14.11.1974
Efri deild: 7. fundur, 96. löggjafarþing.
Sjá dálk 195 í B-deild Alþingistíðinda. (130)

30. mál, Fiskveiðasjóður Íslands

Flm. (Þorv. Garðar Kristjánsson):

Herra forseti. Frv. það, sem hér er til umr., var flutt á síðasta aðalþingi, en hlaut þá ekki afgreiðslu. Það var langt liðið á þingið þegar frv. þetta var flutt, en því var tekið mjög vel hér í hv. Ed. Allir, sem tjáðu sig um málið, lýstu stuðningi við það, enginn lýsti sig andvígan.

Nú er þetta frv. borið fram á nýjan leik. Við flm. teljum að hér sé um svo þýðingarmikið mál að ræða að ekki megi farast fyrir að fá samþykkta þá breyt. á l. um Fiskveiðasjóð Íslands sem frv. gerir ráð fyrir. Í l. um Fiskveiðasjóð Íslands er svo kveðið á að hlutverk sjóðsins sé að efla framleiðslu og framleiðni í fiskveiðum, fiskiðnaði og skyldri starfsemi.

Það er öllum ljóst hve þýðingarmiklu hlutverki Fiskveiðasjóður gegnir og þarf ekki hér að fjölyrða um það. En meginviðfangsefni Fiskveiðasjóðs hefur verið frá fyrstu tíð að veita lán til nýrra fiskiskipa. Sjóðsstjórnin hefur litið svo á að það kunni að vera vafasamt að samkv. núgildandi l. sé heimilt að lána út á eldri skip, og eitt er vist, að það hefur ekki verið gert. Til þess að koma hér breytingu á höfum við flm. þessa frv. borið það fram.

Það er augljóst mál að það getur verið mikil þörf á því að menn fái lán til kaupa á eldri skipum. Skip ganga kaupum og sölum, ekki síður en aðrar eignir manna, og jafnvel má ætla að það geti orðið fremur en margt annað vegna þess að fiskveiðar eins og aðrar veiðar eru alltaf háðar miklum sveiflum og breytingum, eins og raun ber vitni um hjá okkur.

Nú á síðustu mánuðum og missirum hefur t.d. komið glöggt í ljós hve mikil nauðsyn er að Fiskveiðasjóður sinni þörfum um lánveitingar til eldri skipa. Það, sem ég á við, er í sambandi við tilkomu skuttogaranna. Skuttogarar hafa verið keyptir til staða víðs vegar um land. Sumir þeirra staða, sem skuttogarar hafa komið á, eru svo fámennir að koma skuttogara þýðir að það þarf að selja eða hætta rekstri á viðkomandi stöðum á þeim fiskiskipum sem fyrir eru. Kann að vera að þessi fiskiskip henti vel í alla staði til áframhaldandi rekstrar, en bara ekki á þeim stað sem þau voru fyrst keypt til. En það eru erfiðleikar á því að flytja þessi skip til annarra staða vegna þess að þó að þau henti þar, þá geta viðkomandi útgerðaraðilar á þeim stað oft og tíðum ekki komist yfir þessi skip vegna þess að í landinu er engin opinber lánastofnun sem veitir föst lán til slíkra kaupa.

Það er tilgangurinn með þessu frv., sem hér er til umr., að bæta úr þessu á þann veg að það sé tekið skýrt fram í l., að það sé enn fremur hlutverk Fiskveiðasjóðs að veita lán til kaupenda eldri fiskiskipa. Frv. gerir ráð fyrir að það þurfi að sjálfsögðu að setja nánari reglur um það hvernig skuli fara með slík lán og gerir ráð fyrir að ráðh. setji með reglugerð ákvæði um þessar lánveitingar. En það er tekið beint fram í frv. að til eldri fiskiskipa megi lán nema helmingi kaupverðs eða matsverðs, þess er lægra reynist, og skulu þá meðtaldar eftirstöðvar af lánum sjóðsins sem fyrir kunna að vera. Þetta eru lægri lán en gert er ráð fyrir samkv. gildandi l. að séu veitt til nýrra skipa. Það er kveðið svo á í l. um Fiskveiðasjóð að tilnýrra skipa í smiðum innanlands megi lán nema 3/4 hlutum kostnaðarverðs eða matsverðs, þess sem lægra reynist, en allt að 2/3 hlutum kostnaðar eða matsverðs með sama hætti séu skipin smíðuð erlendis. En við leggjum til þriðju viðmiðunarregluna, og hún er sú að lánið megi nema allt að helmingi, þ.e.a.s. verulega minna, og auk þess skuli tekið tillit til eldri lána Fiskveiðasjóðs, eftirstöðva sem kunna að hvíla á skipunum.

Þó að þetta sé mikilvægt mál er það mjög einfalt mál og ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um það nú. Ég veit að það kunna að koma fram einhvers staðar þær aths. að í þeirri miklu fjárþörf, sem Fiskveiðasjóður hefur nú, sé tæpast rétt að íþyngja honum enn meira með því að gera ráð fyrir að hann láni út á eldri skip. Það kann að vera að Fiskveiðasjóður þurfi eitthvað meira fjármagn ef frv. þetta verður samþ., en ég segi: Það kann að vera, því að menn verða að hafa í huga það, sem ég áður drap á, að það eiga að vera möguleikar fyrir því að fiskiskipafloti landsmanna nýtist betur og minna þurfi þess vegna að smiða af nýjum skipum en ella, ef eðlileg eignafærsla getur átt sér stað á hinum eldri skipum. Og það er víst að hvað sem líður fjárþörf Fiskveiðasjóðs, þá hlýtur það að vera þjóðhagslega rétt að gera rástafanir til þess að fiskveiðafloti þjóðarinnar nýtist betur en ella.