dreifing ferðamanna um landið.
ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra (Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir) (S):
Herra forseti. Ég vil byrja á að þakka hv. þm. Líneik Önnu Sævarsdóttur fyrir að óska eftir þessari sérstöku umræðu um nýtingu millilandaflugvalla til að dreifa ferðamönnum betur um landið. Það er stundum gert grín að því að við tölum um að dreifa ferðamönnum um landið en þar erum við að tala um leiðir sem stjórnvöld geta farið til að ferðamenn sæki landið allt, bæði til þess að dreifa álaginu og sömuleiðis til þess að landið allt njóti góðs af þeirri uppbyggingu sem átt hefur sér stað í ferðaþjónustu.
Eins og fram kemur í Vegvísi í ferðaþjónustu sem gefinn var út síðla árs 2015 er dreifing ferðamanna einn af þeim áhersluþáttum sem skipta máli til að dreifa álagi og ávinningi. Flugþróunarsjóður tók til starfa í maí 2016 að undangenginni skýrslu um aukna möguleika í millilandaflugi. Markmið sjóðsins er að styðja við uppbyggingu nýrra flugleiða til Íslands þannig að koma megi á reglulegu millilandaflugi um alþjóðaflugvellina Akureyri og Egilsstaði. Sjóðurinn starfar í tveimur deildum, leiðaþróunardeild og markaðsþróunardeild, og fjármunir eru tryggðir í honum næstu ár.
Árið 2017 var gerð sú breyting að sjóðnum var heimilað að styðja við tengiflug innan starfssvæðis sjóðsins frá Keflavíkurflugvelli. Sjóðurinn hefur nú þegar stutt einn aðila vegna flugs til Egilsstaða og tvo aðila vegna flugs til Akureyrar. Þá ákvað ég á síðasta ári að ráðstafa 20 millj. kr. til Markaðsstofu Norðurlands og 20 millj. kr. til Austurbrúar til að styðja við markaðssetningu alþjóðaflugvallanna á Akureyri og Egilsstöðum gagnvart beinu millilandaflugi.
Varðandi þá spurningu hv. þingmanns hvort sjóðurinn skili árangri í samræmi við stofnmarkmið vil ég segja að vegna þess hversu stutt er síðan sjóðurinn tók til starfa er erfitt að fullyrða af eða á um það. Ég hallast þó að því að við séum á réttri leið, við sjáum vísbendingar um það og ákveðin merki. Við höfum komið okkur upp kerfi sem styður við markmið um fleiri gáttir inn í landið og einnig styðja reglur sjóðsins við markmið um fleiri ferðamenn utan háannar með hærri styrkjum til styrkþega á tímabilinu frá október og fram í apríl.
Varðandi spurningu hv. þingmanns um það hvort skoða þurfi fleiri þætti til að koma ferðamönnum í auknum mæli út á land er það tvímælalaust svo. Ferðamönnum verður ekki dreift með handafli heldur þarf að vekja áhuga þeirra á þeim fjölbreytilegu möguleikum sem til staðar eru víða um land og þjónustan sem stjórnvöld veita þarf þá að vera í samræmi við það, uppbygging á þessum stöðum og markaðssetning sömuleiðis.
Markmið stjórnvalda hefur verið að auka dreifinguna um landið og draga úr árstíðasveiflum. Þau markmið eru tilgreind í Vegvísi og koma einnig fram í nýrri fjármálaáætlun þar sem m.a. er tilgreindur sá mælikvarði á samfélagslega sjálfbæra ferðaþjónustu að hlutfall ferðamanna sem heimsæki valda ferðamannastaði á landsbyggðinni hækki um 2,5 prósentustig árlega frá grunngildi ársins 2017.
Frá árinu 2011 hefur ráðuneytið lagt fé í markaðsverkefnið Ísland allt árið, sem hefur m.a. fyrrgreint markmið að leiðarljósi. Til viðbótar hefur ráðuneytið forgangsraðað fé til eflingar markaðsstofum landshlutanna en þær gegna að mínu viti lykilhlutverki í samræmingu markaðsstarfs og vöruþróunar í landshlutum. Þá hafa rúmlega 4 milljarðar verið veittir úr Framkvæmdasjóði ferðamannastaða frá árinu 2012 til dagsins í dag til þess að byggja upp og viðhalda áfangastöðum fyrir ferðamenn víðs vegar um land með bætt aðgengi og öryggi að leiðarljósi, en þar hefur aukin áhersla verið lögð á uppbyggingu nýrra segla sem geta stuðlað að aukinni dreifingu ferðamanna um landið. Við sáum það í nýjustu úthlutun sjóðsins.
Fleiri verkefni mætti nefna, t.d. gerð áfangastaðaáætlana landshlutanna, svokallað DMP, þar sem unnið er að samræmdri stefnumótun innan hvers landshluta þar sem landshlutarnir ákveða hvaða sérstöðu þeir vilja hafa og það skiptir miklu máli. Þetta er liður í að draga fram sérkenni og sérstöðu svæða sem aftur mun nýtast við vöruþróun og markaðssetningu sem tekur mið af þeim fjölbreyttu möguleikum sem eru til staðar úti um allt land.
Að mínu mati þarf á komandi misserum að leggja aukna áherslu á bæði vöruþróun og nýsköpun í ferðaþjónustu. Þá á ég bæði við hefðbundnar afþreyingarvörur, en einnig þarf að horfa sérstaklega á þá miklu möguleika sem tækniþróun og hagnýting upplýsingatækni felur í sér til að auka skilvirkni í rekstri fyrirtækja, en jafnframt þróun afþreyingar og ekki síður aðgangsstýringu.
Varðandi þriðju spurninguna hefur opinber markaðssetning undir hatti verkefnisins Ísland allt árið haft að markmiði að auka dreifingu ferðamanna um landið og utan háannar. Ég kannast þó við gagnrýni, sérstaklega frá ferðaþjónustufyrirtækjum utan af landi, um það hversu ríkt það er í markaðssetningunni að horfa til landsins alls. Í markmiðslýsingu verkefnisins kemur fram að meðal helstu markmiða sé að jafna árstíðasveiflu sem okkur hefur gengið nokkuð vel í og dreifingu ferðamanna um allt land, sérstaklega yfir vetrartímann. Verkefnið er unnið af Íslandsstofu í góðu samstarfi við ráðuneytið og greinina sjálfa. Auðvitað þarf að horfa til þess að Íslandsstofa og markaðsstofurnar geta ekki án hvor annarrar verið, þær þurfa að vinna mjög vel saman til að ná markmiðum stjórnvalda í þessum efnum.
Að lokum þakka ég hv. þingmanni fyrir umræðuna.