25.04.1972
Sameinað þing: 61. fundur, 92. löggjafarþing.
Sjá dálk 1281 í D-deild Alþingistíðinda. (5078)

254. mál, vátrygging fiskiskipa

Sjútvrh. (Lúðvík Jósepsson):

Herra forseti. Spurt er um, hvenær sé að vænta, að lokið verði endurskoðun á vátryggingarmálum fiskiskipa til lækkunar á vátryggingarkostnaði þeirra. Sjútvrn. beitti sér fyrir því, að skipuð væri sérstök nefnd til þess að endurskoða það vátryggingarkerfi, sem í gildi er nú um þessi mál. Nefndin var skipuð 16. des. 1971, og áttu þessir aðilar sæti í nefndinni: Matthías Bjarnason alþm., sem tilnefndur var af Samábyrgð Íslands á fiskiskipum, Jón Sigurðsson hagrannsóknastjóri samkv. tilnefningu Efnahagsstofnunarinnar, Kristján Ragnarsson framkvæmdastjóri samkv. tilnefningu Landssambands ísl. útvegsmanna, Sigurður H. Egilsson framkvæmdastjóri samkv. tilnefningu Landssambands ísl. útvegsmanna, Guðmundur Guðmundsson forstjóri samkv. tilnefningu Sambands ísl. tryggingafélaga, Jón Sigurðsson skrifstofustjóri samkv. tilnefningu Sjómannasambands Íslands og Jón Erlingur Þorláksson tryggingafræðingur, sem jafnframt var skipaður formaður nefndarinnar, en hann hefur verið forstöðumaður Tryggingasjóðs fiskiskipa.

Þessi nefnd skilaði áliti í marzmánuði, og þetta álit liggur enn í sjútvrn. til frekari athugunar og úrvinnslu. Segja má, að meginatriðin, sem fram koma í áliti þessarar nefndar, séu þessi:

1. Nefndin gerir ráð fyrir því, að í megindráttum verði vátryggingarkerfi fiskiskipanna eins og það er nú, þ.e. hluti af tryggingakerfinu, og teljist til opinberrar tryggingar, skyldutryggingar, en annar hluti tilheyri hinni frjálsu tryggingu.

2. Þá gerir þessi nefnd tillögur um það, að sett verði sérstök lög um Tryggingasjóð fiskiskipa, en um þennan tryggingasjóð eru engin sérstök lög.

3. Nefndin skilaði frá sér tveimur frv. til breytinga á gildandi lögum, sem sérstaklega varða björgun fiskiskipa og kostnað í því sambandi, sem hefur auðvitað mikil áhrif á vátryggingarkostnað.

4. Nefndin gerir sérstakar tillögur um breytingar á skipun svonefndrar fjárhæðanefndar, sem starfað hefur í þessum málum, og vill láta setja sérstök ákvæði í lög um starfsemi hennar, en hún hefur gengið endanlega frá því að meta tryggingafjárhæðir hinna einstöku skipa.

5. Nefndin gerir tillögur um það, að nýtt mat verði tekið upp á fiskiskipum fyrir yfirstandandi ár.

Það koma ýmis önnur atriði fram að sjálfsögðu í þessu áliti, en eins og ég sagði áður, þá vinnur rn. nú að því að útbúa sínar tillögur á grundvelli þess, sem fram hefur komið í þessu áliti.

Ég verð að segja það fyrir mitt leyti, að ég er engan veginn ánægður með það, sem frá þessari nefnd hefur komið. Ég tel, að það þyrfti að ganga allmiklu lengra og það væri hægt að ná hér meiri árangri en þessar tillögur mundu leiða til, til þess að lækka beinlínis vátryggingarkostnaðinn. En þó má vel vera, að ef allar tillögur nefndarinnar yrðu framkvæmdar, þá mætti koma við allverulegri lækkun á iðgjöldum fiskiskipa.

Hv. fyrirspyrjandi minntist á það í þessu sambandi, að hann óttaðist nokkuð, að tekjur Tryggingasjóðs fiskiskipa, sem nú eru, reyndust of litlar, a.m.k. að óbreyttum reglum, og benti í því efni á, að hér hefði nýlega verið samþ. till. um það að heimila undanþágu frá því að greiða útflutningsgjald til tryggingasjóðsins af saltaðri síld á þessu ári. Það er rétt, að ég stóð að því, að slík heimild yrði veitt, en ég held, að ekki geti komið til mála, að sú heimild geti orðið til þess að skerða raunverulegar tekjur sjóðsins á þessu ári. Eins og kunnugt er, hefur í rauninni verið ákveðið að banna alla síldveiði hér við land á þessu ári, og það er því ekki líklegt, að það geti komið til söltunar á síld hér með venjulegum hætti og af þeim ástæðum hefði tryggingasjóðurinn að sjálfsögðu ekki fengið miklar tekjur af útfluttri saltsíld. Hins vegar er hafinn undirbúningur að því að gera tilraunir til þess að flytja hingað heim síld til söltunar af fjarlægum miðum, og þá getur vel staðið svo á, að það reynist ekki kleift að koma því fram, ef ætti að leggja þetta sérstaka útflutningsgjald á slíka framleiðslu, og því þótti rétt að hafa þessa heimild handa ráðh., að ef honum svo sýndist, þá gæti hann fallið frá því að innheimta á þessu ári útflutningsgjaldið af þessari framleiðsluvöru.

Þá minntist hv. fyrirspyrjandi einnig á það, að í frv., sem liggur enn fyrir Ed. varðandi niðursuðumál, væri gert ráð fyrir því að ganga nokkuð á tekjur þessa sjóðs, og það er rétt. Eins og það frv. er nú, þá er þar gert ráð fyrir því, en ég tel, að það sé alveg óhjákvæmilegt að breyta því frv., þannig að tekjur þessa sjóðs verði ekki skertar nema aðeins að því leyti til, sem um er að ræða bein útflutningsgjöld af niðursoðnum eða niðurlögðum framleiðsluvörum. Þar er aðeins um smáupphæð að ræða, hún mun nema í kringum 2.5 millj. á ári, en hins vegar eru ekki tök á því að taka af þessu útflutningsgjaldi til þeirrar stofnunar, sem þar um ræðir, af annarri framleiðslu eða öðrum framleiðsluvörum sjávarútvegsins, enda tel ég, að það sé engin bein þörf á því. Ég hef þegar gert ráðstafanir til þess að láta þá n. vita um það, sem um málið fjallar í Ed., að það eru ekki tök á því að skerða tekjur þessa sjóðs, og ég hygg, að ekki sé hætta á því, að það verði gert. Sjóðurinn mun því að fullu búa við þær tekjur, sem hann hefur búið við til þessa, og mér er ljóst, að hann hefði meira að segja þurft á meiri tekjum að halda, ef ekki verður um að ræða verulega breytingu á iðgjaldaformi skipanna til lækkunar frá því, sem verið hefur.

Ég get því ekki gefið frekari svör við þessari fsp. en þau, að endurskoðunarnefndin hefur lokið störfum sínum og málið liggur nú í rn. til frekari framkvæmda, og verður reynt að hraða því að taka þær ákvarðanir í málinu, sem tök eru á.