17.12.1974
Efri deild: 25. fundur, 96. löggjafarþing.
Sjá dálk 976 í B-deild Alþingistíðinda. (821)

111. mál, Hitaveita Suðurnesja

Iðnrh. (Gunnar Thoroddsen):

Herra forseti. Frv. þetta fjallar um Hitaveitu Suðurnesja. Það er alllangt síðan hófust umr. og komu upp hugmyndir um hitaveitu fyrir Suðurnes. Fyrir 3 árum óskaði Grindavíkurhreppur eftir því við Orkustofnun að gerðar yrðu tilraunaboranir í Svartsengi nálægt Grindavík. Niðurstaða varð álitleg og gaf góðar vonir, og nú á s.l. sumri voru enn fremur boraðar tvær alldjúpar holur, 1500 og 1700 m, með ágætum árangri. Eftir þessar boranir og aðrar rannsóknir er ljóst, að í Svartsengi er góður grundvöllur fyrir þessu máli. Þar er sýnilega nægileg orka til þess að byggja á henni hitaveitu fyrir Suðurnes. Orkumarkaður þar er þannig, að gert er ráð fyrir að þau 7 sveitarfélög sem hér eiga hlut að máli og standa að væntanlegu sameignarfélagi, þurfi um 40 mw., ef mælt er á þann mælikvarða, og flugvöllurinn um 70 mw., eða samtals sé varmaþörf á þessu svæði um 110 mw.

Til samanburðar um stærð þessa fyrirtækis má geta þess, að þegar Hitaveita Reykjavíkur tók til starfa í des. 1944 var hún 55 mw. eða helmingur af þessari væntanlegu hitaveitu. Síðan hefur Hitaveita Reykjavíkur um það bil fimmfaldast. Af þessu má sjá nokkuð að hér er um allstórt fyrirtæki að ræða.

Gert er ráð fyrir að þarna séu settar upp varmaskiptistöðvar, því að gufan er ekki til þess hæf að setja hana beint inn á kerfið af mörgum ástæðum, sem greint er frá nánar í aths. við frv. og í grg. frv., sem samin er af Fjarhitun og Orkustofnun og birt sem fylgiskjal með þessu frv.

Fyrir alllöngu hófu heimamenn undirbúning að þessu og stofnuðu á árinu 1973 samstarfsnefnd til að vinna að þessu máli, sem leitaði síðan til ríkisstj., og árangurinn er sá sem þetta frv. ber með sér.

Hér er gert ráð fyrir að stofna sameignarfyrirtæki ríkisins og þeirra 7 sveitarfélaga sem talin eru í 2. gr. frv. Gert er ráð fyrir að sveitarfélögin eigi meiri hl. í fyrirtækinu, 60%, en ríkið 40%. Það kom til umr. hvort eðlilegt væri að sveitarfélögin ættu ein þetta fyrirtæki, en svo er háttað um þær hitaveitur, sem fyrir eru í landinu. En af ýmsum ástæðum, m.a. þeirri hvað flugvöllurinn er stór aðili hér að, þótti rétt að ríkissjóður væri það meðeigandi og varð niðurstaðan þessi. Er um það fullt samkomulag milli ríkisstj. og fulltrúa suðurnesjamanna.

Gert er ráð fyrir því í 12. gr. frv. að heimilt sé að taka lán eða veita ábyrgð á lánum fyrir Hitaveitu Suðurnesja, allt að 2000 millj. kr., en gert er ráð fyrir að sú fjárhæð nægi til þess að leggja hitaveitu í hin umræddu sveitarfélög. Er gert ráð fyrir að eftir að því er lokið komi til lagningar hitaveitu að Keflavíkurflugvelli.

Ég skal ekki fara um þetta öllu fleiri orðum, enda er málið skýrt í aths. með frv. Málið var lagt fyrir Nd. Iðnn. þeirrar d. mælti einróma með því og var það afgr. nú í dag frá þeirri d. með shlj. atkv. Ég vænti þess að þetta merka mál fái góðar undirtektir í þessari hv. d., og legg til að málinu verði vísað til 2. umr. og iðnn.