22.04.1955
Neðri deild: 76. fundur, 74. löggjafarþing.
Sjá dálk 890 í B-deild Alþingistíðinda. (1029)

3. mál, ríkisborgararéttur

Björn Ólafsson:

Herra forseti. Þessar umræður eru nú af eðlilegum orsökum að fjara út. Það var heldur litið í ræðum hv. tveggja þingmanna, er síðast töluðu, sem ástæða er að svara. Þó verð ég að geta þess, að mér fundust heldur ósmekkleg þau orð, sem hv. 1. landsk. lét falla í garð þingmanns, sem nýlega hefur tekið sæti á Alþingi, hv. 2. þm. Skagf. Lítur helzt út fyrir, að hv. 1. landsk. líti svo á, að nýir þingmenn megi ekki hafa sjálfstæðar skoðanir, ef þær fara í bága við tillögur hans.

Ég hygg, að þær staðhæfingar, sem hv. 1. landsk. hefur borið hér fram í sambandi við þetta mál, hafi oft verið hraktar, og skal ég því ekki fara langt út í það. Hann minntist á nöfn eins og Hansen, Jacobsen og önnur slík. Það er alveg rétt; við höfum því miður allt of mikið af þessum nöfnum, og við hefðum átt að vera búnir að koma í veg fyrir það fyrir löngu, að þessi nöfn festust í nafnaskrám okkar og í málinu. Ég sé ekki, að við séum bættari með því, þó að við nú höfum talsvert af hvimleiðum nöfnum í málinu, að við bætum við fleirum þess háttar hvimleiðum nöfnum.

Ég vil gjarnan leiðrétta einn misskilning, sem kom fram í ræðu hv. þm. Ég efast ekki um, að það hefur verið af misskilningi hjá honum, er hann gat þess, að þegar ég var menntmrh., hefði ég átt að gera gangskör að því, að nafnalögunum væri betur framfylgt en nú er. Nafnalögin heyra undir dómsmrh., en ekki undir menntmrh. Þess vegna var mér ekki í lófa lagið að framfylgja lögunum. Hins vegar tek ég fúslega undir það með þeim mönnum, sem hér hafa talað, að þessum lögum hefur ekki verið nógu vel framfylgt, og það skal ekki standa á mínu liðsinni, að þeim lögum sé betur framfylgt en nú er gert, því að það er kannske ein aðalundirstaðan fyrir því, að við getum haldið nöfnum okkar óspilltum.

Hv. 8. þm. Reykv. (GilsG) talaði um það, að með afstöðu okkar, sem erum á móti till., séu gerðar strangari kröfur til útlendinga en Íslendinga sjálfra. Ég skil ekki, hvað hv. þm. á við með þessari fullyrðingu. Ég get ekki séð annað en að þetta sé algert ranghermi.

Samkv. till. flm. fá útlendingar, nýir borgarar, sem að vísu fæðast ekki hér, heldur koma hingað inn í landið, að halda erlendum ættarnöfnum. Íslendingar sjálfir mega ekki taka ættarnöfn, og samkv. þeim lögum um mannanöfn, sem hér hefur verið vitnað í, hafa ekki aðrir leyfi til að hafa ættarnöfn en þeir, sem höfðu þau, þegar lögin voru sett. Nafnalögin gera því greinilega ráð fyrir því, að ættarnöfnum fjölgi ekki í landinu. En út á hvað gengur till. hv. flm.? Hún gengur út á það, að ættarnöfnum sé fjölgað í landinu, en því miður ekki íslenzkum ættarnöfnum og ekki ættarnöfnum, sem samræmast íslenzkri tungu og íslenzkum málsmekk, heldur ættarnöfnum, sem jafnvel Íslendingar geta ekki borið fram, eins og hv. 2. þm. Skagf. (GGísl) gat um. Það er þetta, sem á að neyða upp á okkur vegna þess, að við ætlum að gefa þessum mönnum þann mikilsverða rétt að verða þegnar í þessu landi, og þessir menn mega ekki leggja það á sig að taka sér nöfn eins og Íslendingar og verða Íslendingar líka að nafninu til og lúta þeim lögum, sem Íslendingar verða að lúta í þessum sökum. Því verður aldrei hægt að mæla í gegn, að þessi útlendu ættarnöfn væru beint brot á íslenzku nafnalögunum, ef till. yrði samþykkt.