15.03.1960
Neðri deild: 48. fundur, 80. löggjafarþing.
Sjá dálk 1352 í B-deild Alþingistíðinda. (296)

88. mál, söluskattur

Einar Olgeirsson:

Herra forseti. Hæstv. fjmrh. minntist á það hér áðan, að í sósíalísku ríkjunum mundi vera lagður á söluskattur. Ríkið tekur sínar tekjur í þeim ríkjum með gróða af þjóðnýttum fyrirtækjum. Vill hæstv. fjmrh. ganga inn á að þjóðnýta hér stærstu gróðafyrirtækin? Vill hann ganga inn á samtímis söluskattinum að fyrirskipa hækkun á laununum? Vill hann ganga inn á að sjá um, að húsaleigan hér í Reykjavík og annars staðar sé ekki nema í hæsta lagi 6–8% af kaupi? Og vill hann sjá um, að hér fari sífelldar verðlækkanir fram á vörum í staðinn fyrir verðhækkanir? Þá getur hann farið út í þennan samanburð.

Hæstv. fjmrh. talaði um, að í Noregi og fleiri löndum væri söluskattur. Hafa þær þjóðir nýlega verið að lækka gengið og afnema vísitölu á kaup?

Hæstv. fjmrh. var að kvarta undan því, að gengislækkunin, frjáls verzlun og söluskatturinn hefði verið sett í samband hérna. Hver setti þetta í samband? Hæstv. fjmrh. lauk sjálfur fyrstu ræðu sinni með því, að þetta væri gert og það ætti að gera meira að því að koma á söluskatti vegna þess, að hér vildi hann stefna að því að koma á frjálsri verzlun og setja Ísland inn í eitthvert fríverzlunarsvæði. Hæstv. fjmrh. fór síðan að tala um viðskiptin austur á bóginn og hætturnar við þau. Hvenær var það, sem Sjálfstfl, leitaði nú seinast austur á bóginn? 1952, þegar Bretar ætluðu að drepa okkur með banni á fiskinum þangað og frelsið að koma í ljós í öllu sínu almætti. Hvert leitaði Sjálfstfl. þá? Til Sovétríkjanna til að biðja þau um að kaupa fisk. Og hvert er leitað núna, þegar markaðirnir eru að hrynja í Ameríku? Ætli það væri ekki bezt fyrir hæstv. fjmrh. að tala eins og hann bæri eitthvert ofur lítið skynbragð á efnahagsmál Íslands?

Það er hægt að hafa hér á Íslandi sjálfstætt efnahagslíf án verðbólgu. Því hafa bara auðmennirnir hér á Íslandi ekki haft áhuga á.

Hv. 3. þm. Austf. (EinS) sagðist hér áðan vera með lánum til sjávarútvegs, en á móti eyðslulánum. Hann verður þá fljótur að snúast á móti ríkisstj. Hún er búin að ákveða 800 millj. kr. lán, sem hún ætlar að taka erlendis og eyða, sem má ekki nota til þess að kaupa fyrir tæki.

Hv. 3. þm. Austf. var að tala um verðbólguna. Hver hefur skipulagt verðbólguna á Íslandi, og hver hefur grætt á henni? Ætli við þurfum langt að leita. Hins vegar: Það er hægt að stöðva verðbólgu án þess að lækka launin um 10–20%.

Svo kom hv. 3. þm. Austf. inn á það, að það væri einhver voðaleg hætta í sambandi við víssa menn og samböndin austur fyrir tjald. Hvað hafa þessir voðalegu menn verið að gera, þessir ógurlegu kommúnistar? Þeir hafa verið að reyna að bjarga honum og öðrum með því að koma fiskinum þeirra austur fyrir tjald, þegar Bretinn og Kaninn þeirra höfðu verið að drepa þá með hruni á mörkuðunum hérna. Og hvað er það, sem verið er að gera í dag? Það er verið að knýja þá til þess að selja á hrunmörkuðum á Vesturlöndum fiskimjölið og annað slíkt og verið að hafa af þeim það hærra verð, sem þeir gátu fengið með því að selja það áður austur eftir. Ég held nú, að þó að hæstv. fjmrh. tali eins og fáráðlingur um efnahagsmál, þá eigi hv. 3. þm. Austf. ekki að gera það.

Svo lauk hann með því, að hann sá einhvern mann, sem var að kaupa hvert húsið og hvert fyrirtækið á fætur öðru, hann nefndi nú ekki fiskverkunarstöðvar beint, — en leit hann í spegil, sá hann sjálfan sig? Það er eini maðurinn, sem ég kannast verulega víð hér í Reykjavík að hafi getað gengið með fé þjóðarinnar upp á vasann til að kaupa upp hvert fyrirtækið og hvern togarann á fætur öðrum. Við höfum sannarlega ekki verið þannig í náðinni.

Og svo lauk hann með því, að þetta væri hans trú og hans hugsjón líka í samþandi við söluskattinn. Þá er nú farið lítið að verða úr trú og hugsjón eins manns, þegar það er það að rýra lífskjör þeirra fátækustu í landinu, þyngja skattaálögurnar, án þess að alþýða manna fái nokkra bót: Ég vona, að hann öðlist einhvern tíma betri trú og hugsjón en það.