Byggð og búseta í Árneshreppi.
Fyrirspyrjandi (Jón Bjarnason) (Vg):
Herra forseti. Hinn 15. mars 2003 samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu sem kvað á um að fela ríkisstjórninni að setja á stofn nefnd er ynni að gerð tillagna um aðgerðir til verndunar búsetu og menningarlandslags í Árneshreppi í Strandasýslu á grundvelli samþykktar norrænu ráðherranefndarinnar frá 12. nóvember 1996 og leita eftir víðtæku samstarfi heimamanna og félagasamtaka í þeim tilgangi.
Umhverfisnefnd hnykkir á samhljóða áliti sínu til þingsins þannig, með leyfi forseta:
„Árneshreppur á Ströndum er á margan hátt einstök jaðarbyggð, landfræðilega afmarkaður, nokkuð þéttbýll, auk þess sem þar er að finna fjölbreyttar minjar um búsetu, atvinnuhætti og sögu þjóðarinnar.“
Mál þetta átti sér nokkurra ára aðdraganda en norræna ráðherranefndin samþykkti hinn 12. nóvember 1996 framkvæmdaáætlun um verndun menningararfs og nálgast þannig á sértækan hátt aðgerðir til stuðnings verðmæta sem felast í byggðinni. Sett var það markmið að stuðla að varðveislu norrænnar strandmenningar með því að draga fjölbreytileika hennar og ríkidæmi fram í dagsljósið og unnið samkvæmt þeirri meginreglu að setja markið eins hátt og aðstæður leyfa, segir í skýrslunni. Landvernd undir forustu þáverandi formanns Jóns Helgasonar bar málið fram við stjórnvöld og heimamenn.
Hinn 19. nóvember árið 2003 sagði þáverandi hæstv. forsætisráðherra Davíð Oddsson í svari við fyrirspurn minni um þetta mál að Byggðastofnun hefði verið falið að annast skipun nefndar er ynni að gerð tillagna um aðgerðir til verndunar búsetu og menningarlandslags í Árneshreppi í Strandasýslu í samræmi við fyrrnefnda þingsályktun. Byggðastofnun var einnig falið að hafa umsjón með störfum nefndarinnar. Þá var þess óskað við skipun nefndarinnar að störfum yrði hraðað sem kostur væri og að hún skilaði tillögu til iðnaðarráðherra eigi síðar en í lok sl. maímánaðar.
Þessi atriði komu fram í svari þáverandi forsætisráðherra. Og áfram sagði hann að það hefði verið ánægjulegt hversu mikil samstaða var á Alþingi um þetta mál og að Árneshreppur, mannlífið þar og forsagan öll, hefði mikla og sérstaka þýðingu og því væri mikivægt að vernda það mannlíf og samfélag sem þarna er um að ræða.
Í fyrrnefndu svari lýsti forsætisráðherra enn fremur þeirri skoðun að ríkisvaldið hefði hvorki efni né ástæður til að draga lappirnar í þessu máli. Eigi að síður hefur ekkert bólað á tillögum umræddrar nefndar. Því leyfi ég mér að spyrja hæstv. forsætisráðherra Halldór Ásgrímsson:
Hvað líður störfum nefndar sem ríkisstjórninni var falið að setja á stofn samkvæmt fyrrgreindri þingsályktun og var ætlað að gera tillögur „um aðgerðir til verndunar búsetu og menningarlandslags í Árneshreppi í Strandasýslu“?
