05.03.1951
Efri deild: 83. fundur, 70. löggjafarþing.
Sjá dálk 819 í B-deild Alþingistíðinda. (1819)

176. mál, lántaka handa ríkissjóði

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson):

Herra forseti. Hv. 4. þm. Reykv. talaði um, að misjafnlega væri búið að væntanlegum lántakendum í þessu sambandi þar sem togaraeigendum væri að mestu leyti ætlað að bera gengisáhættuna af sínum lánum, en þeir, sem tækju lán í sambandi við landbúnað, ættu ekki að bera gengisáhættu af sínum lánum. En ef þetta er athugað betur, eru ummæli hv. þm. á misskilningi byggð. Eins og ég tók fram við 1. umr., endurtekur Búnaðarbankinn lánið frá ríkinu yfir á sig og tekur þá á sig gengisáhættu og vaxtamismun, og vitanlega verður það þá landbúnaðurinn, sem tekur á sig þá áhættu, þar sem sú stofnun, sem honum þjónar, fær áhættuna í sinn hlut og vaxtamismunurinn verður greiddur af þessari stofnun. Þetta snýr því öfugt við álit hv. 4. þm. Reykv., nema ég hafi misskilið hans ummæli, en því er ekki til að dreifa, að ríkissjóður taki á sig sérstaka áhættu vegna landbúnaðarins í þessum efnum.

Hv. 1. landsk. þm. sagði einnig, að af því að hér væri farið út' á þessa braut, væri ómögulegt annað an að hækka lánsupphæðina og láta þetta einnig ná til íbúðarhúsabygginga í kaupstöðum. En mér finnst hér verið að blanda saman í raun réttri óskyldum málum. Ég hef ekki orðið var við það áður hjá þessum hv. þm. eða öðrum, þegar það hefur legið fyrir að afgreiða heimildir til lántöku eða að ábyrgjast lán, t.d. varðandi raforkuver, skipakaup eða fiskiðjuver, að þá hafi þótt sjálfsagt að samþ. um leið lántöku til íbúðarhúsabygginga. Það er fyrst, þegar rætt er um að taka þetta litla lán vegna landbúnaðarins, að honum finnst sjálfsagt að hnýta þar aftan í till. um lán til íbúðarhúsabygginga. Ég vil benda á það í þessu sambandi, að það er ekki hægt að byggja aðeins útihús og fjós á jörðum í sveitunum, alveg eins og það er ekki hægt að byggja togara án lúkars fyrir sjómennina, og þess vegna er það rangt hugsað, að hér sé um algera hliðstæðu að ræða. Það getur vel verið, að þessu fé verði að öllu leyti varið til ræktunar og bygginga útihúsa í sveitum, en þó svo færi, að því yrði að einhverju leyti varið til íbúðarhúsabygginga í sveitum, þá eru íbúðir eins nauðsynlegar þeim, sem jarðirnar rækta, — eins og ekki má vanta lúkar fyrir sjómenn á togurum, — og verða því að fylgja með jörðunum, eins og útihús og ræktun og önnur tæki tilheyrandi landbúnaðarstarfinu. Mér sýnist því, að röksemdir hv. þm. fái ekkí staðizt. Það er mál út af fyrir sig, hvort menn vilja leggja út í að bæta við erlendu láni til íbúðarhúsabygginga í kaupstöðum og kauptúnum, en það vill ríkisstj. ekki leggja til á þessu stigi málsins og leggur þess vegna á móti þeim brtt., sem fram hafa komið, eins og hún gerði varðandi sams konar till. í hv. Nd. Það þarf vitanlega að hlynna að íbúðarhúsabyggingum í kaupstöðum og kauptímum, en það er sérstakt mál, sem ég mun ekki fara nánar út í hér, þar sem það er álit ríkisstj., að ekki sé viðeigandi að fara frekar út í erlendar lántökur en gert er í þessu frv. og að ekki sé rétt að blanda því máli saman við frv., sem þessar brtt. fjalla um.