155. löggjafarþing — 12. fundur,  8. okt. 2024.

Störf þingsins.

[14:01]
Horfa

Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir (P):

Forseti. Mannkynið og siðferði þess þróast ekki fram á við heldur fer það í hringi. Oft í mannkynssögunni höfum við verið betur í stakk búin til að takast á við siðferðileg álitaefni en við erum í dag og oft hefur það gengið verr. Í gegnum söguna hafa menn reglulega komist til valda sem tala um fólk eins og skepnur, fyrir skerðingu réttinda þess og jafnvel útskúfun, með skelfilegum afleiðingum sem við sjáum síðan voða mikið eftir.

Við á Íslandi erum ekki ónæm fyrir þessum áhrifum. Við erum ekki bólusett fyrir því að gildin okkar um algild og óafsalanleg réttindi manneskjunnar til lífs, frelsis og mannvirðingar verði holuð að innan. Slíkt hefur ítrekað gerst í mannkynssögunni. Það er að gerast víða um heim í þessum töluðu orðum og það er að gerast hér. Þó að mannskepnan sé sannarlega dýr þá er munurinn á okkur og öðrum dýrum kannski sá stærsti að við vitum hvernig líkami okkar og þar með heilinn virkar. Við vitum það t.d. að þegar öryggi okkar er ógnað, jafnvel bara með orðum, þá virkjast stöðvar í heilanum sem stjórnast síður af skynsemi og rökhugsun en frekar af frumstæðum hvötum til að flýja eða frjósa. Við vitum heilmikið um það hvers vegna fólk beitir ofbeldi og við vitum hvað þarf til að það geri það ekki. Ég trúi því að við viljum öll búa í öruggu samfélagi. Við viljum kerfi sem tryggja það. Við viljum að það einkennist af mannúð og skilvirkni. Þegar óttinn heltekur okkur og framheilinn fer í frí kemur oft upp sá misskilningur að mannúð og skilvirkni fari einhvern veginn ekki saman en það er misskilningur. Skilvirkni krefst þess ekki að komið sé illa fram við fólk. Skilvirkni krefst þess ekki að fólk sé beitt hörku og ofbeldi.

Forseti. Við höfum þekkinguna og við erum með framheilann. (Forseti hringir.) Notum hvort tveggja til þess að varðveita hið góða sem við höfum byggt og verjast niðurbroti þess. Við vitum betur — gerum betur.