24.04.1972
Efri deild: 71. fundur, 92. löggjafarþing.
Sjá dálk 1386 í B-deild Alþingistíðinda. (1072)

169. mál, lagmetisiðja ríkisins í Siglufirði

Frsm. (Ragnar Arnalds):

Herra forseti. Iðnn. hefur haft til meðferðar frv. til l. um lagmetisiðju ríkisins í Siglufirði. Hér er um að ræða frv., sem stefnir að því að skilja á milli tveggja aðila, sem starfandi hafa verið í Siglufirði, Síldarverksmiðja ríkisins annars vegar og hins vegar Síldarniðursuðuverksmiðju ríkisins, sem þar er. Og með þessu frv. er verið að setja sérstök lög um niðursuðuverksmiðjuna og setja hana undir sérstaka stjórn.

N. hefur fjallað um þetta frv., eins og ég sagði áðan, og sent það til umsagnar fjórum aðilum. Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins sendi okkur svar og taldi ekkert athugavert við það, að frv. yrði samþykkt óbreytt. Í umsögn Síldarverksmiðja ríkisins kom fram tvenns konar afstaða, af hálfu meiri hl. stjórnar, sem lagði eindregið til, að frv. yrði samþ. óbreytt, en formaður stjórnar Síldarverksmiðja ríkisins hafði uppi sérstöðu og skilaði séráliti á þá leið, að samþykkja bæri frv. í þeim búningi, sem það var lagt fram á Alþ. á s.l. vetri, en þá var gert ráð fyrir því, að stofnað yrði hlutafélag um fyrirtækið.

Bæjarstjórn Siglufjarðar, sem var þriðji aðilinn, sem fékk þetta frv. til meðferðar, mælti mjög eindregið með frv., en óskaði þó eftir nokkrum lagfæringum. Í fyrsta lagi, að skýrt væri fram tekið, að lögheimili fyrirtækisins væri í Siglufirði. Í öðru lagi, að fyrirtækið greiddi gjöld til bæjarsjóðs eftir sömu reglum og almennt gilda um atvinnurekstur. Í þriðja lagi, að stjórnarfundir í félaginu yrðu almennt haldnir í Siglufirði. Og í fjórða lagi, að þess væri gætt, að meiri hluti stjórnarmeðlima ætti lögheimili í Siglufirði. Þessar ábendingar hefur n. tekið til athugunar, og hún hefur fallizt á að gera nokkrar breytingar á frv. til að ganga til móts við þessar óskir, eins og ég vík að hér strax á eftir.

Fjórði aðilinn, sem fékk frv. til umsagnar, var Íslenzk málnefnd, sem hefur eiginlega haft þetta mál til meðferðar- spursmálið um það, hvað iðnaður af þessu tagi eigi að heita — um langt skeið og kemst að þeirri niðurstöðu, að orðið „lagmeti“ sé heppilegt og gott orð sem samheiti yfir niðursuðu, niðurlagningu og hvers konar aðra hliðstæða meðferð á sjávarafurðum eða öðrum matvælum. Þá er fyrst og fremst átt við, að maturinn sé settur í þess háttar umbúðir, sem skapi varanlegt geymsluþol. Jafnframt bendir málnefndin á það, að það væri æskilegt, að notkunin á þessu orði yrði staðfest enn frekar með því að öðru frv., sem fyrir Alþ. liggur um svipað efni, yrði breytt til samræmis, en það er mál, sem ekki snertir það mál, sem hér er til umr.

Brtt., sem n. hefur borið fram, stefna sem sagt allar í þá átt að gera breytingar á frv. í samræmi við óskir, sem fram hafa komið. 1. brtt. er um það, að heimili og varnarþing þessa fyrirtækis sé í Siglufirði. Í 2. gr. er tekin upp till., sem Steingrímur Hermannsson, 1. þm. Vestf., hefur flutt. Þetta er nákvæmlega eins orðað og sama till., sem þar er, eins og er í till. Steingríms Hermannssonar.

Aðrar brtt. hér þarfnast ekki skýringa að neinu ráði. Með 4. brtt. er gengið til móts við óskir Siglfirðinga að því leyti, að það er talað um, að formaður stjórnar, sem skipaður er af ráðh. án tilnefningar, skuli búsettur í Siglufirði. Það hefur þá það aftur í för með sér, að það á að vera nokkuð tryggt, að meiri hl. stjórnarmanna eigi þar heimili, 3 af 5. Og í 5. tölul. eru tekin af öll tvímæli um það, sem ella kynnu að hafa skapazt, að það er ætlunin, að þetta fyrirtæki greiði aðstöðugjald, fasteignagjöld og aðra skatta til Siglufjarðarkaupstaðar, en þar sem um er að ræða ríkisfyrirtæki mundi það ekki þurfa að greiða önnur gjöld til opinberra aðila, þ.e.a.s. ekki tekjuskatt.

N. mælir sem sagt með því, að frv. verði samþ. með þessum breytingum.