ljósleiðarar.
Hæstv. forseti. Hér er brýnt mál til umræðu, enda erum við öll sammála um að góð og áreiðanleg fjarskipti hafa mikla þýðingu fyrir atvinnuuppbyggingu og þróun starfa án tillits til staðsetningar. Ég vil nota tækifærið og ítreka hversu mikilvægt það verkefni í heild sinni er. Ég vil því þakka hv. þingmanni fyrir að koma með fjarskiptamálin á dagskrá í dag.
Varðandi fjarskiptasjóð er kveðið á um hlutverk sjóðsins í 2. gr. laga nr. 132/2005, þar sem segir að hlutverk sjóðsins sé að úthluta fjármagni til verkefna sem miða að uppbyggingu stofnkerfa fjarskipta, verkefna sem stuðla að öryggi og samkeppnishæfni þjóðfélagsins á sviði fjarskipta og annarra verkefna, enda sé kveðið á um þau í fjarskiptaáætlun, og ætla má að þau ráðist ekki af markaðsforsendum. Ég þarf nú varla að lesa þessi lagaákvæði upp fyrir hv. þm. Kristján L. Möller, svo gjörla þekkir hann til málaflokksins.
Verkefni sjóðsins til þessa hafa einkum verið útboðsverkefni á landsvísu þar sem fjarskiptafyrirtæki hafa keppt um styrki til uppbyggingar fjarskiptainnviða og eftir atvikum rekstur fjarskiptaþjónustu þar sem legið hefur fyrir að markaðsaðilar mundu ekki standa að slíkri uppbyggingu og rekstri á markaðslegum forsendum. Sjóðurinn hefur auk þess í allnokkrum tilvikum lagt til stofnfé í uppbyggingu fjarskiptasendistaða í samvinnu við Neyðarlínuna á þeim forsendum einnig að þar hafi markaðurinn ekki séð sér fært að ráðast í framkvæmdina án ríkisframlags.
Þessi verkefni eiga það öll sammerkt að ekki hefur verið horft til stjórnsýslumarka sveitarfélaga við ákvörðun um úthlutun fjár úr sjóðnum. Fjarskiptasjóður hefur til þessa ekki styrkt valkvæða uppbyggingu ljósleiðarakerfa á vegum einstakra sveitarfélaga. Önnur viðfangsefni hafa til þessa verið talin brýnni og einkum beinst að þeim svæðum eða stöðum sem engum fjarskiptum var til að dreifa, svæða eða staða þar sem brýnt er talið að efla öryggi fjarskipta, svo sem í nágrenni eldstöðva, í stað þess að bæta fjarskipti þeirra sem búa við sítengda netþjónustu þótt hún sé ekki samanburðarhæf við það sem gerist almennt í þéttbýli.
Eins og hv. þingmaður nefndi fékk fjarskiptasjóður 300 millj. kr. á fjárlögum árið 2015. Í athugasemdum við þann fjárlagalið er minnst á nokkur skilgreind verkefni sem var einnig að finna í fjarskiptaáætlun 2010–2014, auk annarra óskilgreindra viðfangsefna sem fjármunum þessum er ætlað að stuðla að. Ekki er þar fjallað sérstaklega um beina styrki til sveitarfélaga þótt í lokin sé minnst á uppbyggingu ljósleiðaranets þar sem meðal annars er horft til eflingar brothættra byggða.
Starfshópur skipaður innanríkisráðherra vinnur nú að tillögum að breytingum á alþjónustu í fjarskiptum. Starfshópurinn vinnur einnig að greiningu og tillögum að innviðauppbyggingu og einkum ljósleiðaravæðingu dreifbýlis um allt land. Tillögur starfshópsins munu fjalla um mismunandi leiðir við að skipuleggja og framkvæma og fjármagna slíka uppbyggingu utan markaðssvæða. Miðað er við að markmið um frekari uppbyggingu verði sett fram í fjarskiptaáætlun ásamt leiðum sem ætlað er að stuðla að þeim markmiðum og að tillögur framangreinds starfshóps nýtist sem innlegg í mótun fjarskiptaáætlunar.
Þegar spurt er að því hvort hætta sé á að sveitarfélög sem lokið hafi við eða eru að fara að leggja í ljósleiðarakerfi fái ekki stuðning fjarskiptasjóðs þá er því til að svara að það eru, eins og við þekkjum, nokkrar hliðar á því máli. Í fyrsta lagi hefur sjóðurinn til þessa ekki staðið fyrir endurgreiðslu kostnaðarframkvæmda sem ekki hafa fyrir fram hlotið samþykki stjórnar sjóðsins fyrir kosntaðarþátttöku og metin hafa fallið að settum reglum. Í öðru lagi hefur eigin uppbygging ljósleiðarakerfa á vegum sveitarfélaga til þessa ekki verið viðfangsefni fjarskiptasjóðs. Í þriðja lagi er ljóst að grundvallarforsenda hvers konar kostnaðarþátttöku sjóðsins og þá ríkisins í ljósleiðaraverkefnum, þar með talið ljósleiðaraverkefnum sveitarfélaga, er að farið sé eftir ríkisstyrk eða reglum. Slík endurgreiðsla þyrfti ætíð að uppfylla slíkar reglur. Á þessu stigi hafa engar ákvarðanir verið teknar um fjárframlög sjóðsins til sveitarfélaga.
Að lokum vil ég endurtaka mikilvægi þess starfshóps sem ég nefndi áðan af því ég tel eða vonast til þess að sú vinna feli í sér að við getum í framhaldi af því farið í verulega uppbyggingu á fjarskiptaþjónustu víða um land og um landið, vil ég segja. Þá ekki síst með það sjónarmið að baki að það skiptir svo miklu máli þegar við lítum á atvinnusvæði að við horfum til Íslands í heild sinni og þegar við tölum um störf án staðsetningar og flutning starfa út á land o.s.frv. er gríðarlega mikið jafnræðisatriði að byggðir landsins njóti þeirra tenginga sem nothæfar eru í þeim tilgangi. Þess vegna bind ég mjög miklar vonir við þá vinnu sem er í gangi hjá þessum hópi og ég mun fá kynningu á á allra næstu dögum. Ég hlakka til að deila því með þingheimi hvernig við getum síðan farið í það viðamikla verkefni sem uppbygging fjarskiptaþjónustu er.
