02.05.1975
Sameinað þing: 73. fundur, 96. löggjafarþing.
Sjá dálk 3523 í B-deild Alþingistíðinda. (2651)

208. mál, stórvirkjun á Norðurlandi vestra

Flm. (Magnús T. Ólafsson):

Herra forseti. Ég vil hefja máls á því að þakka hv. 3. þm., Norðurl. e. og 4. þm. Norðurl. v., sem hér hafa talað, undirtektir undir málið í heild og sérstaklega er mér skylt að þakka hv. 4. þm. Norðurl. v. vinsamleg orð í garð okkar flm. Einnig tók hann af mér ómak að gera aths. við eitt atriði í máli hv. 3. þm. Norðurl. e., þar sem varðar áhrifin af samþykkt till. okkar hv. 5. þm. Vestf., því þar eru vissulega öll tvímæli af tekin, ef hún yrði samþykkt, um vilja Alþ. um virkjunarstað. En þá segir hv. 3. þm. Norðurl. e.: Aðstæður eru orðnar þannig að tíminn leyfir ekki að þessi kostur sé tekinn og virkjað t. a. m. í Blöndu vegna þess að orkuspár segja að orkuskortur kalli að fyrr en Blönduvirkjun getur verið komin í gagnið. — Þetta vil ég leyfa mér að vefengja og einmitt með þeim upplýsingum sem orkumálasérfræðingar hafa látið okkur alþm. í hendur.

Ítarlegasta yfirlit um horfur um orkuþörf og orkuframleiðslugetu, sem ég hef fengið í hendur, er Tafla 2 í fskj. III með frv. til l. um járnblendiverksmiðju í Hvalfirði. Þar segir svo, með leyfi hæstv. forseta, á bls. 49, þar sem áður hefur verið gerð grein fyrir því að Hrauneyjarfossvirkjun gæti orðið tilbúin á árinu 1979:

„Þá er þess að geta að komi virkjun norðanlands, t. d. við Kröflu, sem annað geti þeim markaði sem þar er, eykst að sama skapi orkusölugeta Landsvirkjunar til annarra. Þannig yrði svipað svigrúm fyrir orkusölu til annarra fyrir hendi þótt virkjun við Hrauneyjarfoss drægist upp undir ár frá því sem sýnt er í Töflu 2“ — en Tafla 2 nær til ársloka 1980.

Þarna segja sérfræðingar Landsvirkjunar í verkfræðideild Landsvirkjunar berum orðum að svigrúmið sé nóg með þeim forsendum, sem þeir hafa sett upp í Töflu 2, til ársloka 1981. En lítum nú aðeins á Töflu 2. Samkv. henni er í árslok 1980 ónotuð orka í stöð 717 gwst. og ónotað afl í stöð með Kröfluvirkjun 230 mw. Þetta afl er hátt í þriðjungur af heildaraflinu, sem er 744 mw. í stöð, og orkan er ríflega sjötti hluti af heildarorkunni eða 717 gwst. af orkugetuframleiðslunni alls, 3800 gwst. Þarna er sem sagt um að ræða mjög verulegt umframafl, en þar að auki er í þessari áætlun gert ráð fyrir, að auk allra annarra þarfa, bæði járnblendiverksmiðju og hröðustu framkvæmda húshitunar sem um geti verið að ræða, gert ráð fyrir að til ÍSAL sé ráðstafað vegna stækkunar álverksmiðjunnar hvorki meira né minna en 20 mw. Þetta er því lágmarkssvigrúm sem hér er sýnt fram á og er þó svona verulegt. Ég tel öll rök hníga að því að svigrúmið sé meira en þarna er sýnt fram á. Það liggur ekkert fyrir um það að álverksmiðjan verði stækkuð svo að hún þurfi á þessum 20 mw. í viðbót að halda, og líkur benda til þess, því miður vil ég segja, að ekki verði af því að raforkunotkun til húshitunar geti komist eins ört í gagnið og gert er ráð fyrir í þessari orkuspá. Sömuleiðis hefur verið frá því skýrt að verði þeim rannsóknum, sem eftir er við Blöndu, lokið á sumrinu sem nú fer í hönd og það á að vera lafhægt ef ekki skortir fé, þá gæti Blönduvirkjun máske verið komin í gagnið 1981 og ábyggilega 1982, svo að samkv. þeim orkuspám, sem nýjastar voru lagðar fyrir Alþ., fer því fjarri að tímaþröng útiloki á nokkurn hátt framkvæmd þáltill. á þskj. 401.