Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 442. máls.
139. löggjafarþing 2010–2011.
Þskj. 892 — 442. mál.
innanríkisráðherra við fyrirspurn Sivjar Friðleifsdóttur um nöfn látinna manna í opinberum skrám.
1. Hvernig er ferlið þegar nöfn látinna manna eru felld úr opinberum skrám, svo sem þjóðskrá? Er það ferli skilvirkt miðað við það sem gerist annars staðar á Norðurlöndum?
Samkvæmt lögum um þjóðskrá og almannaskráningu skila sýslumenn dánarvottorðum sem þeim berast til Þjóðskrár Íslands. Ferlið er þannig að þegar sýslumaður fær dánarvottorð í hendur frá venslamanni hins látna veitir hann heimild til útfarar og sendir vottorðið svo fljótt sem kostur er til Þjóðskrár Íslands. Jafnframt þessu hefur tíðkast til margra ára það verklag milli Þjóðskrár og flestra sýslumannsembætta að þau upplýsa Þjóðskrá daglega um öll dánarvottorð sem þeim berast og senda lista yfir hina látnu í lok hvers vinnudags. Þjóðskrá Íslands tekur þá hinn látna að jafnaði samdægurs af íbúaskrá eða næsta dag.
2. Eru til dæmi þess að farist hafi fyrir að fella nöfn látinna manna úr skrám, svo sem þjóðskrá, og ef svo er:
a. hver er skýring þess,
b. um hve mörg tilfelli er að ræða og hve langur tími leið í hverju tilviki uns viðkomandi voru felldir af skrá,
c. voru greiddar út bætur, t.d. ellilífeyrir, í þessum tilvikum eftir dánardag og þá hvernig bætur og hve háar, hvaða reglur gilda ef slíkar bætur eru greiddar út og hafa slíkar bætur endurheimst að hluta eða að fullu?
Svar við a- og b-lið er sem hér segir: Í öllum löndum sem Þjóðskrá Íslands þekkir til eiga stjórnvöld í erfiðleikum með að fylgjast með skráningum fólks eftir brottflutning úr heimalandi. Fáir alþjóðlegir samningar eru um skipti slíkra upplýsinga milli ríkja. Eftir því sem lengra líður frá brottflutningi eru meiri líkindi til þess að breytingar verði á högum fólks, t.d. að það taki upp nýtt ríkisfang og/eða breyti nafni sínu. Í mörgum tilvikum rofna tengsl algjörlega við heimalandið. Árum saman hefur Þjóðskrá Íslands reynt að fylgjast með andlátum Íslandinga erlendis eins og mögulegt er. Beitt hefur verið þeim aðferðum sem flest lönd þekkja, t.d. öflun upplýsinga fyrir tilstuðlan utanríkisþjónustunnar. Þannig berast Þjóðskrá mörg dánarvottorð. Enn fremur búa Íslendingar vel hvað varðar tilkynningar andláta í dagblöðum og iðulega láta ættingjar Þjóðskrá vita af andláti sinna nánustu erlendis. Í öllum þessum tilvikum verður Þjóðskrá Íslands að gæta þess að fella fólk ekki af skrá fyrr en dánarvottorð eða óyggjandi gögn liggja fyrir um andlátið. Símhringing einhvers um andlát ættingja erlendis eða upplýsingar um slíkt í ættfræðiritum er eitt og sér ekki nægjanlegt til brottfellingar af skrá. Í tímans rás hefur orðið til listi yfir einhvern fjölda fólks á skrá sem er látinn erlendis. Hjá flestum þjóðum eru skrár um brottflutta íbúa viðkomandi lands ekki aðgengilegar almenningi með sama hætti og hér á landi. Þessi vandi er því ekki sýnilegur víða. Þjóðskrá Íslands þarf e.t.v. að huga að breyttri dreifingu upplýsinga um brottflutta íbúa.
Alla tíð hefur verið ágæt samvinna milli Þjóðskrár og þeirra stjórnvalda hér á landi sem þurfa á upplýsingum að halda um látið fólk. Í þeirri umræðu hefur ekki komið fram að fólk skráð í útlöndum „njóti“ réttinda úr íslenska kerfinu eftir andlát. Aftur á móti er eitt þekkt dæmi um greiðslur vegna einstaklings sem skráður var með lögheimili hér á landi en látinn erlendis. Það mál er af allt öðrum toga. Þess má geta að stjórnvöld í sumum löndum, sem greiða út bætur til fólks sem flutt er úr landi, krefjast þess reglulega að viðkomandi sanni með vottorði frá búsetulandinu að hann sé á lífi.
Svar við c-lið heyrir ekki undir innanríkisráðherra.
