28.10.1970
Sameinað þing: 6. fundur, 91. löggjafarþing.
Sjá dálk 537 í D-deild Alþingistíðinda. (4145)

310. mál, Listasafn Íslands

Menntmrh. (Gylfi Þ. Gíslason):

Herra forseti. Áður en ég svara fsp., vil ég aðeins ítreka það, sem kom fram hjá hv. fyrirspyrjanda sjálfum í ræðu hans, að þegar í stað, þegar vart varð skemmda á húsi Þjóðminjasafnsins vegna bilunar á hitunarkerfi, var brugðið við og látin fara fram eins fullkomin viðgerð á húsinu og byggingarfróðir menn frekast töldu mögulega, og hefur síðan ekki borið á neinum afleiðingum þeirra alvarlegu skemmda, sem þá komu í ljós. M.ö.o., það var brugðið eins skjótt og vel við og hægt var að ráði byggingarfróðustu manna. Þessar viðgerðir á húsinu kostuðu stórfé, en þau útgjöld voru að sjálfsögðu nauðsynleg, og sem betur fer — og það vildi ég sérstaklega láta koma fram - virðast þessar viðgerðir hafa heppnazt — ég vil næstum segja vonum framar. Það hefur verið fylgzt nákvæmlega með því síðan, hvað kynni að geta gerzt þar í framhaldi af fyrri skemmdum, og byggingarfróðir menn telja húsið ekki vera í minnstu hættu eftir að þær viðgerðir, sem framkvæmdar voru, fóru fram. En nokkur uggur var í forráðamönnum þeirra mikilvægu safna, sem þarna eru til húsa, út af þessum skemmdum á hitunarkerfinu, sem var alger nýjung á sínum tíma, þegar Þjóðminjasafnshúsið var byggt, og lagt var af ensku fyrirtæki, sem framleiðir hitunartækin. Forráðamenn hússins höfðu látið í ljós þá skoðun, að þessi bilun væri svo alvarleg, að vafasamt væri, að hægt væri að gera húsið fulltryggt fyrir þau verðmæti, þau gífurlegu verðmæti, sem þar eru geymd. En athuganir, sem síðan hafa verið á þessu gerðar, virðast leiða í ljós, að sú viðgerð, sem framkvæmd var með ærnum kostnaði, hafi sem betur fer heppnazt, þannig að allar áhyggjur í þeim efnum eiga að vera ástæðulausar. Það breytir auðvitað engu um þá staðreynd, að jafnnauðsynlegt er eftir sem áður að hugsa fyrir nýju húsnæði fyrir Listasafn ríkisins og auka þar með húsnæði Þjóðminjasafnsins. En svar mitt við fsp. er þannig:

Farið hafa fram bréfaskipti og ítarlegar viðræður milli menntmrn., borgaryfirvalda og forráðamanna Listasafns Íslands um lóð handa Listasafninu. Ýmsar lóðir hafa verið taldar koma til greina. Á sínum tíma var rætt um lóð á Melunum, á horni Hringbrautar og Birkimels, en sú lóð er nú ætluð væntanlegri þjóðarbókhlöðu. Undanfarið hefur einkum verið rætt um stað í Öskjuhlíð eða í fyrirhuguðum nýjum miðbæ sunnan Miklubrautar og austan Kringlumýrarbrautar. Aðalskipulag þessa borgarhluta liggur ekki fyrir, en mun verða tilbúið á þessu ári, eftir því sem bezt verður vitað. Þá hefur og verið um það rætt, að ýmsir staðir aðrir geti komið til greina, einkum í tengslum við útivistarsvæði borgarinnar, en aðalskipulag gerir einmitt ráð fyrir því, að á slíkum svæðum megi ætla stað ýmsum opinberum byggingum. Safnráð Listasafns Íslands hefur mestan áhuga á lóð við Öskjuhlíð, og er ég persónulega á sama máli. Borgaryfirvöld hafa sýnt málinu fyllsta velvilja, og er mér óhætt að fullyrða, að þegar aðalskipulag fyrirhugaðs nýs miðbæjar liggur fyrir nú á næstunni og lokið hefur verið áætlanagerð um stærð húss og lóðar Listasafnsins, en hún getur legið fyrir samtímis, þá muni vera hægt að ganga frá úthlutun lóðarinnar, hvort heldur er við Öskjuhlíð eða í fyrirhuguðum nýjum miðbæ. Eign byggingarsjóðs Listasafns Íslands nemur 9 217 989.69 kr. Þegar ákvarðanir hafa verið teknar um áætlaða stærð húss og lóðar og safninu hefur verið ætlaður staður, mun menntmrn. hlutast til um, að safnhúsið verði teiknað og leitað eftir frekari fjárveitingum til byggingarsjóðsins, til þess að hægt sé að hefja framkvæmdir og ljúka þeim á hæfilegum tíma.