04.11.1971
Sameinað þing: 10. fundur, 92. löggjafarþing.
Sjá dálk 417 í D-deild Alþingistíðinda. (3910)

27. mál, fóstureyðingar

Oddur Ólafsson:

Herra forseti. Ég vil strax taka það fram. að ég styð þessa till. af heilum hug og geri mér ljóst, að hér er um mjög mikilvægt mál að ræða. Það, sem ég vildi vekja athygli hv. þd. á, er það, að hér er um mikinn vanda að ræða. Víða um heim eru þessi mál á algeru tilraunastigi og þær þjóðir, sem hafa farið út í það að rýmka mjög heimild til fóstureyðinga, hafa gjarnan snúið til baka á þeirri braut. Hér í grg. er minnzt á Svía sem mjög frjálslynda í þessum efnum og það er rétt. En Svíar eru búnir að vera með sína löggjöf í fimm ár í endurskoðun, og þeirri endurskoðun er ekki lokið enn. Enda þótt menn vilji fúslega viðurkenna rétt konunnar til slíkrar ákvörðunar, þá verður að taka tillit til þess, að aðstæður eru oft óeðlilegar, þegar slík ósk er borin fram. Það er ekki óeðlilegt, að konu, sem í fyrsta sinn verður barnshafandi, verði hugsað til þeirra örðugleika, sem fylgja meðgöngutímanum. Það er ekki óeðlilegt, að hún sé haldin kvíða við að þurfa nú að fara að annast ungbarn, kvíða við veikindi barnsins og ótalmargt fleira og þar að auki þarf hún að sjálfsögðu að gera sér grein fyrir því, hver áhrif slík breyting á högum hennar hefur á allt hennar félagslega líf. Þegar þessi hugsun verður áleitin, er ekki óeðlilegt, að konan leiti þessara ráða. En þá er úr vöndu að ráða fyrir þá, sem eiga þarna um að fjalla. Þetta getur, eins og komið hefur fram hér, algerlega verið tímabundinn kvíði, tímabundnir erfiðleikar. Og þegar það kemur svo til viðbótar, að læknarnir, sem þetta framkvæma, vita, að þeir eru að skemma heilsu konunnar, þá er ekki óeðlilegt, að mörgum hrjósi hugur við að hafa þetta frjálsræði allt of mikið. Það er viðurkennt, að þessu fylgja dauðsföll, en það er þó öruggara, að þessu fylgja sjúkdómar í margfalt ríkara mæli, þ.e. að margar þessar konur verða meira og minna veikar vegna þessarar aðgerðar. Og nokkur fjöldi þeirra getur ekki orðið barnshafandi á ný, enda þekkjast þau dæmi mjög víða, að konur eignast aðeins eitt barn og eftir þá fyrstu barneign eru þær óhæfar til að eignast barn aftur. Allt þetta verður að koma í huga þeirra manna, sem um þessi mál fjalla og það er því ekki ástæðulaust, þó að hér sé nokkuð úr vöndu að ráða.

Íslenzka löggjöfin tekur sannarlega tillit til konunnar, í raun og veru til konunnar fyrst og fremst. Það eru hennar sjúkdómar, sem ráða um það, hvort fóstureyðing er heimiluð, og það eru líka aðstæður hennar á heimilinu. Eigi hún við verulega fátækt að búa, eigi hún við það ástand að búa að þurfa að stunda aðra alvarlega sjúka á heimilinu, sé hún búin að fæða mörg börn, þá er heimilt að framkvæma þetta. Íslenzka löggjöfin er íhaldssöm í því efni, að hún vill láta eyða fóstri innan átta vikna meðgöngu, nema sérstakar ástæður séu fyrir hendi. Þetta byggist á þeim staðreyndum, að sýkingarhlutfallið eykst svo mjög eftir því sem vikunum fjölgar. Og ég held, að það sé ekki víða, sem fóstureyðing er framkvæmd, þegar 20 vikur eru liðnar af meðgöngutíma. A.m.k. er það víst, að þeir, sem reynt hafa, telja, að því fylgi mjög mikil sýkingarhætta. Þó að viðurkenna verði, að hún hafi að vísu farið minnkandi nú með þeim lyfjum. sem fyrir hendi eru, liggur þó sú staðreynd fyrir, að það er oft ekki hægt að komast hjá því, að varanlegur skaði hafi verið gerður konunni.