búvörulög.
Frú forseti. Ég vil byrja á að fagna því að þetta mál sé komið hér til meðferðar í þinginu. Efnisatriði þess eru til bóta og skynsamleg. Það er gaman að því að á þriðjudaginn þá mælti ég fyrir þingsályktunartillögu, sem við þingmenn Miðflokksins flytjum og hv. þm. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og formaður Miðflokksins er fyrsti flutningsmaður að, þar sem við leggjum til stórsókn í innlendri matvælaframleiðslu. 17. liður þeirrar tillögu hljóðar einmitt þannig, með leyfi forseta:
„Öllum úrvinnslufyrirtækjum landbúnaðarvara verði gert heimilt að hagræða með samvinnu og samruna umfram þær skorður sem samkeppnisyfirvöld setja.“
Það má eiginlega segja að þetta rammi inn sömu nálgun og lögð er til í þessu máli og er flaggað í þingmálaskrá hæstv. matvælaráðherra til framlagningar í febrúar, ef ég greip það rétt.
Það verður ekki hjá því komist að nefna það sem kom fram í ræðu hv. framsögumanns, Þórarins Inga Péturssonar, þar sem hann minnti á að málið hefði verið flutt fimm sinnum og dagaði uppi hingað til en að undirliggjandi hagsmunir í málinu séu þannig vaxnir að ef bara er horft til sauðfjár- og nautgripaframleiðslu þá sé líklegt hagræði sem af þessu hljótist um 1,5 milljarðar á ári, 1.500 milljónir. Og ef horft er til sömuleiðis alifugla- og svínaræktar þá er þessi upphæð 2–3 milljarðar á ári. Ef við horfum bara á það sem snýr að sauðfjárbúskap og nautgriparækt, 1,5 milljarður á ári, og ef við gefum okkur að málið hefði náðst fram þarna strax í byrjun, væru það 1,5 milljarðar á ári í fjögur ár eða 6 milljarðar, 6.000 milljónir. Það er hagræðið sem markaðurinn hefur orðið af nú þegar. Það er auðvitað umhugsunarefni að skynsamlegar breytingar sem þessar dagi uppi af því að nú er ríkisstjórnin sem er við völd sú sama og var við völd þegar byrjað var að leggja þetta frumvarp fram hér á 149. löggjafarþingi, árið 2018.
Að þessu sögðu þá get ég ekki annað en rifjað upp svar hæstv. matvælaráðherra eða raunar ekki svar við fyrirspurn formanns Miðflokksins, Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, í umræðum hér fyrir skömmu þegar hann spurði hvort hæstv. ráðherra vildi styðja við kerfi sem ýtti undir aukna kjötframleiðslu á Íslandi eða að hún minnkaði eða stæði í stað. Ráðherrann kom sér undan því að svara þessu sem mér finnst, því miður, senda það merki út til þeirra bænda sem starfa í þessum mikilvægu greinum að það sé komin upp sú fordæmalausa staða að matvælaráðherra styðji ekki raunverulega við kjötframleiðslu á íslandi. Ef það er raunin, sem er eiginlega ekki hægt annað en að lesa út úr því hvernig ráðherrann kom sér undan að svara spurningu hv. þingmanns, þá er það auðvitað grafalvarleg staða og bendir kannski að einhverju marki til að hugur fylgi ekki máli varðandi mögulega framlagningu máls af hendi hæstv. ráðherra í febrúar næstkomandi, enda er málið þannig vaxið að maður hlýtur að spyrja sig af hverju verið er að bíða fram í febrúar með framlagningu málsins þegar efnisatriðin eru býsna vel þekkt. Málið sem hér um ræðir hefur verið lagt fram og er núna lagt fram í fimmta sinn þannig að eitthvað orsakar það að ekki er vilji til að leggja málið fram tímanlega. Mér segir svo hugur að ástæðan sé sú að ráðherrann hafi hóflegan áhuga á að málið klárist á þessu þingi og horfi þá mögulega til þess að leggja það fram aftur á næsta þingi og svo koll af kolli.
Það velkist enginn í vafa um erfið starfsskilyrði bænda, það hefur verið sótt að þeim úr öllum áttum, a.m.k. mörgum áttum, undanfarin ár. Þau rýrna jafnt og þétt og það er eins og það sé einhver tilfinning fyrir því hjá a.m.k. hluta Alþingis að stuðningur við innlenda matvælaframleiðslu, íslenska bændur, sérstaklega kjötframleiðendur, sé allt annars eðlis heldur en hjá öðrum þjóðum annars vegar eða í öðrum greinum hins vegar. Við þurfum að komast út úr þeim hugsunarhætti sem hefur umlukið því miður allt of lengi þessar mikilvægu stéttir og þá mikilvægu starfsemi sem sinnt er í sveitum landsins.
En ég ætla ekki að hafa þessi orð mikið fleiri núna. Ég hlakka til meðferðar þingsins á málinu í hv. atvinnuveganefnd og vona að málið nái fram að ganga og það verði þannig búið um það í hv. atvinnuveganefnd að ef hæstv. matvælaráðherra heykist á því að klára málið eða leggja það fram yfir höfuð eins og flaggað hefur verið þá sé nefndin í stakk búin til að klára þetta mál og koma því hér inn í þingsal til atkvæðagreiðslu. Þá er líka bara ágætt ef það kemur á daginn að ekki sé meiri hluti fyrir málinu innan stjórnarflokkanna, það væri áhugavert. En hagsmunirnir eru það miklir sem eru undir og í rauninni hafa það margir milljarðar nú þegar tapast út úr kerfinu, ef svo má segja, í hagræði sem ekki varð, að við verðum að taka þetta mál núna og klára það.
