23.03.1970
Neðri deild: 65. fundur, 90. löggjafarþing.
Sjá dálk 463 í D-deild Alþingistíðinda. (3190)

45. mál, rannsóknarnefnd vegna Búrfellsvirkjunar

Frsm. meiri hl. (Matthías Á. Mathiesen):

Herra forseti. Það voru aðeins örfá orð í sambandi við það mál, sem er á dagskrá, að mig langaði til þess að taka til máls.

Hv. 6. þm. Reykv. og reyndar 4. þm. Austf. hafa verið, eftir því sem ég bezt gat skilið, furðu lostnir yfir því, að meiri hl. fjhn. var ekki reiðubúinn til þess að mæla með því, að þessi till., sem hv. 6. þm. og 4. þm. Reykv. hafa flutt, yrði samþ. Ég get að sjálfsögðu ekkert hjálpað þeim í því að reyna að skilja það, en ég held, að það hljóti allir, sem líta á málatilbúnað þann, sem hér á sér stað, að gera sér grein fyrir því, að áður en einstakir nm. fjhn. leggja til, að slík till. sé samþ., reyni menn að ganga úr skugga um, hvað til sé í þeim staðhæfingum, sem fram hafa komið og eru tilefni þessarar þáltill. Það er skýrt tekið fram í nál. meiri hl. fjhn., að áður en meiri hl. n. taldi sig geta tekið afstöðu til till., bæri n. að afla sér upplýsinga varðandi þær fullyrðingar, sem fram komu í ræðu hv. 6. þm. Reykv. við 1. umr. fjárl. Þegar svo upplýsingar liggja fyrir og aflað hefur verið þeirra gagna, sem óskað var eftir, og þau öll birt í áliti meiri hl. sem fskj., þá verður ekki annað séð en hver heilvita maður, sem lítur á þær skýrslur, skoðar þá hluti, sem um er að ræða, sannfærist um, að það, sem hv. 6. þm. Reykv. hélt fram, eru algerlega staðlausir stafir. Engu að síður kemur hv. þm. fram og endurtekur allt, sem hann hefur sagt áður, og við bætist liðsmaður, hv. 4. þm. Austf., frsm. minni hl. fjhn.

Það eru þrjú atriði, sem mig langar til þess að undirstrika í sambandi við þeirra útreikninga. Ég benti á það í framsöguræðu minni, hæstv. iðnmrh. undirstrikaði það og ég vil undirstrika það enn einu sinni, hvílík reikningskúnst er á ferðinni, þegar á bls. 2 í nál. minni hl. er gerður samanburður á upprunalegri áætlun og núv. áætlun og í aðeins öðru tilfellinu er tekinn inn vaxta- og lántökukostnaður, hvorki meira né minna en upp á rúmar 4 millj. dollara. Þegar slíkur þáttur sem vaxta- og lántökukostnaður er tekinn inn aðeins öðrum megin og dæmið þannig reiknað út, kemur að sjálfsögðu út mismunur. Það liggur alveg í augum uppi. Hér á tvímælalaust að gera það, sem alls staðar er gert. Vaxta- og lántökukostnaður skal reiknaður í báðum tilfellum, enda um að ræða kostnað, sem greiddur verður og greiddur átti að vera og skýrt kemur fram í því þskj., sem lagt var fram fyrir Alþ., þegar ríkisstj. lagði fram samninginn milli sín og Sviss Aluminium, þar sem á bls. 226 er sagt: „Taflan sýnir nokkra sundurliðun á áætluðum stofnkostnaði án vaxta á byggingartímanum.“

Hitt atriðið, sem hér hefur mjög verið gert að umræðuefni, er ársorkan, sem gert er ráð fyrir, að Búrfellsvirkjun geti skilað, og þá er komið með tölu, 1635 millj. kwst., sem ég hef ekki fundið í skjölum, sem ég hef kannað. Ef flett er upp í sama þskj., sem hér var lagt fram á sínum tíma, kemur þetta skýrt fram í kaflanum um afl og orku á bls. 225:

„Þegar fjöldi véla er orðinn 6. aflið orðið 220 mw., er örugg ársorka 1720 millj. kwst.“ Og ef við förum enn lengra aftur til grg., sem lögð var fram með Landsvirkjunarfrv., stendur þar, með leyfi hæstv. forseta:„Til þess að mæta í senn vaxandi þörf raforku til almennra nota í landinu“, og svo er haldið áfram, „við Búrfell og gera þar í nokkrum áföngum orkuver, er verði 210 mw. að afli og geti framleitt í kringum 1700 millj. kwst. á ári.“

Hér er um að ræða tölur, sem Alþ. hefur fengið í sambandi við afgreiðslu þessara mála, og þess vegna er ekki með nokkru móti frambærilegt að bera á borð tölur, sem hvergi hafa sézt í þeim skjölum, sem lögð hafa verið fyrir hv. alþm. við afgreiðslu þessara mála. Síðan, þegar komið er út í óefni, er farið að ræða um 7 millj. dollara, sem er mismunur á áætlun vegna breytts gengis, og þar var reiknað með þeirri upphæð miðað við það, að gengisbreyting hefði orðið, en gleymt að snúa við og breyta þeim, sem miðað er við.

Ég sé ekki ástæðu til þess að fjölyrða meir um þetta mál. Ég vildi hins vegar benda hv. þm. á það, að það er fullkomin ástæða til þess fyrir meiri hl. fjhn. að leggja til, að slík till., sem hér er flutt, verði felld. Það hefur komið svo berlega í ljós, að allt, sem fram hefur verið haldið af hálfu flm. í málinu, eru staðlausir stafir, og þar af leiðandi er engin ástæða til slíkrar rannsóknar, sem hér er farið fram á.