157. löggjafarþing — 20. fundur,  16. okt. 2025.

slysatryggingar almannatrygginga.

174. mál
[11:50]
Horfa

heilbrigðisráðherra (Alma D. Möller) (Sf):

Virðulegur forseti. Ég mæli hér fyrir frumvarpi til laga um breytingu á lögum um slysatryggingar almannatrygginga, nr. 45/2015, og í frumvarpinu er lagt til að ákvæði um svonefnda sjúkrahjálp verði felld brott úr lögunum. Sjúkrahjálp felur í sér að kostnaður vegna heilbrigðisþjónustu, lyfja, hjálpartækja og tannréttinga í kjölfar slyss sem fellur undir lögin, þ.e. er slysa við vinnu, iðnnám, björgunarstörf, tilteknar íþróttaæfingar, íþróttasýningar, íþróttakeppni eða heimilisstörf er greiddur að fullu af hinu opinbera í stað þess að sjúkratryggðir beri kostnað samkvæmt almennum reglum.

Sjúkratryggingar Íslands hafa með höndum það verkefni að endurgreiða hinum slasaða útgjöld vegna slyss. Árlega sækja um 2.000 manns um endurgreiðslu kostnaðar vegna sjúkrahjálpar og fylgir umsóknunum töluverð umsýsla hjá sjúkratryggingum. Markmiðið með frumvarpinu er að tryggja jafnræði í greiðsluþátttöku hins opinbera á þeim sviðum sem sjúkrahjálp tekur til. Lög um slysatryggingar almannatrygginga taka aðeins til tiltekinna en ekki allra slysa og því ríkari réttur til endurgreiðslu kostnaðar til þeirra sem lenda í slíkum slysum en almennt gildir. Slasist einstaklingur við aðrar aðstæður, t.d. í frítíma eða umferð greiðir hann fyrir heilbrigðisþjónustu, lyf og hjálpartæki eftir almennum reglum um greiðsluþátttöku. Hið sama gildir um þá sem leita sér þjónustu vegna sjúkdóma og veikinda. Eðlilegt er að greiðsluþátttaka hins opinbera sé hin sama óháð aðstæðum.

Herra forseti. Ákvæði um sjúkrahjálp hafa verið svo gott sem óbreytt í lögum um áratugaskeið og voru sett þegar greiðsluþátttaka hins opinbera var allt önnur og takmarkaðri en er í dag. Í dag er rík greiðsluþátttaka hjá hinu opinbera vegna heilbrigðisþjónustu og aðstoðar sem einstaklingar þurfa á að halda í kjölfar slyss sem fellur undir lög um slysatryggingar almannatrygginga. Greiðsluþátttökureglur eru útbúnir þannig að takmarkaður kostnaður fellur á sjúkratryggða og minnst á þá sem þurfa á mikilli þjónustu að halda. Verði frumvarpið að lögum munu þeir einstaklingar sem lenda í slysi sem fellur undir lög um slysatryggingar almannatrygginga greiða fyrir heilbrigðisþjónustu, lyf og hjálpartæki samkvæmt sömu reglum og gilda um aðra sjúkratryggða. Til upplýsinga er hámarksgreiðsla í mánuði fyrir heilbrigðisþjónustu um 360.000 kr. Eingreiðsluþátttaka lyfja er þrepaskipt og greiðir sjúkratryggður sjálfur kostnað upp að 22.800 kr. Eftir að þeim kostnaði er náð hefst veruleg þátttaka sjúkratrygginga í lyfjakostnaði. Kostnaður vegna hjálpartækja og tannréttinga er greiddur í hlutföllum en að mestu leyti af sjúkratryggingum. Margir þeirra sem lenda í bótaskyldu slysi hafa þegar snertingu við greiðsluþátttökukerfin og greiða þar af leiðandi lægri fjárhæðir en vísað hefur verið til. Í dag eru heilbrigðisþjónusta, lyf og hjálpartæki aðgengileg öllum óháð efnahag og rétt að jafnræði sé í greiðsluþátttöku óháð þeirri ástæðu sem krefst heilbrigðisþjónustu. Er því lagt til að ákvæði um sjúkrahjálp verði felld brott úr lögum um slysatryggingar almannatrygginga.

Herra forseti. Svo ég dragi saman rök fyrir framlagningu frumvarpsins eru þau margþætt. Í fyrsta lagi hafa ákvæðin verið óbreytt í lögum um áratugaskeið en frá gildistöku þeirra hafa orðið miklar breytingar á greiðsluþátttöku hins opinbera. Í öðru lagi er bent á að slysatryggingar almannatrygginga taki aðeins til slysa sem verða við vinnu, iðnnám, björgunarstörf, íþróttaiðkun og heimilisstörf. Þannig eiga einstaklingar sem verða fyrir öðrum slysum, t.d. bílslysum og frístundaslysum, ekki sama rétt. Einnig er bent á að þessi viðbótarendurgreiðsla sé meiri en greiðsluþátttaka vegna veikinda og því um ójafnræði að ræða þegar byggt er á orsökum þess að einstaklingur nýtir heilbrigðisþjónustu. Loks er markmiðið með frumvarpinu að draga úr umfangsmikilli stjórnsýslu um sjúkratryggingar vegna tiltölulega lágra fjárhæða en eitt til tvö stöðugildi sinna þessari umsýslu. Það er brýnt að styrkja Sjúkratryggingar Íslands er kemur að kjarnastarfsemi stofnunarinnar sem snýr að kaupum á heilbrigðisþjónustu, þarfa- og kostnaðargreiningu, samningagerð og eftirliti eins og fram kom í skýrslu ríkisendurskoðunar nýverið.

Virðulegur forseti. Ég hef nú farið yfir helstu efnisatriði frumvarpsins en vísa að öðru leyti til greinargerðar þess og skýringa við einstakar greinar. Ég legg til að frumvarpinu verði að lokinni 1. umræðu vísað til hv. velferðarnefndar og 2. umræðu.