155. löggjafarþing — 23. fundur,  14. nóv. 2024.

kílómetragjald á ökutæki.

301. mál
[12:29]
Horfa

Frsm. meiri hluta efh.- og viðskn. (Diljá Mist Einarsdóttir) (S):

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir hönd meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar fyrir nefndaráliti með frávísunartillögu um frumvarp til laga um kílómetragjald á ökutæki. Nefndin hefur fjallað um málið og fengið gesti á sinn fund. Gögn málsins eru aðgengileg undir málinu á vef Alþingis.

Mig langar til að nota tækifærið aftur til að þakka hv. efnahags- og viðskiptanefnd kærlega fyrir einkar gott samstarf. Ég get talað fyrir hönd okkar allra, tel ég, þegar ég segi að við höfum lagst alveg gríðarlega vel yfir þetta mál, fengið til okkar gesti, átt um það umræður og síðan komist sameiginlega að þessari niðurstöðu.

Frumvarpið sem hér er rætt er liður í innleiðingu á tekjuöflunarkerfi af ökutækjum og eldsneyti. Fyrsta skrefið í þeirri innleiðingu var stigið með kílómetragjaldi vegna notkunar rafmagns- og vetnisbifreiða. Með frumvarpinu var lagt til að stigið yrði næsta skref og kílómetragjald tekið upp fyrir notkun allra ökutækja, þar með talið ökutækja sem ganga fyrir jarðefnaeldsneyti.

Umsagnaraðilar lýstu almennt yfir áhyggjum af tillögum frumvarpsins þó að þeir tækju undir markmið þess að því marki sem það miðaði að því að tryggja sanngjarna gjaldtöku á umferð og stuðla að tekjuöflun til uppbyggingar vegakerfisins. Bent var á að fyrirkomulag frumvarpsins myndi hafa neikvæð áhrif á ýmsar atvinnugreinar, neytendur og á félagslegan jöfnuð. Kallað var eftir því að málið fengi nánari skoðun og samráð áður en ráðist yrði í þær viðamiklu breytingar sem lagðar eru til með frumvarpinu.

Meiri hlutinn tekur undir markmið frumvarpsins sem er að koma á skilvirkara og sanngjarnara gjaldakerfi fyrir eigendur og umráðamenn ökutækja ásamt því að skjóta styrkari stoðum undir tekjuöflun ríkisins. Mikilvægt er að brugðist sé við þeim áskorunum sem viðhald og uppbygging vegakerfisins stendur frammi fyrir vegna breyttra orkuskipta í samgöngum, vaxandi íbúafjölda og grósku í ferðaþjónustu. Að óbreyttu halda tekjur af umferð áfram að dragast saman sem þýðir að til lengri tíma þurfa aðrir en notendur vegakerfisins að greiða fyrir það. Hins vegar telur meiri hlutinn ekki fram hjá því litið að kallað er eftir frekari greiningu og auknu samráði sem var ekki unnt að ráðast í við þessar aðstæður.

Frumvarpið felur í sér umfangsmikla breytingu á gjaldtöku fyrir notkun ökutækja og því mikilvægt að það sé undirbyggt með frekara samráði, greiningum og áhrifamati þannig að hið nýja kerfi skapi ekki óæskileg áhrif fyrir almenning og atvinnugreinar. Meiri hlutinn leggur því til að frumvarpinu verði vísað til ríkisstjórnarinnar og að hafist verði handa við þá vinnu án tafar.

Undir álit meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar rita auk þeirrar sem hér stendur hv. þingmenn Ágúst Bjarni Garðarsson, Guðbrandur Einarsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Jóhann Friðrik Friðriksson og Sigþrúður Ármann.