23.03.1955
Sameinað þing: 48. fundur, 74. löggjafarþing.
Sjá dálk 719 í D-deild Alþingistíðinda. (3095)
174. mál, landshöfn í Rifi
Forsrh. (Ólafur Thors):
Herra forseti. Ég skal nú ekki fara að gera að umræðuefni hér það, sem fyrirspurnin, sem hér liggur fyrir, gefur ekki beint tilefni til, enda þótt hv. fyrirspyrjandi með sinni stuttu ræðu gæfi tilefni til að athuga þetta, en það er sú hlið málsins, hvort rétt sé að byggja höfn í Rifl, höfnin kosti margar milljónir, og ef sé búið að byggja höfn, þá þurfi að byggja hús, jafnvel fiskiðjuver. Ja, það er þetta, sem við höfum verið að gera á Íslandi undanfarna áratugi. Við höfum verið að byggja höfn, vitandi, að höfnin kallaði á hús, fyrir utan að hún kallaði á bryggjur og báta, sem hefðu gott af höfninni, svo og hús og fiskiðjuver. Við höfum nefnilega verið að glíma við þá fáránlegu vitleysu að láta fólkið í landinu lifa. Þetta skoða ég höfuðverkefni okkar, sem erum hér inni í þingsölunum, að reyna að greiða fyrir því. Það getur vel verið, að við förum of hratt í fjárfestinguna. Það er alltaf álitamál. Gagnrýni í þeim efnum verð ég að þola eins og aðrir, sem hafa átt þátt í þessari fjárfestingu. Það má vera, að framtíðin dæmi okkur í þeim efnum, en það verður aldrei tekið af okkur, að þetta hefur verið stórhuga kynslóð, sem nú lifir í landinu, og hefur gert sitt til að búa í haginn fyrir komandi kynslóðir með meiri árangri en þeir, sem áður hafa byggt þetta land.
Út af sjálfri fsp. leyfði rn. sér að skrifa hv. vita- og hafnarmálastjóra, sem er form. landshafnarinnar. Og ég skal leyfa mér hér að lesa upp það svar, sem ég hef frá honum fengið og ég tel tæmandi, með leyfi hæstv. forseta:
„Með bréfi, dags. 17. þ. m., hefur hið háa ráðuneyti óskað umsagnar minnar um fyrirspurnir til ríkisstjórnarinnar um landshöfn í Rifi, sem bornar hafa verið fram á þskj. 467 af Bergi Sigurbjörnssyni. Fyrsta fyrirspurnin er þannig:
Hve miklu fé hefur verið varið samtals til byggingar landshafnar í Rifi til síðustu áramóta ?
Svar: 4.9 milljónir króna.
Það, sem unnið hefur verið fyrir þessa upphæð, er eftirfarandi: Byggður hefur verið hafnargarður, sem nú er orðinn 550 m langur. Rifsós hefur verið stíflaður, og byrjað er að fylla lónið fyrir innan fyrirstöðuvegginn. Byggð hefur verið bátabryggja, 12 m breið og 50 m löng, og bryggjan tengd við land með ca. 50 m langri uppfyllingu jafnbreiðri. Dýpið við bryggjuna er nú um 2 m á fjöru, en er ætlað að verði 3 metrar. Þá hefur verið grafin renna inn með öllum hafnargarðinum inn að bryggju, og er sú renna að mestu leyti um 2 m á dýpt á fjöru. Ljósduflum hefur verið lagt út til að merkja innsiglingarleiðina, og verið er að raflýsa bryggjuna. Vélkrani er á bryggju. Tvö stór hús hafa verið byggð, annað fyrir verkamenn, en hitt fyrir áhöld. Loks hefur allt land, er liggur að höfninni, verið keypt.
Önnur spurning er svo hljóðandi:
Hve mikið fé er talið að þurfi til að fullgera umrædda landshöfn?
Þessari spurningu er ekki hægt að svara, einfaldlega vegna þess að enginn getur sagt á þessari stundu, hvernig höfnin verður fullgerð. Í bréfi til formanns sjútvn. neðri deildar, dags. 4. þ. m., sem prentað er á þskj. 452, hef ég hins vegar talið upp það, sem ég tel aðkallandi að gera, og nefnt sem kostnað við þau verk 8–12 millj. kr.
Í þriðja lagi er spurt: Hafa nokkur mistök átt sér stað í sambandi við byggingu þessarar hafnar, þannig að um tvíverknað hafi verið að ræða, og ef svo er, hve miklum aukakostnaði hafa þá slík mistök valdið eða er áætlað að þau muni valda?
Mér er ekki kunnugt um önnur mistök, sem því nafni mætti nefna, í sambandi við þessa hafnargerð en þau, að í norðaustan stórviðri í október í haust bar nokkurn sand í rennu þá, sem áður getur og verið var að grafa. Þessi sandur hefur nú verið hreinsaður í burtu. Nákvæmlega er ekki hægt að segja, hversu mikið það kostaði, en ætla má, að það hafi verið um 60–70 þús. kr.
Í þessu sambandi verður að taka fram, að dýpkunarframkvæmdir í haust og vetur hafa verið sóttar með öllu meira kappi en eðlilegt má teljast á þessum árstíma. En ástæðan er sú, að reynt var til hins ýtrasta að gera höfnina nothæfa í byrjun vertíðar til bjargar hafnarlausu og atvinnulausu plássi.
Emil Jónsson.“
Ég tel, að þessi umsögn formanns hafnarstjórnarinnar og hv. vita- og hafnarmálastjórans svari til fullnustu því, sem um er spurt, og vænti ég, að hv. fyrirspyrjandi hafi þar með fengið því fullnægt, sem fyrir honum vakti, þegar hann bar fram fyrirspurnirnar.