08.05.1947
Efri deild: 128. fundur, 66. löggjafarþing.
Sjá dálk 207 í C-deild Alþingistíðinda. (3935)

91. mál, fiskiðjuver á Ísafirði

Hannibal Valdimarsson:

Herra forseti. Það var snemma s.l. haust, að þetta frv. var borið fram af Kjartani Jóhannssyni og mér, og sé ég, að nú loks, þegar málið er tekið hér fyrir, þá á að vísa því frá með rökst. dagskrá, vegna þess að allt sé óundirbúið, bæði form fiskiðjuveranna og hvar þau eigi að standa. Þessu er lýst yfir, þegar nýsköpunarstjórnin hefur setið í tvö ár að völdum og hefur haft sérstaka stofnun til að gera athuganir um atvinnuvegi þjóðarinnar. Svo á þriðja ári er sagt, að allt sé órannsakað í þessum málum. En er þetta trúlegt? Ég trúi ekki, að nýsköpunarstjórnin og nýbyggingarráð hafi ekki gert athuganir á því, hvaða staðir hentuðu iðnaði úr sjávarafurðum, og þess vegna koma mér forsendur hinnar rökst. dagskrár einkennilega fyrir sjónir, að minnsta kosti hefur ekki verið velt vöngum yfir því að reisa fiskiðjuver hér í Reykjavík. Nei, þegar um Reykjavík ræðir, þá þarf ekki slíkar athuganir. Ég skil ekki samhengið í þessu og legg ekki mikið upp úr því, hvort óvissa sé um skilyrði fyrir fiskiðjuver á Ísafirði. Þar eru öll skilyrði fyrir hendi, og hygg ég, að öllum alþm. sé það ljóst, svo að rannsókn á skilyrðum þar mundi aðeins sýna það, sem öllum er kunnugt. En byggð á Ísafirði byggist á útgerð, og er því skilyrði fyrir byggð þar, að fiskiðja rísi þar upp. Má því segja, að n. leggi til, að athugað sé, hvort byggð eigi að vera á Ísafirði eða ekki. Nú er búið að verja milljónum kr. með samþykki nýbyggingarráðs og stjórnar eftir ráðstöfun fiskimálan. til fiskiðjuvers í Reykjavík, og hélt ég því, að stefnan væri þegar mótuð og gengið yrði á röðina og reist fiskiðjuver í öllum stærri útgerðarbæjum landsins. Það er rétt, að ágreiningur varð um formið, en það, að málið er flutt af Kjartani Jóhannssyni, sjálfstæðismanni, og mér, alþýðuflokksmanni, sannar, að báðir aðilar á Ísafirði gátu sætt sig við þetta frv., og er þess vegna ekki rétt að vitna í það. Fyrir stuttu síðan, líklega eftir að þessi rökst. dagskrá var tilbúin, hefur hv. frsm. borið fram till. um styrk til að koma upp fiskiðjuveri í Flatey á Breiðafirði. En ætti ríkið að leggja fé þangað án þess að rannsaka skilyrði þar? Ég hygg, að það sé svo skylt, hvort ríkið byggir fyrirtæki eða veitir styrk til þeirra, að ekkert eigi þá að gera, án þess að athugun hafi farið fram. Hér getur hv. frsm. sagt, að þar séu svo mörg hlunnindi og án vafa verði þar að rísa upp fiskiðjuver. Ég álít það líka vafalaust, að fólkið í Flatey þarf að byggja á sjávarútvegi og vinna þar úr aflanum. En þeir, sem er ljós þörf fyrir fiskiðju í Flatey, ættu engu síður að sjá, að nauðsyn er á slíku á Ísafirði. Og ef nú forustumenn þjóðarinnar fara að hugsa um skilyrði fyrir fiskiðjuverum, ættu þeir að hugsa um frv. hv. frsm., og ef þessu frv. verður vísað frá, ætti eins að vísa öllum svipuðum frv. frá. Ég er harla vantrúaður á, að nýbyggingarráð rannsaki þessi mál frekar en það hefur gert s.l. tvö ár, og held ég, að ekki sé þörf á að rannsaka skilyrði til fiskiðnaðar á Ísafirði. Ég held, að nýbyggingarráð hafi alveg látið skína í það, að sjálfsagt væri að láta byggja fiskiðjuver þar, ef samkomulag yrði um form fyrirtækisins, og hafa aðrar mótbárur ekki komið frá nýbyggingarráði. Ég skal svo ekki fjölyrða um þetta. Ég hygg, að þetta sé vandræðafálm, að rannsaka þurfi skilyrði á Ísafirði, og ég trúi ekki, að allar slíkar athuganir séu óunnar af hálfu nýbyggingarráðs.

Ég á erfitt með að sætta mig við, að þessu máli sé vísað hér frá, þegar sams konar fyrirtæki hefur verið reist hér í Reykjavík á vegum ríkisins. En svona fara ýmis mál, hvað sem rökunum líður, þegar náðarsólin skín ekki hér á Alþ.