25.10.1972
Neðri deild: 6. fundur, 93. löggjafarþing.
Sjá dálk 343 í B-deild Alþingistíðinda. (131)

25. mál, dvalarheimili aldraðra

Vilhjálmur Hjálmarsson:

Herra forseti. Ég vil leyfa mér að láta í ljós ánægju mína yfir því, að þetta frv, er hér fram komið, og raunar yfir öðrum þeim aðgerðum hæstv. ríkisstj. í málefnum aldraðra, sem boðaðar hafa verið og að nokkru var getið í ítarlegri ræðu hæstv. ráðh. hérna áðan.

Á tveimur þingum á fyrra kjörtímabili fluttum við þrír þm. Austf., auk mín hv. 1. þm. kjördæmisins og núv. hæstv. sjútvrh., frv., sem gekk í sömu átt og þetta, um beina þátttöku ríkisins í byggingarkostnaði dvalarheimila aldraðra. Þessi frv. fengu engan hljómgrunn hjá þáv. þingmeirihl. Þau voru í bæði skiptin söltuð og lögð til hliðar. Við bentum á það, að þrátt fyrir mjög myndarlegar aðgerðir, einkum á nokkrum þéttbýlisstöðum, í málefnum aldraðra, þá væri enn þá mjög mikið óleyst á þessu sviði. Og við bentum á það, að alveg sérstaklega í dreifbýlinu, þar sem menn höfðu ekki eins góða aðstöðu til að beita mætti félagssamtaka eða þá einkaframtaki, eins og við þekkjum af þessum vettvangi, — alveg sérstaklega á þeim slóðum væri margt ógert í þessum efnum. Þrátt fyrir þetta, — og raunar mótmælti enginn þessu, þegar við fluttum fram okkar rök, — var frv. saltað.

Það er áreiðanlega fyllilega tímabært að taka þessi mál nú föstum tökum. Þessi mál, einmitt þetta, að ríkið styddi byggingu dvalarheimila aldraðra, voru tekin upp í stjórnarsáttmálann. Það mun tafarlaust hafa verið hafinn undirbúningur að þessu og málið var raunar flutt á fyrsta þingi til þess að kynna það, svo að mönnum gæfist kostur á að hafa það til meðferðar í sumar, og nú er það endurflutt. Án þess að ég ætli nokkuð að fara að ræða almennt um þessi mál, þá vil ég alveg sérstaklega taka undir þau ummæli hæstv. ráðh., sem lutu að því, hversu mjög er áfátt í þeim efnum, að aldraðir geri sér grein fyrir þeim rétti, sem þeir þó eiga í ýmsum tilvikum og alveg sérstaklega í sambandi við almannatryggingar, og fái notið hans. Það er áreiðanlega brýn þörf á því að ganga betur til verks en gert hefur verið hvað það snertir að kynna þennan rétt fyrir öldruðum og greiða fyrir því, að þeir fái notið hans, eða almennt að kynna þann rétt, sem þeir eiga í þjóðfélaginu, og ekki sízt hinn tryggingalega. Ég kannast við alveg nákvæmlega sömu viðhorfin í þessum efnum — og á líkum slóðum raunar — og hæstv. ráðh. vék að hérna áðan. Þetta ætti í rauninni ekki að þurfa að vera svona, því að í tryggingalöggjöfinni hafa verið og eru e.t.v. enn skýrari ákvæði nú en áður um það, að starfsmenn Tryggingastofnunarinnar beri skylda til þess að kynna þessi atriði fyrir þeim, sem hlut eiga að máli.

Ég skal svo ekki fjölyrða frekar um frv. að öðru leyti en því, að ég vildi beina einni fsp. til hæstv. ráðh., spyrjast fyrir um það, hver verði staða þeirra dvalarheimila, sem nú eru í byggingu, samkv. frv. þessu, ef að lögum verður. Mér virðist það kannske ekki koma fyllilega fram í því. Mér þætti vænt um, ef hæstv. ráðh. gæti upplýst þetta nú, en meðan þetta liggur kannske ekki alveg ljóst fyrir, þá sýnist mér, að það hljóti að verða að athugast í viðkomandi þn., því að vitanlega er nauðsynlegt, að það fari ekkert á milli mála í þeim efnum, hver sé staða þeirra dvalarheimila, sem nú eru í byggingu, varðandi þann stuðning, sem frv. gerir ráð fyrir, að ríkissjóður veiti við byggingu dvalarheimila aldraðra.