þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu.
Frú forseti. Ég var hér í minni síðustu ræðu að fara yfir helstu lykilpunkta í Draghi-skýrslunni. Það er skýrsla sem fyrrverandi forseti Seðlabanka Evrópu, Mario Draghi, samdi. Ég var kominn að punkti tvö um hvernig reglugerðavæðing Evrópusambandsins og hægar ákvarðanir hafi veruleg áhrif á löndin innan Evrópusambandsins. Fyrirtæki í Evrópu glíma við meira reglugerðarfargan en samkeppnisaðilar þeirra í Bandaríkjunum og Asíu og það kemur fram — með leyfi forseta fæ ég aðeins að sletta — að Evrópa hafi verið betur í að „regulate“ heldur en að „innovate“. Það er auðvitað ekki gott þegar þú vilt auka framleiðni. Og í þriðja lagi, Mario Draghi telur að Evrópa muni á næstu árum þurfa risastóra innspýtingu, þ.e. risastóra fjárfestingu frá löndum Evrópusambandsins. Ef Ísland fer í þessa vegferð þá verður Ísland auðvitað hluti af þeim ríkjum sem munu þurfa að borga til Evrópusambandsins. Þetta er í raun og veru innviðaskuld Evrópusambandsins þannig að við getum hætt að tala bara um innviðaskuld á Íslandi vegna þess að við munum þurfa að byrja að borga innviðaskuld Evrópusambandsins líka. Mario Draghi telur að Evrópa þurfi 750–800 milljarða evra í viðbótarfjárfestingu á hverju ári. Það samsvarar um 4–5% af vergri landsframleiðslu Evrópusambandsins. Hann líkir þessu við nýjan Marshall-aðstoðarpakka fyrir Evrópu. Þetta er risastórt, þannig að ef Ísland segir já í ágúst þá er þetta það sem við erum að fara að sækja um aðild að. Fjárfestingin á m.a. að fara í orkumál, gervigreind, stafræna innviði, rannsóknir og þróun, varnarmál og iðnaðaruppbyggingu. Þetta eru allt þættir þar sem Evrópusambandið hefur dregist aftur úr, innviðaskuld Evrópusambandsins. Það er ekki þannig að þessir þættir séu í góðum málum og við séum að bæta í, þetta eru þeir þættir þar sem Evrópusambandið hefur dregist aftur úr.
Í fjórða lagi er farið yfir það hversu stórt vandamál það er orðið í Evrópusambandinu að orkukostnaður er orðinn verulega hár. Evrópsk fyrirtæki borga mun hærra orkuverð en fyrirtæki til að mynda í Bandaríkjunum. Það gerir auðvitað evrópskan iðnað ósamkeppnishæfan. Draghi leggur áherslu á að það verði breytt um kúrs og það verði sameiginleg orkustefna, sterkari raforkutengingar milli landanna og hraðari uppbygging á innviðum. Í fimmta lagi, og þetta er vissulega ein umdeildasta niðurstaðan úr skýrslunni, telur Mario Draghi að það þurfi meiri miðstýringu og meiri sameiginlega stefnumótun og hraðari ákvarðanatöku. Um það geta svo sem örugglega flestir verið sammála. En meiri miðstýring er áttin sem Evrópusambandið er að fara í; engar undanþágur, það ganga allir inn í sama pakka. Það er einhvern veginn þeirra leið til að reyna að snúa þessu skipi við. Draghi leggur m.a. til að það verði einnig farið í sameiginlegar lántökur og meiri fjármálasamruna og að fleiri ákvarðanir verði teknar með meirihlutaatkvæði í stað neitunarvalds einstakra ríkja. Áttum við ekki að fá sex þingmenn á Evrópuþinginu ef við myndum ganga þar inn? Þannig að staða okkar væri ekki sterk þegar kemur að neitunarvaldi.
Draghi fer einnig yfir að Evrópa hafi nú þegar misst af gríðarlega mörgum tækifærum er varða framtíðina, tækifærum á sviði tækni, sérstaklega stafrænni tækni, gervigreind og stórum tæknifyrirtækjum, að þau séu staðsett í Evrópusambandinu. Skýrslan bendir einnig á að Evrópa sé góð í rannsóknum, þannig að þar kom að því að það er eitthvað sem hann telur að Evrópa standi sig ágætlega í í dag. En svo kemur fram að Evrópusambandið sé sérstaklega lélegt í að breyta nýsköpun í stór alþjóðleg fyrirtæki, enda komum við inn á það hér í gær að stór hluti ungs fólks í Evrópusambandinu nær ekki endum saman. Ástandið er ekki gott. — Ég ætla að fá að óska eftir því að fara aftur á mælendaskrá því að ég er ekki alveg búin með þessa Draghi-skýrslu yfirferð.
(Forseti (BHar): Forseti minnir á að þingmálið er íslenska.)
