16.12.1968
Neðri deild: 30. fundur, 89. löggjafarþing.
Sjá dálk 325 í B-deild Alþingistíðinda. (328)

89. mál, ráðstafanir í sjávarútvegi vegna breytingar gengis íslenskrar krónu

Lúðvík Jósefsson:

Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð, af því að við erum komnir í tímaþröng. Það var til þess að leiðrétta nokkuð þann misskilning, sem mér sýnist, að hér sé á ferðinni hjá þeim, sem reyna að gera hér samanburð á því, sem nú er verið að gera varðandi kjaramál sjómanna og því, sem gert hefur verið í þeim málum á undanförnum árum áður. Það mun hafa verið hv. 10. landsk. þm., formaður Landssambands íslenzkra útvegsmanna, sem talaði talsvert um það hér í sinni ræðu, að hann teldi, að sá mismunur, sem fram hafi komið hér áður fyrr í fiskverði til sjómanna og fiskverði til útgerðarinnar, sanni það, að hér sé í rauninni verið að taka upp sams konar fyrirbæri aftur. En það er alveg furðulegt, að menn skuli halda sér í svona óákveðið atriði eins og þetta. Auðvitað hlýtur þessi hv. þm. eins og allir aðrir að vita það, að einnig á þessu ári, áður en þetta frv. verður gert að lögum, sem hér er til umræðu, hefur auðvitað átt sér stað mismunandi verð til útgerðarinnar og til sjómanna í gegnum alls konar fríðindi, sem útgerðin hefur notið. Það á því ekkert skylt við það mál, sem við erum hér um að ræða. Við vitum, að á þessu ári fékk útgerðin 124 millj. kr. greiddar sérstaklega til þess að standa undir afborgunum og vöxtum af skipunum. Þetta var alveg aukagreiðsla til útgerðarinnar, aukin fríðindi. Á þessu sama ári átti fiskvinnslan í landinu að fá nokkuð yfir 200 millj. kr. í sérstakar uppbætur frá ríkinu. Þetta voru vitanlega líka fríðindi. Þessir aðilar fengu þarna meira í sinn hlut heldur en gert var ráð fyrir beint út úr hinum almennu skiptakjörum. Þannig hefur þetta verið flest árin og í miklu fleiri tilfellum en þessu, sem ég var að nefna. Þetta sannar út af fyrir sig ekki neitt. Hitt er kjarni málsins, að á árunum frá 1951, eins og ég sagði, fram til ársins 1960 var það sem sjómannasamtökin í landinu brugðust þannig við mismunandi verði, að þau sömdu um það í sínum kjarasamningum við útvegsmenn, að þeirra aflahlutur skyldi miðaður við tiltekið skiptaverð. Þetta voru beinir kjarasamningar á milli þessara aðila. Vinstri stjórnin gerði ekkert í þessum efnum, sem raskaði þessum samningum nema að því leyti til, sem hún beitti sér fyrir því, þegar útvegsmenn voru að fá fríðindi, að þeir féllust á það, að skiptaverðið yrði hækkað. Af því vitanlega mótmæltu sjómannasamtökin aldrei neinu, sem gert var á þessum tíma, af því að það vitanlega snerti þá ekki neitt. Og sjómannasamtökin mótmæltu því heldur ekki á þessu ári, þegar ríkissjóður féllst á það að láta útgerðina hafa 124 millj. kr. til þess að standa undir afborgunum og vöxtum. Hér er vitanlega um alveg gersamlega óskylda greiðslu að ræða, sem ekki gekk neitt út yfir þeirra hlut. En í þessu frv. er verið að gera ráð fyrir því, að það á að láta sjómenn standa undir tilteknum kostnaði við útgerðina, sem þeir hafa haft kjarasamninga um, að þeir ættu ekki að greiða. Hér er því um að ræða löggjöf, sem stefnir að því að rifta gerðum kjarasamningum. Af því koma mótmælin og það er í því, sem nýjungin liggur.

Ég skal svo ekki lengja þetta frekar, en aðeins benda á það, að það verður ekki hægt að komast fram hjá því og af þessum ástæðum hafa viðbrögð sjómannastéttarinnar verið þau, sem raun ber vitni um, að í þessu tilfelli er um það að ræða að rífa upp gerða samninga og setja lagaákvæði, sem verða sjómönnum í óhag, en áður var ekki um neitt slíkt að ræða.