Bráðabirgðaútgáfa.

153. löggjafarþing — 89. fundur,  28. mars 2023.

Störf þingsins.

[13:57]
Horfa

Helga Vala Helgadóttir (Sf):

Herra forseti. Ég vil aðeins halda áfram með það sem hv. þingmaður og formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar, Þórunn Sveinbjarnardóttir, var að ræða hér. Þetta minnisblað sem barst nefndinni frá lagaskrifstofu Alþingis er býsna alvarlegt. Þar kemur skýrt fram að Alþingi fari með forræði á veitingu ríkisborgararéttar og hefur svo verið frá gildistöku stjórnarskrár konungsríkisins Íslands, nr. 9/1920. Frá 1920. Í skýringum við ákvæðið sagði að það þótti rétt að taka það beint fram að útlendingur gæti ekki öðlast ríkisborgararétt nema með lögum. Við setningu lýðveldisstjórnarskrárinnar 1944 var þetta áréttað. Lögum um íslenskan ríkisborgararétt hefur verið breytt nokkrum sinnum. Þar var veitt ákveðið svigrúm þannig að stjórnvöld gætu komið að þessu einnig, gætu einnig komið að, en algerlega skýrt tekið fram hér í þessu minnisblaði að Alþingi fer með forræði á veitingu ríkisborgararéttar. Af lögskýringargögnum má sjá að þingið hefur frá upphafi verið sá aðili sem hefur annast þetta. Gert er ráð fyrir að stjórnvöld taki á móti umsóknum og annist ýmsa svona pappírsvinnu. Alþingi ber ábyrgð á þessu. Þess vegna er ekki annað hægt en að vekja athygli bæði á orðum og greinum hæstv. dómsmálaráðherra undanfarin misseri þar sem hann hefur staðfest og segist bera ábyrgð á því að hafa brotið gegn skýrum ákvæðum laganna og skýrum stjórnskipunarvenjum sem hafa myndast síðustu sjö áratugi eða síðustu 100 ár jafnvel varðandi veitingu ríkisborgararéttar. Hann viðurkennir bæði í orði og í riti að hann hefur brotið lög. (Forseti hringir.) Ég velti fyrir mér hvort meiri hluta Alþingis sé hreint alveg sama um slíkt, að dómsmálaráðherra (Forseti hringir.) hafi bara sniðið fram hjá löggjafanum, þeim sem hefur forræði á þessum málum. Þetta er grafalvarlegt mál, herra forseti.