26.11.1974
Sameinað þing: 13. fundur, 96. löggjafarþing.
Sjá dálk 412 í B-deild Alþingistíðinda. (305)

31. mál, sjónvarpsmál

Magnús Kjartansson:

Herra forseti, Hv. þm. Guðlaugur Gíslason undraðist það áðan hvers vegna hernámsandstæðingar tækju ekki til máls við þessa umr. Ég verð að játa það hvað mig snertir að ég hafði naumast geð í mér til þess að koma upp í þennan ræðustól bæði út af þeirri till., sem flutt er hér, og eins þeirri ræðu sem flm., hv. þm. Albert Guðmundsson, flutti hér áðan.

Ég hef fylgst með umr. á Alþ. síðustu þrjá áratugi meira eða minna. Okkur hefur greint á um ákaflega margt. Við höfum stundum verið ósammála um það, hvað væri í samræmi við hagsmuni íslensku þjóðarinnar, og um það hafa orðið hjá okkur mjög heitar deilur. En ég minnist þess ekki á öllu þessu tímabili að hafa heyrt málflutning eins og þann sem kom fram í ræðu þessa hv. þm.

Í raun og veru er hann með málflutningi sínum hér að vega að sjálfri hugmyndinni um sjálfstætt íslenskt þjóðríki. Hann talar um að þær ráðstafanir, sem við gerum til þess að tryggja okkar þjóðfélagskerfi, séu skerðing á frelsi einstaklingsins. Þegar við tökum okkur það fyrir hendur að stofna sjálfstætt þjóðríki á Íslandi eftir að hafa lotið erlendu valdi öldum saman, þá vissum við ákaflega vel, að við vorum að taka á okkur ýmiss konar sameiginlegar byrðar til þess að styrkja okkur sameiginlega í því að vera sjálfstæð þjóð eftirleiðis. Í þessu fólust að sjálfsögðu margs konar takmarkanir. Ég hygg að ef við förum yfir alla þá lagabálka sem við höfum sett til þess að reyna að tryggja þetta sameiginlega frelsi, þetta sameiginlega sjálfstæði okkar allra, þá sé hægt að leggja það út á þann hátt, sem þessi hv. þm. gerði, að þetta sé skerðing á frelsi einstaklingsins. Það er hægt að segja, hygg ég, um hverja einustu löggjöf, sem sett hefur verið á Íslandi, að hún takmarki frelsi einstaklingsins. Þegar þessi hv. þm. spyr hvers vegna menn séu að banna einstaklingnum að gera þetta og hitt, m.a. með löggjöf, þá er svar okkar það að við teljum okkur vera að styrkja sjálfstæði okkar, styrkja kerfi þessa þjóðríkis sem við höfum stofnað hér og okkur hefur verið annt um. Við getum ekki haldið uppi sjálfstæðu þjóðríki án þess að koma hér upp hvers konar stofnunum sem eru sjálf undirstaða slíks ríkis. Þetta á við bæði á sviði efnahagsmála og menningarmála. Okkar styrkur er í því fólginn, við sönnum það í verki að við séum menn til þess að vera sjálfstæð þjóð. Og það sönnum við með því að geta starfrækt slíkar stofnanir af þeim myndarskap, af þeirri reisn, að við höldum til jafns við aðra eða gerum jafnvel betur. Ég er undrandi á því að menn, sem ekki skilja grundvallaratriði af þessu tagi skuli geta komist í forustu stærsta stjórnmálaflokks á Íslandi, komist hér inn á þing og flutt slíkar kenningar hér.

Í sambandi við þetta mál er alls ekki um það að ræða að einhver hér á Alþ. hafi áhuga á því að skerða rétt íslendinga til að njóta hvers konar erlendra menningarstrauma. Ég hygg að það sé ekki nokkur maður til hér á Alþ. sem vildi skerða þann rétt sem íslendingar hafa til þess að kaupa bækur, kaupa kvikmyndir, hafa hvers konar samskipti við erlendar þjóðir sem menn vilja hafa sem sjálfstæð þjóð, En eigum við að betla? Eigum við ekki að kaupa erlendar bækur sem við viljum lesa í staðinn fyrir að betla þær af útlendingum. En þetta er það, sem þessi hv. þm. fer fram á að við gerum, að við betlum sjónvarpsefni. Við eigum að kaupa sjónvarpsefni frá Bandaríkjunum, við gerum það og við eigum að halda því áfram. En við eigum ekki að betla það. Þetta skilur á milli, að þennan hv. þm. skortir bæði þjóðlega reisn, eins og hv. þm. Sigurlaug Bjarnadóttir sagði hér áðan, og siðferðilega afstöðu til að skilja einföld grundvallaratriði af þessu tagi.