139. löggjafarþing 2010–2011.
Þskj. 892 — 442. mál.
Svar
innanríkisráðherra við fyrirspurn Sivjar Friðleifsdóttur um nöfn látinna manna í opinberum skrám.
1. Hvernig er ferlið þegar nöfn látinna manna eru felld úr opinberum skrám, svo sem þjóðskrá? Er það ferli skilvirkt miðað við það sem gerist annars staðar á Norðurlöndum?
Samkvæmt lögum um þjóðskrá og almannaskráningu skila sýslumenn dánarvottorðum sem þeim berast til Þjóðskrár Íslands. Ferlið er þannig að þegar sýslumaður fær dánarvottorð í hendur frá venslamanni hins látna veitir hann heimild til útfarar og sendir vottorðið svo fljótt sem kostur er til Þjóðskrár Íslands. Jafnframt þessu hefur tíðkast til margra ára það verklag milli Þjóðskrár og flestra sýslumannsembætta að þau upplýsa Þjóðskrá daglega um öll dánarvottorð sem þeim berast og senda lista yfir hina látnu í lok hvers vinnudags. Þjóðskrá Íslands tekur þá hinn látna að jafnaði samdægurs af íbúaskrá eða næsta dag.
2. Eru til dæmi þess að farist hafi fyrir að fella nöfn látinna manna úr skrám, svo sem þjóðskrá, og ef svo er:
a. hver er skýring þess,
b. um hve mörg tilfelli er að ræða og hve langur tími leið í hverju tilviki uns viðkomandi voru felldir af skrá,
c. voru greiddar út bætur, t.d. ellilífeyrir, í þessum tilvikum eftir dánardag og þá hvernig bætur og hve háar, hvaða reglur gilda ef slíkar bætur eru greiddar út og hafa slíkar bætur endurheimst að hluta eða að fullu?
Svar við a- og b-lið er sem hér segir: Í öllum löndum sem Þjóðskrá Íslands þekkir til eiga stjórnvöld í erfiðleikum með að fylgjast með skráningum fólks eftir brottflutning úr heimalandi. Fáir alþjóðlegir samningar eru um skipti slíkra upplýsinga milli ríkja. Eftir því sem lengra líður frá brottflutningi eru meiri líkindi til þess að breytingar verði á högum fólks, t.d. að það taki upp nýtt ríkisfang og/eða breyti nafni sínu. Í mörgum tilvikum rofna tengsl algjörlega við heimalandið. Árum saman hefur Þjóðskrá Íslands reynt að fylgjast með andlátum Íslandinga erlendis eins og mögulegt er. Beitt hefur verið þeim aðferðum sem flest lönd þekkja, t.d. öflun upplýsinga fyrir tilstuðlan utanríkisþjónustunnar. Þannig berast Þjóðskrá mörg dánarvottorð. Enn fremur búa Íslendingar vel hvað varðar tilkynningar andláta í dagblöðum og iðulega láta ættingjar Þjóðskrá vita af andláti sinna nánustu erlendis. Í öllum þessum tilvikum verður Þjóðskrá Íslands að gæta þess að fella fólk ekki af skrá fyrr en dánarvottorð eða óyggjandi gögn liggja fyrir um andlátið. Símhringing einhvers um andlát ættingja erlendis eða upplýsingar um slíkt í ættfræðiritum er eitt og sér ekki nægjanlegt til brottfellingar af skrá. Í tímans rás hefur orðið til listi yfir einhvern fjölda fólks á skrá sem er látinn erlendis. Hjá flestum þjóðum eru skrár um brottflutta íbúa viðkomandi lands ekki aðgengilegar almenningi með sama hætti og hér á landi. Þessi vandi er því ekki sýnilegur víða. Þjóðskrá Íslands þarf e.t.v. að huga að breyttri dreifingu upplýsinga um brottflutta íbúa.
Alla tíð hefur verið ágæt samvinna milli Þjóðskrár og þeirra stjórnvalda hér á landi sem þurfa á upplýsingum að halda um látið fólk. Í þeirri umræðu hefur ekki komið fram að fólk skráð í útlöndum „njóti“ réttinda úr íslenska kerfinu eftir andlát. Aftur á móti er eitt þekkt dæmi um greiðslur vegna einstaklings sem skráður var með lögheimili hér á landi en látinn erlendis. Það mál er af allt öðrum toga. Þess má geta að stjórnvöld í sumum löndum, sem greiða út bætur til fólks sem flutt er úr landi, krefjast þess reglulega að viðkomandi sanni með vottorði frá búsetulandinu að hann sé á lífi.
Svar við c-lið heyrir ekki undir innanríkisráðherra.
