157. löggjafarþing — 33. fundur,  17. nóv. 2025.

útlendingamál og umborin dvöl.

[15:38]
Horfa

Snorri Másson (M):

Virðulegur forseti. Mig langaði aðeins að ræða um frumvarp sem vísar til afturköllunar alþjóðlegrar verndar sem menn hafa fengið hér, en fremja ítrekuð lögbrot eða mjög alvarleg lögbrot og eru þá sviptir alþjóðlegri vernd. Ég taldi fyrst, eins og kannski margir þegar þeir heyrðu af þessu frumvarpi, að þetta snerist um að senda menn úr landi þegar þeir væru búnir að gerast uppvísir að brotum. En svo er ekki. Þetta nær ekki svo langt vegna alþjóðlegra skuldbindinga, sem er auðvitað kúnstugt, að við getum ekki sent fólk úr landi jafnvel þótt við viljum það, eftir að það hefur brotið alvarlega af sér. Í staðinn fer fólk í dvalarleyfisflokk sem kallast umborin dvöl, þ.e. það er í umborinni dvöl á Íslandi. Þessi flokkur er alveg nýr á Íslandi. Hann hefur samkvæmt mínum upplýsingum reynst misvel þar sem hann hefur verið tekinn upp eða eitthvað sambærilegt. Þarna hefur fólk sem sagt verið svipt dvöl en fær áfram að vera í landinu, stundum fær það atvinnuleyfi en er að einhverju marki náttúrlega búið að segja sig úr lögum við kerfið vegna þess að það hefur ekki þær forsendur til að vera í landinu sem það hafði. Það er oft áfram í afbrotum. Frumvarpið hljómar vel á yfirborðinu en stór spurning vaknar: Hvað verður um þennan hóp? Hvar verður hann í samfélaginu?

Ég vildi forvitnast um það hjá hæstv. dómsmálaráðherra hvernig hann sér fyrir sér að staða þessa hóps þróist sem er í þessari umbornu dvöl. Það væru auðvitað einhverjar leiðir til fyrir íslensk stjórnvöld að skoða til að koma mönnum úr landi í þessari stöðu af því að það er auðvitað markmið okkar ef þeir eru að fremja alvarleg afbrot. Það er markmið okkar að koma þeim úr landi, leita leiða hjá t.d. fyrsta viðkomuríki út frá Dyflinnarreglugerðinni, nýta hana til fullnustu. Er hæstv. dómsmálaráðherra að skoða slíka leið eða jafnvel, eins og t.d. Danir og Bretar hafa skoðað, að semja við ríki utan Evrópu um að taka við þessum hópi í umborinni dvöl í stað þess að búa til flokk sem gæti reynst mikill vandræðadvalarleyfisflokkur á Íslandi? Hvernig hefur hæstv. dómsmálaráðherra hugsað þetta? Ég óttast að ef þetta verður ekki tekið föstum tökum þá séu þessar breytingar til mjög takmarkaðra bóta þótt þær hljómi vel á yfirborðinu (Forseti hringir.) eins og svo sem margar hástemmdar yfirlýsingar hæstv. ráðherra um að ná stjórn á útlendingamálum þegar málin eru mörg hver býsna lítil. Þetta verður tiltölulega gagnslítið ef við skoðum þetta ekki vel.