24.03.1970
Neðri deild: 66. fundur, 90. löggjafarþing.
Sjá dálk 1222 í B-deild Alþingistíðinda. (1559)

168. mál, Stofnlánaadeild landbúnaðarins

Friðjón Þórðarson:

Herra forseti. Eins og síðasti hv. ræðumaður gat um, eru lög um Stofnlánadeild landbúnaðarins, landnám, ræktun o. fl. í endurskoðun um þessar mundir, þannig að þau málefni eru í deiglunni. En að því er þetta frv. varðar, þá minntist hv. 5. þm. Norðurl. e. á veðdeildina og gat þess, að hún væri algerlega lömuð, skuldaði bankanum um 14.5 millj. kr. og lánsfjárhæð hefði staðið í stað í 4 ár.

Það er rétt, að þegar lög um Stofnlánadeild o. fl. voru endurskoðuð, þ. e. a. s. þegar þeim reglum var breytt, þannig að Stofnlánadeildinni var komið á rekstrarhæfan grundvöll með lögum nr. 75 frá 1962, þá voru málefni veðdeildarinnar ekki jafnframt leyst til frambúðar. Enda er það nú oft svo með slíka sjóði, að málefni þeirra verður að leysa frá einum tíma til annars, þar sem fjárþörfin er breytileg. Núverandi ákvæði um veðdeildina eru í lögum bankans frá 1941. Veðdeildina hefur fyrr skort fé og í raun og veru hafa málefni hennar aldrei verið leyst til fullnustu. Árið 1954 voru sett viðaukalög um veðdeild Búnaðarbankans, og það er einmitt tekið fram í þeim, að þau séu sett til bráðabirgða til þess að leysa úr tímabundnum fjárhagsörðugleikum veðdeildarinnar. Þetta gerðist árið 1954, en einmitt með þeim lögum voru lánin hækkuð upp í 35 þús. kr.

Það er eðlilegt, að bæði hv. 5. þm. Norðurl. e. og fleiri óski eftir auknu fé í veðdeildina. Og það má segja, að féð sé gott, hvaðan sem það kemur. Mér finnst það þó dálítið annað mál en það, sem hér er um rætt, og vil aðeins geta þess í þessu efni, að þó að veðdeildina hafi lengst af skort fé og það megi segja að þau lán, sem hún veitir, séu of lág, hámarkslán aðeins 200 þús. kr., þá eru þó mörg ár síðan veðdeildin hefur komizt svo nálægt því marki að rækja skyldubundið hlutverk sitt eins vel og á þessu ári, þar sem ég hygg, að allar umsóknir frá árinu 1969 og fyrr séu nú afgreiddar, ef þær voru á annað borð í lagi, og á þessu ári er búið að veita úr veðdeildinni 4.1 millj. kr. að mig minnir. Lánin eru að vísu aðeins miðuð við jarðakaup, því að deildinni hefur vissulega verið það þröngur stakkur skorinn að þessu leyti, að hún hefur orðið að einskorða sig við að lána til jarðakaupa, enda þótt lagaheimildir séu miklu víðtækari. Hitt er svo annað mál, að það þarf að athuga þessi mál betur. Það þarf að hækka lánin, útvega veðdeildinni árlegan, fastan tekjustofn, svo að hún geti rækt hlutverk sitt sem bezt. En ég ætla, að að þeim málum verði hugað nú á næstunni og þau leyst þannig, að þessu marki verði reynt að ná.