04.12.1973
Sameinað þing: 30. fundur, 94. löggjafarþing.
Sjá dálk 1050 í B-deild Alþingistíðinda. (936)

68. mál, farþegaskip milli Íslands, Færeyja, Noregs, Svíþjóðar og Danmerkur

Gils Guðmundsson:

Herra forseti. Ég held, að ég þurfi ekki að hafa nema örfá orð um þetta mál, þar sem hv. 4. landsk. þm. hefur þegar gert glögga og prýðilega grein fyrir brtt., sem við flytjum á þskj. 162, og fyrir tilefni þess, að hún er flutt. Ég tel þó rétt, að það komi þegar fram, að ég vil lýsa fullum og eindregnum stuðningi mínum við þá meginhugmynd, sem liggur að baki tillöguflutningi hv. 5. þm. Reykn. um það, að við Íslendingar eignumst á ný farþegaskip eða a. m. k. okkur verði kleift að eignast aðild að slíku skipi. Ég vil aðeins í tilefni þess, hvort rétt sé að halda áfram að vinna að þessu máli á vegum Norðurlandaráðs og með norræna samvinnu í huga, leggja á það áherslu, að ég hef sem fulltrúi í samgn. Norðurlandaráðs orðið þess greinilega var, að meðal fulltrúa í Norðurlandaráði, fyrst og fremst í samgn., en meðal annarra fulltrúa einnig, er mikill áhugi á því, að hægt yrði að sameinast um smíði og útgerð myndarlegs farþegaskips, sem gengi á milli landanna. Með þessum hætti væri hugsanlegt að auka þau tengsl, sem æskileg eru talin milli þessara landa. Ég hef orðið sérstaklega var við áhuga á þessu hjá norsku fulltrúunum, en einnig hjá fulltrúum frá hinum löndunum, svo sem Svíþjóð og Finnlandi. Það verður að vísu að segjast eins og er, að meðal sumra dönsku fulltrúanna hefur ekki verið nægur áhugi á þessu máli, en þó er einnig fyrir hendi hjá sumum þeirra, og ég held, að það sé alveg rétt, sem flm. þessarar till. sagði, að þegar litið er til Færeyja, sem Danir hljóta að gera, þá er þetta mál, sem hér er hreyft við, e. t. v. engum eins mikils virði og Færeyingum, og hvergi hygg ég, að áhuginn sé eins mikill fyrir hagkvæmri lausn þessa máls eins og þar. Skipasamgöngur milli Færeyja og Danmerkur hafa nú hin síðustu ár verið heldur bágbornar. Þar hefur að vísu verið í förum farþegaskip yfir hásumarið, en ekki allt árið.

Það hefur komið hér fram, sem einnig liggur í hlutarins eðli, að nýtt og stórt farþegaskip, eins og hér þyrfti að vera um að ræða, er dýrt. Það er í fyrsta lagi dýrt að láta smíða slíkt skip, og rekstur þess verður einnig verulegt vandamál. Þess vegna held ég, að það væri skynsamlegt að halda áfram og þá með auknum krafti þeirri athugun, sem þegar hefur farið fram á vegum Norðurlandaráðs á þessu máli, og skynsamlegt væri að athuga til hlítar og láta það ekki dragast lengi, hvort ekki séu tök á að leysa málið á samnorrænum grundvelli, eins og hv. 4. landsk. þm. lýsti, hvernig að hefur verið unnið og hvernig nokkur undirbúningur hefur þegar farið fram í því efni.

Að því er það varðar, að í brtt. okkar hv. 4. landsk. þm. og mín sé ekki nefndur sá staður, þar sem skipið á að hafa aðalviðkomu hér á lendi, þ. e. a. s. Reyðarfjörður, vil ég aðeins segja það, að við töldum, að það væri a. m. k. ástæða til að kanna nánar, hvort það væri einmitt Reyðarfjörður eða til að mynda annar staður á Austfjörðum, sem þarna gæti verið um að ræða. En vissulegu geri ég það ekki að neinu aðalatriði, hvort Reyðarfjörður er nefndur í sjálfri till. eða ekki. Það er búið að benda rækilega á hann, og það má vel vera og mér þykir jafnvel trúlegt, að hann gæti orðið fyrir valinu, og ef samkomulag gæti orðið um brtt. okkar í meginatriðum, teldi ég mjög vel koma til mála frá minni hálfu að samþykkja það; að hent verði á Reyðarfjörð alveg sérstaklega í þessu efni.

En sem sagt, ég vildi aðeins láta hér koma fram af minni hálfu, að ég hef orðið þess mjög greinilega var, bæði í samgn. Norðurlandaráðs og á ráðsfundunum sjálfum, að það er töluverður áhugi á þessu máli og þá alveg sérstaklega að tengja Ísland og Færeyjar betur samgöngulega séð öðrum Norðurlöndunum með því, að rekið yrði gott og nútímalegt farþegaskip, sem gengi á milli þessara landa.