Bílastæðamál fatlaðra.
samgönguráðherra (Sturla Böðvarsson) (S):
Virðulegur forseti. Ég þakka hv. þm. Birki J. Jónssyni fyrir þessa fyrirspurn sem ég tel að hafi heilmikla þýðingu, m.a. til þess að vekja athygli á þessari sérstöðu sem fötluðum á að vera búin í umferðinni með reglum um stæði fatlaðra.
Fyrirspurnin hljóðar svo:
„Telur ráðherra koma til greina að ráðuneyti hans ákveði upphæð sektar fyrir brot á umferðarlögum þegar ófatlaður einstaklingur leggur bifreið í stæði sem merkt er fötluðum?“
Fyrst er rétt að benda á að ekki er um að ræða sekt, heldur viðbótarstöðugjald fyrir að leggja í stæði merkt fötluðum. Um umferðarlagabrot gilda lög nr. 50/1987. Í XIV. kafla laganna er kveðið á um viðurlög við brotum gegn lögunum. Samkvæmt 100. gr. þeirra skulu brot varða sektum eða fangelsi allt að tveimur árum en þó eru brot skv. 108. gr., sem fjallar m.a. um bílastæði fatlaðra, undanþegin refsingu nema stöðvun eða lagning ökutækis hafi haft í för með sér hættu fyrir aðra aðila að óþörfu og valdið óþægindum fyrir umferðina. Þá segir í 100. gr. að sektir allt að 300 þús. kr. fyrir brot á lögum skuli ákveða í reglugerð sem ráðherra setur að fengnum tillögum ríkissaksóknara.
Í framangreindri 108. gr. eru einmitt tilgreind þau brot sem þingmaðurinn spyr um. Í b-lið 1. mgr. 108. gr. er vísað til h-liðar 28. gr. umferðarlaga en í henni segir að eigi megi stöðva ökutæki eða leggja því á merktu stæði fyrir bifreiðar fatlaðra. Sé það hins vegar gert er aðeins um gjaldlagningarákvæði að ræða, skv. 108. gr. laganna, en ekki sektir. Í 5. mgr. þeirrar greinar segir að ráðherra ákveði fjárhæð gjaldsins en fari álagning fram á vegum sveitarfélags geti sveitarstjórn þó ákveðið fjárhæðina í gjaldskrá sem ráðherra svo staðfestir.
Framkvæmdin í dag er þannig í Reykjavík að álagning fer fram hjá sveitarfélagi, sbr. gjaldskrá nr. 381/2000. Í 2. gr. þeirrar gjaldskrár er gjald vegna stöðvunarbrota í Reykjavík, sem eru stöðvunarbrotsgjald samkvæmt a-lið 108. gr. umferðarlaga, að fjárhæð 2.500 kr. Rétt er að benda á að nú er hafið samstarf Bílastæðasjóðs og lögreglunnar í Reykjavík um aukið eftirlit með stæðum fatlaðra á einkalóðum, þ.e. lóðum sem m.a. eru framan við verslanir. Í heilsíðuauglýsingu og baksíðufrétt í Morgunblaðinu þann 1. apríl er þetta kynnt en þar segir á baksíðu að aukið verði eftirlit með bílastæðum fatlaðra.
Samkvæmt upplýsingum ráðuneytisins munu Bílastæðasjóður og lögreglan taka á næstunni upp eftirlit með notkun bifreiðastæða fyrir hreyfihamlaða eða við lóðir verslana og þjónustufyrirtækja og ætlunin er að áminna fólk í einhvern tíma. Að þeim tíma liðnum mun gjald verða lagt á hvern þann sem brýtur gegn framangreindu ákvæði, þ.e. þessar 2.500 kr. Samkvæmt upplýsingum frá Bílastæðasjóði Reykjavíkur hefur eftirlit með stæðum fatlaðra í hinu almenna gatnakerfi verið mjög virkt og gjald ávallt lagt á þegar um brot er að ræða.
Að endingu vil ég vísa til þess sem að framan segir og svara spurningunni á þann veg að ekki stendur til að ráðuneytið breyti núverandi fyrirkomulagi, enda er það fastsett annars vegar í löggjöfinni og svo hins vegar í þessum reglugerðum. Ég tel þó að þetta sé eitt af þeim atriðum sem sé alveg óhjákvæmilegt að taka upp við endurskoðun umferðarlaga. Ráðuneytið mun beita sér fyrir því en ég geri ráð fyrir því að umferðarlög verði til meðferðar á haustþingi. Ég tel að þetta sé verkefni sem þurfi að líta til og breyta þá fyrirkomulagi ef það er talið henta. En ég legg áherslu á að þetta er í höndum borgaryfirvalda að þessu leyti og ég veit ekki annað en að þar sé lögð, eins og fyrr kom fram, mikil áhersla á að tryggja (Forseti hringir.) þessi réttindi fatlaðra í umferðinni.
