09.12.1946
Neðri deild: 34. fundur, 66. löggjafarþing.
Sjá dálk 325 í C-deild Alþingistíðinda. (4170)

99. mál, hlutatryggingafélög

Sigurður Kristjánsson:

Herra forseti. Ég tel ástæðu til að láta í ljós skoðun mína á þessu máli. Þetta er dálítið hvimleitt mál hér í d., og að vísu margrætt. Ég flutti víst á einum fjórum þingum frv. um tryggingar aflahluta, en málið var aftur og aftur kviksett og hlaut ekki mikinn byr meðal þm. Að lokum fór það í mþn., og þingið steypti upp úr því núgildandi l. um hlutatryggingar. Ég lét frv. til þeirra laga algerlega afskiptalaust, en hvað mitt frv. snertir, þá taldi ég það þar með allsendis kviksett.

Þegar ég flutti fyrst frv. um tryggingu aflahluta, þá var mjög mikil kreppa fyrir sjávarútveginn, og kvað jafnvel svo rammt að henni, að sjómenn gerðu verkföll, en það stafaði af því, að mikill hluti þeirra fékk ekkert í aðra hönd, þar eð ekkert aflaðist og engar voru tryggingarnar. Málið var því orðið mesta vandræðamál og lítið gert til bóta, þótt því væri mjög á loft haldið, að Íslendingar þyrftu að tryggja sig sem aðrar þjóðir. Ég vildi því taka málið upp að nýju, og gerði það hvað eftir annað, eins og áður er sagt, en það bar engan árangur, þrátt fyrir það að áskoranir bærust frá fiskiþingi og víðar að, er fóru þess á leit, að frv. mitt væri samþ. Viðbárurnar hér í þinginu voru engar aðrar en þær, að málið væri ekki nægilega undirbúið, og svo fór, að frv. náði ekki fram að ganga, en upp úr því voru steypt áðurnefnd l. Mér þykir leitt að komast að því hvað eftir annað, hversu þessi hv. stofnun, Alþ., virðist oft blind fyrir ýmsum nytsömum framkvæmdum. Nú þegar þetta mál er fram komið á ný, þá finnst mér athugandi, hvort ekki væri rétt að hverfa að því ráði að koma á tryggingu aflahluta, eins og ég stakk upp á í upphafi.

Um sjálft þetta nýframkomna frv. skal ég ekki fjölyrða. Mér virðist það mjög sanngjarnt, en það þyrfti að verða samferða frv. um tryggingu aflahluta og nær auk þess skammt, þar sem aðeins er um eina verstöð að ræða. Við höfum dæmin fyrir okkur frá árunum 1939 og 1940, að útgerðin geti alveg stöðvazt sakir getuleysis sjálfra útgerðarmannanna. Það er staðreynd, sem ætti að geta verið okkur lærdómsrík.

Á þessu stigi málsins álít ég óþarft að ræða þetta frekar, en vonast til að fá tækifæri til að ræða málið nánar, er það kemur til sjútvn.