02.12.1954
Sameinað þing: 21. fundur, 74. löggjafarþing.
Sjá dálk 682 í D-deild Alþingistíðinda. (3045)

211. mál, jöfn laun karla og kvenna

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson):

Það eru aðeins fáein orð út af því, sem hv. 3. landsk. sagði um konur í þjónustu ríkisins.

Ég vil þá fyrst benda á, að það hefur verið lögfest, að konur skuli hafa sama rétt og karlar til launa fyrir sambærileg störf í þjónustu ríkisins. Þetta var lögfest hér á síðasta þingi fyrir forgöngu núverandi ríkisstj.

Hv. 3. landsk. þm. segir, að þó að þetta eigi að vera svo á pappírnum, þá muni vera freklega fram hjá þessu gengið með því að sniðganga konur til meiri háttar trúnaðarstarfa, sem betur eru launuð. Það er ekki hægt að skilja öðruvísi það, sem hv. þm. hefur sagt, en að hann telji, að konur hafi verið sniðgengnar í þessu tilliti. Hann dregur þessa ályktun af því, að færri konur en karlar gegna hátt launuðum stöðum. En vitanlega veit hv. þm., að það er ekki réttmætt að álykta út frá því eins og hann gerir. Honum er það fullkomlega ljóst, ef hann hugsar um stöður þær, sem hafa losnað á undanförnum árum og hafa verið auglýstar. Um flestar þessar stöður er þannig ástatt, að það hafa ekki verið konur meðal umsækjendanna. Þess vegna hafa konur ekki hreppt þessar stöður. Þegar þannig hefur staðið á, að konur hafa verið meðal umsækjendanna, þá er það svo, það sem ég þekki til, að síður en svo hefur hefur verið fram hjá þeim gengið. Ég man ekki að telja hér upp stöður, sem konur rækja, enda sýnir það ekki, hvernig stendur um þetta mál. Aðalatriðið er, hvort hv. 3. landsk., sem er með þessar aðdróttanir, hefur rétt fyrir sér eða ekki. Hlýtur hv. þm. að hafa eitthvað sérstakt í huga, ef þetta er ekki fleipur eitt. Það er hans að koma með dæmi um, að gengið hafi verið fram hjá konum við stöðuveitingar. Það skiptir engu máli í þessu sambandi, hversu margar konur vinna hjá ríkinu í hinum eða þessum launaflokki. Hér verður sá, sem að dróttar, að sýna fram á með dæmum, að gengið hafi verið fram hjá konu, sem átti rétt til stöðu. Ef hann sýnir fram á það, hefur hann ástæðu til þess að halda því fram, að sýnd sé hlutdrægni í þessu efni, annars ekki.

Þá vil ég benda á það í þessu sambandi, að í hinum nýju lögum um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna er ákvæði um það, að auglýsa skuli héðan í frá allar stöður. Þetta tel ég til bóta. Það verður einmitt auðveldara framvegis að fylgjast með, hvernig framkvæmdin er. Og þá er ætíð hægt að sjá eftir á, ef mönnum dettur í hug að athuga þetta mál, hverjir sóttu um hverja stöðu, hvort konur voru meðal þeirra og hvort að þeirra dómi hafi verið rétt að farið eða gengið hafi verið fram hjá konunum.

Ég endurtek það svo við hv. 3. landsk., að hann verður að styðja þessa fullyrðingu sína með dæmum, en ekki á þann hátt, sem hann reyndi. Ég veit, að hann er skýr maður og sér, að tölur þær, sem hann nefndi, sýna ekkert um þetta. Það verða að koma fram dæmi. (HV: Heildarskýrslur tala skýrara máli en einstök dæmi.) Heildarskýrslur? Ég trúi því ekki, að hv. þm. sé svo stokkhálsaður, að hann sjái ekki, að ég flyt rétt rök í þessu, en hann hefur rangt fyrir sér. Hann getur ekki sýnt fram á neitt í þessu með þeirri aðferð, sem hann notar. Það er aldrei neinum til sóma að berja höfðinu við steininn.