sóttvarnalög.

Virðulegur forseti. Hér er stór og mikill bæklingur til umfjöllunar og eins og annað sem hér fer fram þá er undirtónninn að bæta um betur, færa okkur nær þeirri fullkomnun í öllum deildum sem mögulegast getur orðið. Ég verð að segja að gegnum tíðina hefur embætti heilbrigðisráðherra oft og tíðum verið talið síst eftirsóknarvert og margir heilbrigðisráðherrar í gegnum tíðina orðið að sæta mikilli og óvæginni gagnrýni. Ég held að núverandi hæstv. heilbrigðisráðherra hafi nú komist vel undan slíkri gagnrýni í sínum störfum, þökk fyrir það opna hugarþel og samráð og samtal við alla sem þess æskja hér innan þings sem utan.

Það eru tvö, þrjú atriði sem mér finnst vert að vekja máls á vegna þess að við höfum, ekki neitt okkar, í þessu lífi upplifað annað eins högg á samfélagið eins og við urðum fyrir með kórónuveirunni 2019, 2020, 2021 og öllum þeim afleiðingum sem hún hafði á líf okkar og störf. Þar var sannarlega gripið inn í eftir besta megni og bestu vitneskju og gripið til þeirra meðala sem talin voru hollust og skaðaminnst en áhrifaríkust við að stemma stigu við kvikindinu.

Háværar raddir eru enn í samfélaginu um að þau lyf sem okkur voru byrluð til að stemma stigu við ófétinu hafi gert illt verra og leitt til ýmissa hliðarverkana, sjúkdóma, jafnvel dauðsfalla. Þetta er ekki neitt sem er bundið við Íslandsstrendur, það er um víða veröld talið að eftir Covid-áhrif séu vel á fjórða tug milljóna manna að glíma við það sem kallað er „long Covid“ og bent á að lyfin sem beitt var voru mörg hver, ef ekki flest, enn í rannsóknarferli. Það hefði átt að vara við þeim mun meira og sterkara en gert var á þeim tíma. Ekki ber núverandi heilbrigðisráðherra ábyrgð á þeim fyrirmælum og ákvörðunum sem teknar voru á þessum tíma, en af því að það er nú mikil tenging á milli líkamlegra sótta og veikinda og andlegra þá hefði ég talið að núverandi heilbrigðisráðherra mætti gjarnan ávarpa þessar gagnrýnisraddir og þennan hræðsluáróður sem sumir halda mjög á lofti, meira að segja virtir einstaklingar í samfélaginu, hámenntaðir, í ábyrgðarstörfum í heila lífstíð, sem halda því statt og stöðugt fram á síðum Morgunblaðsins og í netheimum, útvarpinu og víðar, læknar þar með taldir, að hér hafi verið stórkostlegt skaðræði unnið á heilsu Íslendinga og frændur okkar Svíar hafi kannski komist skást undan þessum ósköpum með því að aðhafast sem minnst, á meðan við sannarlega tókum á honum stóra okkar.

Þetta eru hlutir sem ég hef rætt við hæstv. heilbrigðisráðherra og ætlast ekki til að hann sé með nein svör á reiðum höndum. En það er annað sem ég hef rætt við hæstv. ráðherra líka og það eru pistlar í útvarpi og blöðum um að Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin sé búin að brugga ráð og fyrirmæli sem öllum heiminum ber að fara eftir. Ég sé því ekki beinan stað í þeirri bók sem ég held á hér en mig langar samt aðeins að drepa niður í henni. Hér segir í 4. kafla greinargerðarinnar sem fylgir og varðar samræmi við stjórnarskrá og alþjóðlegar skuldbindingar:

„Rétt er að taka fram að alþjóðaheilbrigðisþingið samþykkti nýja alþjóðaheilbrigðisreglugerð sem varð bindandi alþjóðasamningur með gildistöku 15. júní 2007. Af athugasemdum við 1. gr. frumvarps þess er varð að lögum nr. 43/2007, sem breyttu sóttvarnalögum nr. 19/1997, verður ráðið að með breytingunni hafi verið stefnt að því að færa gildissvið laganna til samræmis við gildissvið alþjóðaheilbrigðisreglugerðarinnar sem íslenska ríkið er bundið af að þjóðarétti.“

Það er einmitt þetta atriði sem menn eru að staldra við og hræða okkur með, vonandi að tilefnislausu. Um það bið ég hæstv. ráðherra að taka af öll tvímæli eins og hann hefur reyndar gert við mig í persónulegum samtölum.

„Í 2. gr. alþjóðaheilbrigðisreglugerðarinnar segir að markmið og gildissvið hennar sé að koma í veg fyrir útbreiðslu sjúkdóma milli landa, veita vernd gegn slíkri útbreiðslu, halda henni í skefjum og gera viðbragðsáætlanir gegn henni á sviði lýðheilsu með aðferðum sem miðast og takmarkast við hættur fyrir lýðheilsuna en koma jafnframt í veg fyrir ónauðsynlega röskun á umferð og viðskiptum milli landa.“

Nú er fyrir þinginu hin margrómaða bókun 35 sem ýmsir gjalda varhuga við og segir okkur að evrópsk lög skuli framar standa íslenskum lögum í þeim tilfellum þar sem skarast dómaniðurstöður og túlkanir. Er eitthvað í þeirri stóru bók sem hér blasir við, hvítu bókinni, frumvarpi til sóttvarnalaga, sem skikkar okkur með sambærilegum hætti til að taka við boðum og bönnum frá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni, WHO? Er einhver ástæða til að taka alvarlega þær raddir sem heyrast æðioft um að við eigum yfir höfði okkar einhvers konar alræðisskipanir að utan sem hin rammsjálfstæða íslenska þjóð myndi að sjálfsögðu ekki láta bjóða sér?