiri orð. Það hafa líka aðrir á það bent, að þetta væri óeðlileg málsmeðferð, og vil ég taka undir það. Ég tel slæmt, að hæstv. stj. skyldi ekki nú, áður en fjárl. eru afgr., vera búin að sýna öll sín væntanlegu skattafrv. og hefði átt að gera annað hvort, að taka ekkert inn á fjárl. af þeim væntanlegu tekjum og gjöldum, sem ekki eru enn lagafyrirmæli um, eða að taka allt saman.