157. löggjafarþing — 11. fundur,  25. sept. 2025.

starfstengdir eftirlaunasjóðir.

101. mál
[17:45]
Horfa

fjármála- og efnahagsráðherra (Daði Már Kristófersson):

Forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til laga um starfstengda eftirlaunasjóði. Frumvarpið var lagt fram á 156. löggjafarþingi en ekki náðist að ljúka afgreiðslu þess fyrir þinglok sumarið 2025. Það er samhljóða fyrra frumvarpi fyrir utan lítilsháttar efnisbreytingar á 6. mgr. 8. gr., og raktar eru í samráðskafla greinargerðar frumvarpsins.

Líkt og ég kynnti á vormánuðum felur frumvarpið í sér innleiðingu í íslenskan rétt á tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2016/2341 frá 14. desember 2016, um starfsemi og eftirlit með stofnunum sem sjá um starfstengdan lífeyri. Um er að ræða endurútgáfu á eldri tilskipun um sama efni sem innleidd var með lögum um starfstengda eftirlaunasjóði, nr. 78/2007.

Með frumvarpinu er lagt til að ný heildarlög um starfstengda eftirlaunasjóði leysi af hólmi lög nr. 78/2007. Meginefni tilskipunarinnar snýr að því að styrkja regluverk Evrópusambandsins fyrir starfsemi starfstengdra eftirlaunasjóða. Hún er þannig liður í frekari viðleitni Evrópusambandsins til að þróa innri markað á Evrópska efnahagssvæðinu á þann veg að fjármálastofnunum sé kleift að starfa í öðrum aðildarríkjum og tryggja víðtæka vernd fyrir neytendur fjármálaþjónustu.

Forseti. Á sama hátt og við átti um eldri tilskipun um starfsemi og eftirlit með stofnunum sem sjá um starfstengdan lífeyri er með tilskipuninni gengið út frá því að skerða ekki forræði einstakra ríkja á fyrirkomulagi lífeyrismála. Tilskipuninni er þannig ætlað að stuðla að lágmarkssamræmingu á lífeyrismarkaði innan Evrópska efnahagssvæðisins en misjafnt er hve stór hluti lífeyrissparnaðar hjá aðildarríkjunum fellur undir gildissvið tilskipunarinnar. Tilskipunin hefur því ekki bein áhrif á hið almenna lífeyriskerfi á Íslandi heldur varðar eingöngu starfstengda eftirlaunasjóði í skilningi tilskipunarinnar. Frumvarpið tekur þannig hvorki til skyldubundins framlags til lífeyrissjóða né skylduaðildar að lífeyrissjóðum. Einstaklingsbundinn viðbótarlífeyrissparnaður samkvæmt lögum um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða fellur ekki heldur undir tilskipunina þar sem hann er byggður á ákvörðun einstaklings en er ekki starfstengdur í skilningi tilskipunarinnar. Líkt og í gildandi lögum er því litið svo á að starfstengdir eftirlaunasjóðir í skilningi tilskipunarinnar séu sjálfstæðar einingar til hliðar við grunnstoðir íslenska lífeyriskerfisins og lagarammi þeirra afmarkaður út frá því án þess að gengið sé lengra við innleiðingu tilskipunarinnar en efnið gefur til kynna.

Forseti. Að lokum ber þess að geta að starfstengdir eftirlaunasjóðir hafa ekki verið starfræktir til þessa á Íslandi og Fjármálaeftirlitið mun, líkt og gildandi lög kveða á um, fara með eftirlit með þeim.

Að þessu sögðu legg ég til að frumvarpinu verði vísað til efnahags- og viðskiptanefndar að lokinni þessari umræðu.