155. löggjafarþing — 3. fundur,  12. sept. 2024.

fjárlög 2025.

1. mál
[12:59]
Horfa

fjármála- og efnahagsráðherra (Sigurður Ingi Jóhannsson) (F) (andsvar):

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir hans innlegg hér. Varðandi mat á afgangi þá var hérna 100 milljarða afgangur sem varð til vegna þess að tekjurnar jukust, auðvitað jukust útgjöld að einhverju leyti líka en engu að síður var 100 milljarða afgangur þrjú ár í röð sem við notuðum að langmestu leyti til að lækka skuldir ríkissjóðs. Þetta er auðvitað samspil af verðbólgunni og hagvextinum, sem var mikill, og einkaneyslunni, sem kannski rauk líka upp af því að tekjurnar aukast jú hjá þeim sem hafa verðbólgutekjur og njóta góðs af auknum hagvexti. Það er því býsna flókið að einangra hver verðbólguáhrifin væru bara af tekjuhliðinni eða eitthvað slíkt, þetta er samspil þessara þriggja þátta.

Varðandi heildarútgjöld ríkissjóðs getur maður sagt að þau séu alla vega af stærðargráðunni 1.500 milljarðar en síðan er þá spurning á hvaða grunni það er. Hv. þingmaður þekkir að það eru mismunandi grunnar eins og IPSA og GFS. Á GFS-grunni, sem er sá staðall sem við notum mest, er heildarfjárheimildin um 1.000 milljarðar, 489 milljarðar og 412 milljónir á næsta ári. Það er stærðargráðan á þessu. Síðan fannst mér áhugavert að heyra þingmanninn vera að velta vöngum yfir því að við værum að tala um frumjöfnuð eins og við værum eitthvað að reyna að fela heildarjöfnuðinn. Nei, það er það ekki, við erum bara að sýna fram á hvað hagkerfið Ísland og ríkissjóður geta búið til. Síðan erum við að glíma við, og það kannski einangrar vandann okkar, að vaxtagjöldin eru óhófleg (Forseti hringir.) og það er eitthvað sem við erum að fókusa meira á. Á sama hátt getum við horft á verðbólguna. Þar er verðbólgan án húsnæðisliðar og einskiptisliða (Forseti hringir.) um 3,5—3,6% sem segir okkur að við þurfum að einblína á það. Ég held að það sé gott að tala um þetta til að átta okkur á því hver vandinn er og hvar áskoranirnar eru.