tekjuskattur og staðgreiðsla opinberra gjalda.
Forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt og lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda. Frumvarpið var fyrst flutt á 154. löggjafarþingi og endurflutt óbreytt á 155. löggjafarþingi en náði í hvorugt skiptið fram að ganga. Ein smávægileg breyting er gerð á frumvarpinu í þetta sinn og snýr hún að samræmi tekjuskattslaga við útgöngusamning Bretlands úr Evrópusambandinu og EES. Það ákvæði er fært yfir í annað frumvarp sem mælt verður fyrir síðar á þessu þingi.
Frumvarpinu er ætlað að einfalda regluverk sem gildir um erlenda fjármögnun verkefna og jafna þannig stöðu Íslands og íslenskra fyrirtækja, ekki síst nýsköpunarfyrirtækja, í samkeppni um erlent fjármagn. Í frumvarpinu felst umtalsverð einföldun fyrir fyrirtæki, fjárfesta og skattyfirvöld.
Forseti. Ég vík þá að meginefni frumvarpsins og nefni í fyrsta lagi afnám skattskyldu erlendra aðila af söluhagnaði hlutabréfa í íslenskum félögum samhliða brottfalli undanþágu frá greiðsluskyldu. Ástæðan fyrir því að þetta tvennt fer saman er sú að þegar skattskyldan er afnumin fellur ákvæðið um staðgreiðsluskylduna um sjálft sig. Ef skilyrði fyrir undanþágunni eru hins vegar ekki uppfyllt þá er skyldan til staðgreiðslu enn fyrir hendi.
Samkvæmt gildandi lögum um tekjuskatt bera erlendir aðilar takmarkaða skattskyldu af tekjum sínum frá Íslandi en sæta skattskyldu af hagnaði af sölu hlutabréfa í íslenskum fyrirtækjum. Framkvæmdin er samt oftast sú að fallið er frá skattlagningu í þessum tilteknu tilvikum vegna ákvæða tvísköttunarsamninga annars vegar og frádráttarákvæðis í tekjuskattslögum hins vegar. Flestir tvísköttunarsamningar Íslands eru þess efnis að skattlagningarréttur á söluhagnaði hlutabréfa, þó ekki fasteignafélaga, er eingöngu í búseturíki eiganda. Töluvert umstang getur fylgt undanþágu frá staðgreiðsluskyldu eða endurgreiðslu á grundvelli tvísköttunarsamnings eða endurgreiðslu á grundvelli tekjuskattslaga. Þessu til viðbótar getur reynst erfitt að finna út hverjir eigendurnir eru þegar um er að ræða erlend félög með dreift eignarhald. Þetta á sérstaklega við er eignarhald á bréfum fer í gegnum milliliði, svo sem vörslureikninga eða þegar bréf eru í eigu sjóða eða ósjálfstæðra skattaðila. Þá er oft erfitt eða ómögulegt fyrir skattskyldan aðila að átta sig á hvaða skatti honum ber að halda eftir í staðgreiðslu og hvort hann geti beitt tvísköttunarsamningi. Í þessu samhengi er mikilvægt að hafa í huga að sérstaklega hefur verið bent á að mikil óvissa ríki um hvort tilteknir aðilar geti beitt tvísköttunarsamningi Íslands og Bandaríkjanna. Það er talið geta skýrt fremur litla fjárfestingu þeirra hér á landi í samanburði við nágrannalönd okkar. Þessi hindrun hefur greinileg neikvæð áhrif á fjárfestingar á Íslandi í samanburði við önnur Norðurlönd en ekkert þeirra leggur skatt á hagnað erlendra aðila af sölu hlutabréfa.
Forseti. Þá vík ég í öðru lagi að áformum um að fella niður skattskyldu erlendra aðila vegna hagnaðar af sölu hlutdeildarskírteina í verðbréfasjóðum og sérhæfðum sjóðum fyrir almenna fjárfesta. Flestir tvísköttunarsamningar sem Ísland á aðild að kveða á um að eingöngu búseturíki eiganda hafi skattlagningarrétt á vaxtatekjum og þar af leiðandi eru skatttekjur í dag af þessum viðskiptum takmarkaðar. Afnám skattskyldunnar mun liðka fyrir erlendri fjárfestingu í íslenskum sjóðum en hún hefur verið lítil. Öll umsýsla staðgreiðsluskyldra aðila verður um leið einfaldari.
Þá vík ég í þriðja lagi að orðalagsbreytingu sem ætlað er að árétta og skýra nýlega samþykktar reglur um kauprétti til handa sprotafyrirtækjum. Með henni eru tekin af öll tvímæli um að vinna við markaðs- og sölustarfsemi uppfylli skilyrði ákvæðisins en ekki eingöngu vinna við að búa til vöru eða þjónustu.
Í fjórða og síðasta lagi gerir frumvarpið ráð fyrir breytingum á yfirfæranlegu rekstrartapi samkvæmt gildandi tekjuskattslögum en samkvæmt þeim er lögaðilum og sjálfstætt starfandi rekstraraðilum heimilt að draga frá tekjum sínum eftirstöðvar rekstrartaps síðustu tíu ára á undan tekjuári. Takist þeim ekki að mynda skattskyldan hagnað innan tíu ára þá fyrnist elsta tapið þannig að ekki er hægt að nýta það á móti hagnaði í framtíðinni. Þessi regla getur verið óheppileg þegar um er að ræða fjárfestingar með miklum upphafskostnaði þar sem tíma tekur að greiða upp lán og mynda tekjustofna. Lagt er til að þessi tíu ára regla falli brott. Það er í fullu samræmi við þá grunnreglu að skattar eigi almennt að reiknast af heildartekjum að frádregnum heildarútgjöldum á líftíma atvinnurekstursins óháð einstökum uppgjörstímabilum. Breytingin yrði enn fremur til samræmis við reglur í nágrannalöndum okkar.
Forseti. Að þessu sögðu bendi ég að öðru leyti til greinargerðar með frumvarpinu og legg til að málinu verði vísað til hv. efnahags- og viðskiptanefndar að lokinni þessari umræðu.