Við erum með erlendan her á Íslandi og ég skal ekki fara að ræða það mál, það mikla deilumál hvort hann eigi að vera hér eða ekki. En mér þótti vænt um að heyra hv. þm. Sigurlaugu Bjarnadóttur segja það áðan, sem sagt var 1951, að hersetan væri ill nauðsyn, — ill nauðsyn, ekki eitthvert fagnaðarefni eins og þessi hv. þm., Albert Guðmundsson, virðist telja. En um þessa hermenn, sem hér eru, gilda allt aðrar reglur en okkur íslendinga. Þeir heyra ekki undir íslensk lög, heyra ekki undir þau lög sem við erum að búa til hér á Alþ. Þeir eru undanþegnir ákaflega mörgum lögum. Þessi hv. þm. gæti alveg eins komið hér og skorað á ríkisstj. að hlutast til um það að íslendingar fengju að kaupa vörur og þjónustu á Keflavíkurflugvelli með sömu kjörum og dátarnir sem þar eru. Þetta er nákvæmlega sama hugsunin. Af hverju er verið að skerða frelsi okkar íslendinga til þess að kaupa vörur og þjónustu á Keflavíkurflugvelli með sömu kjörum og útlendingarnir, sem þar þurfa að búa? Við höfum komið okkur upp tollalöggjöf, við höfum komið okkur upp skattalöggjöf, við teljum að þetta sá óhjákvæmilegt fyrir okkur, ef við ætlum að halda uppi sjálfstæðu þjóðríki. Útlendingarnir á Vellinum eru undanþegnir allri þessari löggjöf. Það eru nákvæmlega sömu rök fyrir því að gefa íslendingum undanþágu frá allri skatta- og tollalöggjöf á Íslandi og leyfa þeim að kaupa tollfrjálst áfengi og hvers konar varning á Keflavíkurflugvelli, eins og það að betla hjá bandaríska hermannasjónvarpinu. Þetta sjónvarp er þessum bandarísku dátum til skemmtunar og hugarhægðar í fásinninu hér. Það er borgað af bandarískum skattborgurum. Til þessarar starfsemi er varið verulegum upphæðum sem bandarískir skattborgarar greiða, og það, sem þessi hv. þm. er að fara fram á, er að við komum sem betlarar og fáum að njóta góðs af þessum greiðslum bandarískra skattborgara. Þetta er mesta siðferðilega lágkúra sem ég hef heyrt hér á Alþingi íslendinga nokkru sinni. Og mér finnst Alþingi íslendinga setja ofan þegar til þingsetu velst maður sem leyfir sér að hafa slíkan rökstuðning uppi. Það er þess vegna sem ég hafði ákaflega lítið geð í mér til þess að ræða þessa till.

Það fór eins og stundum áður að ég átti ákaflega erfitt með að skilja ræðu hv. þm. Guðlaugs Gíslasonar. Honum er margt annað betur gefið en að setja mál sitt ljóst fram. En einhvern veginn skildist mér að hann væri að reyna að halda því fram að ákvörðunin um lokun eða takmörkun dátasjónvarpsins hefði verið gerð í þágu heimskommúnismans, rússa. Ég á dálítið erfitt með að skilja, hvað það mál kemur heimskommúnismanum eða rússum við. En ég vil vekja athygli á því að með þessum málflutningi er þessi hv. þm. að skipa Sigurlaugu Bjarnadóttur, hv. þm., og hv. þm. Sverri Hermannssyni í hóp með okkur hinum sem borið höfum sæmdarheitið kommúnistar í Morgunblaðinu í þrjá áratugi og lengur. Ef þessi hv. þm. vill fara að flokka aðstöðuna til dátasjónvarpsins, til betlihugsunarháttarins, á þennan hátt þá eru kommúnistar á Íslandi orðnir ákaflega margir.

Að öðru leyti vil ég aðeins segja þetta: Ég var sammála hv. þm. Sverri Hermannssyni þegar hann benti á það í sumar að þessi till. væri óþingleg því að hún felur það í sér að Alþ. íslendinga skori á ríkisstj. að brjóta lög. Ég mun því fyrir mitt leyti taka þá afstöðu, sem ég tek ákaflega sjaldan, að ég mun greiða atkv. gegn því að þessari till. verði vísað til n. Ég tel till. vera Alþ. til vansæmdar, auk þess sem ég tel hana vera óþinglega, eins og hv. þm. Sverrir Hermannsson, og ég tel að sómi Alþ. mundi vaxa við það að þessari till. yrði hafnað þegar á fyrsta stigi þegar alþm. hafa tækifæri til að tjá hug sinn til hennar.