02.04.1964
Neðri deild: 73. fundur, 84. löggjafarþing.
Sjá dálk 1085 í B-deild Alþingistíðinda. (751)

197. mál, Ljósmæðraskóli Íslands

Dómsmrh. (Jóhann Hafstein):

Herra forseti. Frv. það til. laga um Ljósmæðraskóla Íslands, sem hér er til umræðu, er undirbúið af landlækni, eins og grg. þess ber með sér, og aðalbreytingin, sem frv. felur í sér frá gildandi lögum, er, að ljósmæðraskólinn verði 2 ára skóli í stað 1 árs, eins og nú er. Þetta er nokkuð í samræmi við þróun, sem átt hefur sér stað í nágrannalöndum okkar. Þar er ljósmæðranámið yfirleitt 2 ár, og nýlega hefur það verið lengt í 3 ár í Danmörku og í Frakklandi. En auk þess hefur töluverða þýðingu fyrir okkur að leggja nokkru meiri rækt við þetta nám vegna þess, að ljósmæðurnar eru oft til þess kvaddar í dreifbýli landsins að gegna hjúkrunarstörfum, og þó að það verði ekki dregið í efa, að þær hafi bæði reynzt hæfar í sínum störfum og ýmsum slíkum störfum, hjúkrunarstörfum, þegar gripið hefur verið til þeirra, þá mun það eflaust styrkja þær bæði í sínu faglega starfi og einnig ef gripið er til þeirra til annarra starfa. Það má einnig segja, að það sé, eins og fram kemur í grg., meira í samræmi við kröfur um nútíma heilbrigðisþjónustu að gera nokkru meiri kröfur til þessa náms en áður hefur verið gert.

Með þessum l. eru felld úr gildi l. um Ljósmæðra- og hjúkrunarskóla Íslands frá 1932, en með þeim lögum voru sett ákvæði bæði um hjúkrunarnámið og ljósmæðranámið. Með lögum nr. 76 1944 voru síðan sett sérstök lög um Hjúkrunarkvennaskóla Íslands, og eftir það má segja, að lögin um ljósmæðranámið hafi verið nokkuð vængstýfð og þörf á endurskoðun. Ef þetta frv. nær fram að ganga, eru orðin sérlög fyrir hvora greinina, annars vegar lög um Hjúkrunarkvennaskóla Íslands frá 1944 og hins vegar Ljósmæðraskóla Íslands.

Í sjálfu frv. eru ekki neinar verulegar breytingar frá því, sem verið hefur, utan þess, sem ég áður gat um lengingu námstímans. Þó eru nokkrar breytingar í 4. gr., sem eru til samræmis við þau ákvæði, sem gilda um hjúkrunarnemana, að það er gert ráð fyrir því, eins og segir þar í aths., að nemar ljósmæðraskólans fái laun, og er þetta í samræmi við það, sem gildir um hjúkrunarnema, enda þykir nauðsynlegt, að sams konar reglur gildi að þessu leyti um nemendur beggja skólanna. Yfirstjórn skólans er með sama hætti og áður var. Yfirlæknir fæðingardeildar landsspítalans er skólastjóri og yfirljósmóðir aðalkennari ásamt skólastjóra. Svo er gert ráð fyrir því í 5. gr., að það verði sett nánari ákvæði um skólann í reglugerð, um árlegan starfstíma skólans, tölu nemenda, inngönguskilyrði, námsefni og kennslutilhögun, próf og vitnisburði, réttindi og skyldur nemenda og laun kennara, og er það eðli málsins samkvæmt réttara, að slík ákvæði séu nánar ákveðin í reglugerð eins og yfirleitt er nú um skóla.

Það leiðir að sjálfsögðu af sér nokkurn viðbótarkostnað að lengja ljósmæðranámið, og er nánar gerð grein fyrir því í fylgiskjölum, bæði I og II, frá Georg Lúðvíkssyni, og hygg ég, að þar sé að finna allar þær upplýsingar varðandi viðbótarkostnað, sem nefnd sú, sem fær málið til meðferðar, þarf að fá og gera sér grein fyrir. En ef svo er ekki, er auðvitað hægt að afla frekari upplýsinga, ef nefndin kynni að óska. A þessu ári mundi þessi breyting ekki leiða af sér verulegan kostnað, því að það er ekki gert ráð fyrir því, að lögin gangi í gildi fyrr en 1. okt. 1964 eða 1. okt. þessa árs, en þá er hins vegar gert ráð fyrir, að komi inn nemar til ljósmæðranámsins, sem mundu rækja nám sitt samkvæmt þessum nýju ákvæðum, ef þau verða að lögum. Fjárþörfin 1964 er, eins og ég sagði, ekki ýkjamikil fram yfir það, sem gert hefur verið ráð fyrir. Fjárveiting til skólans er í fjárl. fyrir 1964 360600 kr., en með þessari breytingu er gert ráð fyrir, að viðbótarkostnaður verði á þessu ári 54800 kr. eða heildarkostnaðurinn 415400 í stað 360600 kr., eins og áætlað er á fjárlögum. Hins vegar kemur fram í fskj. II, hvað árlegur kostnaður mundi aukast samkv. þessum 1., og þar er gert ráð fyrir rekstrarhalla á skólanum 582210 kr., en ef kostnaður væri eitthvað nálægt því, sem áætlað er á þessu ári, á árinu 1965, þá kemur fram af þessu, að viðbótarkostnaður mundi vera eitthvað um 200 þús. kr. Einnig leiðir af þessu nokkurn aukinn kostnað í sambandi við rekstur fæðingardeildar landsspítalans, eins og. nánar er gerð grein fyrir í fskj. I, Ég tel ekki, að horfandi sé í þennan aukna kostnað við aukna menntun ljósmæðranna hér á landi. Það eru orðin furðugömul lögin, sem um ljósmæðranámið fjalla, og gífurlega miklar breytingar, frá því að l. voru upphaflega sett, og ég vænti þess, að þm. horfi ekki í þann viðbótarkostnað, sem af þessu er, og finnist eðlilegt, eins og gert er ráð fyrir með þessu frv., að lögð sé meiri rækt við nám ljósmæðranna en gert hefur verið fram að þessu.

Ég vil svo leyfa mér að leggja til, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til heilbr: og félmn.