29.10.1948
Neðri deild: 8. fundur, 68. löggjafarþing.
Sjá dálk 755 í B-deild Alþingistíðinda. (1191)

23. mál, meðferð ölvaðra manna og drykkjusjúkra

Pétur Ottesen:

Mér fannst ég ekki fá þau svör hjá hæstv. menntmrh., sem ég hafði óskað eftir, að því er framkvæmdir ríkisins snertir eða byggingu á því hæli, sem hér er um að ræða. Hæstv. ráðh. segir að vísu, að það sé í undirbúningi að koma upp vísi að slíkri stofnun á Úlfarsá í Mosfellssveit. Í sambandi við það vil ég segja, að ég veit ekki betur en að þeirri jörð hafi þegar verið ráðstafað til annarra hluta. Í fjárl. fyrir yfirstandandi ár er sérstakur liður til tilraunastöðvar á Úlfarsá, og af þeim umr., sem fram hafa farið um það mál í fjvn., skilst mér, að jörðinni hafi verið ráðstafað og a.m.k. þeim húsum, sem á jörðinni eru nú. Hér mun því vera um nýja byggingu að ræða á þessari jörð. Ég hef ekki aðstöðu til að gagnrýna það neitt, en mér virðist, að hæli á þessum stað væri þannig sett, að yfirlæknirinn á Kleppi geti haft eftirlit með því. Ég vil hins vegar mjög óska eftir upplýsingum um, hvort ekki sé meiningin að koma upp á næsta ári þeirri stofnun, sem hér er um að ræða, og að hve miklu leyti yrði leyst úr þeim mikla vanda, sem hér er um að ræða, t.d. hve margir sjúklingar gætu komizt þarna að, því að til að byrja með má þar engan veginn vera minna rúm, en í þeirri stofnun, sem niður var lögð fyrir austan fjall.

Ég skal ekki blanda mér inn í þær deilur, sem risið hafa út af þessari sölu, en eins og fram hefur komið, þá hefur þetta hæli verið lagt niður, án þess að gerðar væru nokkrar ráðstafanir til að leysa af hendi það hlutverk, sem nú er ætlunin að vinna. En ég óska eftir að fá að vita, hvernig þessu á að haga og hvort megi vænta þess, að þessari stofnun verði komið upp á næsta ári, og hvað marga sjúklinga gert er ráð fyrir, að þetta hæli geti tekið, a.m.k. til að byrja með. Þetta var það, sem ég óska, að hæstv. ráðh. gefi svar um, sem ég veit, að honum er ljúft að gera, því að ég veit, að hann stendur að þessu máli, af því að hann veit, að það er nauðsynjamál, sem verður að mæta með tilsvarandi aðgerðum, en ekki aðgerðaleysi.

Hins vegar vil ég taka fram um sjúkrahúsmál yfirleitt, að það er hverju orði sannara, að mikið skortir á, að það mál sé leyst, hvorki í þorpum né kaupstöðum og enn síður úti um byggðir landsins, hvort sem það er í því formi, sem talað hefur verið um, að koma upp héraðasjúkrahúsum, sem er sjálfsagt mjög góð hugmynd, eða með venjulegu sjúkrahúsfyrirkomulagi. En þetta mál, sem hér liggur fyrir, má ekki hindrast af reipdrætti, sem rísa kynni upp um það, hvað eigi að ganga fyrir. Það er vissulega svo um marga af þessum mönnum, að þeim verður ekki sinnt nema halda þeim nokkurn veginn aðgreindum frá öðrum sjúklingum, þó að á vissu stigi málsins kunni það að geta fallið saman.

Ég sagði áðan, að ég ætlaði ekki að blanda mér inn í þá deilu, sem risið hefur upp í sambandi við Kaldaðarnes, að öðru leyti en því, sem fram hefur komið í minni ræðu, en ég vil nota tækifærið eins og ýmis önnur tækifæri, sem mér hafa gefizt hér á þingi, til að taka fram, að ég álít, að það sé alveg skökk stefna, að ríkið sé að seilast eftir að koma í leiguábúð jörðum, sem hafa verið í sjálfsábúð. Ég tel það rammskakka stefnu og til óheilla í þjóðfélaginu. Ég tel það því rétt spor, en ekki rangt, hvenær sem jörð er seld þannig, að hún kemst í sjálfsábúð. Hitt getur vel verið, að svo standi á um einstöku jarðir, að þær séu vel fallnar fyrir einhverja opinbera starfsemi og þá sé réttmætt, að ríkið eigi þær, en hitt tel ég, að eigi að vera heildarstefna í málinu, að sem allra flestir eigi sína ábúðarjörð. Það er rétt stefna, eins og það er röng stefna að láta ríkið vera að seilast sínum krumlum í jarðeignir landsins til þess að breyta þeim úr sjálfsábúð í leiguábúð. Mér þykir því ekki undarlegt, þegar það er borið undir stjórnarvöld byggða landsins, hvort þau séu því samþykk, að þau játi því, því að þau þekkja þessi mál og bera fullt skyn á, að þetta er rétt stefna.