13.11.1973
Sameinað þing: 19. fundur, 94. löggjafarþing.
Sjá dálk 600 í B-deild Alþingistíðinda. (474)

57. mál, fiskileit úti fyrir Austfjörðum

Sjútvrh. (Lúðvík Jósepsson):

Herra forseti. Svar það, sem sjútvrn. hefur borist við þessari fsp. frá Hafrannsóknastofnuninni, er á þessa leið :

„Forstjóri Hafrannsóknastofnunarinnar hefur beðið mig að svara bréfi rn. frá 31. f. m. um ofangreint mál.“ — Það er Ingvar Hallgrímsson fiskifræðingur, sem skrifar undir bréfið. – „Leiðangrar Hafrannsóknastofnunarinnar fyrir Austfjörðum síðan 1971 eru sem hér greinir:

Botnfiskar, skeldýr og rækja:

1971, í maí var í leiðangri rannsóknaskipsins Hafþórs unnið að þorskrannsóknum á Þistilfirði og Bakkaflóa og á grunnum þar fyrir utan, Þistilfjarðargrunni og Vopnafjarðargrunni. Var sérstaklega athugað um magn smáfisks á þessum slóðum. Í júní og júlí var leitað að hörpudiski við Norður- og Austurland, og fannst nokkurt magn á Bakkaflóa og Vopnafirði. Þess má einnig geta, að í byrjun árs 1971 fann rannsóknaskipið Hafþór rækjumið í Berufirði, sem síðan hafa verið nýtt af bátum frá Djúpavogi, en rækjan er þarna smá og magn virðist frekar lítið og miður stöðugt. Þó hafa þessar veiðar gefið nokkra búbót á vissum tímum.

Árið 1972, í maí og júní, er rannsóknaskipið Hafþór í rækjuleit við Suðaustur- og Austurland, og fundust ný mið í Berufjarðarál og Lónsdýpi. Í júlí var fylgst með magni smáfisks af togurum á Austfjarðarmiðum og farinn leiðangur með einum Austfjarðatogaranna, botnvörpungnum Hólmatindi. Í okt.-nóv. voru athuguð grálúðumið út af Austfjörðum á rannsóknaskipinu Bjarna Sæmundssyni og einnig gerðar athuganir á þorski. Í nóv. var þorskathugunum þessum haldið áfram á sama skipi og togað víða út af Austfjörðum, bæði grunnt og djúpt.

Árið 1973, í mars og apríl, var rannsóknaskipið Hafþór við Austfirði, aðallega við athuganir á þorski og kola. Í júlí var rannsóknaskipið Bjarni Sæmundsson við þorsk- og ýsurannsóknir við Suðaustur- og Austurland. M. a. var kannað, hvers konar afla breskir togarar fengju á þessum slóðum. Humars hefur ekki verið leitað út af Austfjörðum, enda er hann bundinn hlýja sjónum hér við land.

Uppsjávarfiskar, loðna:

Árin 1971–1973 hefur verið leitað að og fylgst með loðnugöngum á svæðinu frá Melrakkasléttu austur og suður um að Dyrhólaey frá áramótum fram í miðjan apríl. Í þessum leiðöngrum hefur m. a. verið safnað upplýsingum um magn loðnu, hegðun og veiðimöguleika, kynþroska og stærð og fylgst með göngum upp að sunnanverðum Austfjörðum. Öllum upplýsingum, sem máli hafa skipt hverju sinni, að því er varðar gang veiðanna, hefur verið komið á framfæri jafnóðum, annaðhvort með talstöðvarviðskiptum við skipstjóra eða í gegnum fjölmiðla.

Í öðru lagi eru síld og kolmunni. Á tímabilinu frá 20. maí til 25. júní 1971–1973 hefur verið leitað síldar og kolmunna á djúpmiðum austanlands. Kannaðar voru síldar- og kolmunnagöngur á þessu hafsvæði, gerðar veiðitilraunir með flotvörpu og umhverfisrannsóknir. Upplýsingum um árangur hefur verið komið á framfæri um fjölmiðla og við sjómenn jafnóðum og í rit Hafrannsóknastofnunarinnar.

Árin 1972–1973 voru gerðar nokkrar framhaldsathuganir á kolmunnagöngum og veiðitilraunir í Austurdjúpi, aðallega í júlímánuði. Þá var Eldborg GK-13 fengin til kolmunnaleitar og veiðitilrauna með hringnót í um einn mánuð seinast í maí og í júní 1972. En þess utan hefur rannsóknaskipið Árni Friðriksson verið eitt við verk, sem að framan greinir.

Virðingarfyllst,

Ingvar Hallgrímsson fiskifræðingur.“

Þetta eru sem sagt þær upplýsingar, sem rn. hefur fengið sem svör við fsp. hv. þm. Ég vil taka undir það, sem kom fram hjá honum, að það er vissulega mikil þörf á því, að hægt sé að efla fiskileit við landið og fiskirannsóknir, þannig að við höfum þar á meiri vitneskju að byggja en við höfum í dag. En þrátt fyrir góðan vilja er þessu allþröngur stakkur skorinn. Rannsóknaskipin eru kannske ekki nægilega mörg. Við eigum orðið 5 rannsóknaskip, sem Hafrannsóknastofnunin hefur með að gera og dreifir þeim til margvíslegra rannsókna allt í kringum landið. Einnig er það, að hér kemur ekki aðeins til skipakostur, heldur einnig starfslið, og allt er þetta býsna dýrt, þó að vissulega sé hér um brýnt verkefni að ræða.

Ég vil geta þess, að rn. hefur tekið ákvörðun um það að koma upp á vegum Hafrannsóknastofnunarinnar sérstökum útibúum, sem hafi fasta aðstöðu í öllum landshlutum. Gert er ráð fyrir því, að á vegum Hafrannsóknastofnunarinnar verði fjögur slík útibú, og hugmyndin með þeim er sú að tengja enn þá betur saman fiskifræðingana og starfslið Hafrannsóknastofnunarinnar hér í Reykjavík í gegnum þessi útibú og hina starfandi menn við sjávarútveginn úti á landi, þ. e. a. s. sjómenn og útvegsmenn. Það er skoðun okkar í sjútvrn., að þetta gæti orðið til þess, að betur væri á margan hátt staðið að rannsóknum í þessum efnum en verið hefur, og að því er vissulega stefnt.

Ég vænti svo, að þetta svar sé fullnægjandi fyrir hv. fyrirspyrjanda.