03.12.1959
Neðri deild: 9. fundur, 80. löggjafarþing.
Sjá dálk 321 í B-deild Alþingistíðinda. (149)

30. mál, bráðabirgðabreyting og framlenging nokkurra laga

Einar Olgeirsson:

Herra forseti. Ég vil leyfa mér að mótmæla þeirri aðferð, sem hér er viðhöfð. Það hefur ekki tíðkazt nú í 10 ár í þinginu, að svona aðferðum hafi verið beitt, og þeim hefur aldrei verið beitt í þingsögunni, nema þegar sérstaklega harðvítuglega hefur verið barizt hér. Það liggur ekki nokkur skapaður hlutur fyrir, sem gerir það nauðsynlegt eða verjanlegt að beita svona aðferðum, heldur þvert á móti. Það hefur aldrei komið fyrir í þingsögunni, að það hafi verið farið að takmarka umræður í upphafi þings, og það, sem hér er um að ræða, er beinlínis tilraun til að beita ofbeldi gagnvart Alþingi, af því að maður hlýtur að álykta af því, sem hér hefur fram komið, og af þögn ríkisstj. og hennar fylgismanna, að það eigi að beita ofbeldi við þjóðina á eftir. Ef menn hafa í hyggju að stela af þjóðinni, þá byrja þeir með því að reyna að kefla hana. Ef menn ætla að ræna hana, þá byrja þeir með því að svipta hana málfrelsi. Og það er það, sem verið er að gera hér núna.

Þess vegna vil ég algerlega mótmæla þeirri aðferð, sem hér er viðhöfð. Það er verið að brjóta allan anda þingskapanna. Það er verið að brjóta allar þingvenjur, sem hér hafa gilt. Ég hef sjálfur setið í þessum forsetastól, þegar þó nokkuð hefur verið heitt hér, þegar sterk andstaða hefur verið hér á þingi, og ég veit ósköp vel, að það er hægt að koma þingstörfum áfram og sjá um, að mál gangi, ef þær aðferðir eru teknar upp að reyna að semja við stjórnarandstöðu. Það er ekki nokkur þörf fyrir nokkurn forseta að láta hafa sig til þess af einni ríkisstj. að beita svona aðferðum, og það ber hverjum forseta í Alþingi að kenna ríkisstjórninni það, að hún á að taka tillit til stjórnarandstöðunnar og reglna þingsins og heiðurs þingsins, svo framarlega sem ríkisstj. veit það ekki sjálf.

Þess vegna vil ég algerlega mótmæla þeirri aðferð, sem hér er viðhöfð, og lýsa því yfir, að það kann ekki góðri lukku að stýra. Fyrst hafa verið bornar hér fram mjög rökstuddar hugmyndir um, hvað ríkisstj. sé að hugsa fyrir, og nú er síðan beitt ofbeldi til þess að skera niður umræður í þinginu, af því að ríkisstj. er hrædd við þær. Ríkisstj. óttast, að það sé verið að afhjúpa, hvað það er, sem hún ætlar sér að gera. Hún þorir ekki að standa fyrir máli sínu hér. Hún þolir það ekki, að alþm. hafi hér málfrelsi. Hún er að reka þingið heim, af því að hún óttast Alþingi, og hún óttast Alþingi af því, að hún óttast alþýðuna og þjóðina. Nú er meira að segja svo komið, að nú þorir hún ekki heldur þessa fáu daga, sem enn þá er hægt að halda umræðum hér gangandi til þess að reyna að aðvara hana og skýra fyrir þjóðinni, hvað hún er að gera, — nú þolir hún ekki heldur lengur að hlusta á þingmenn. Það er sárt, að nokkur forseti í deildum Alþingis skuli láta hafa sig til slíks verknaðar.